ମୋଦିଙ୍କ ଦ୍ଵିତୀୟ ଥରର ସରକାରରେ ଭାରତର ବୈଦେଶିକ ନୀତି ପଦକ୍ଷେପ

ଭାରତର 90 କୋଟିରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ମତଦାତାଙ୍କର ଅଭୂତପୂର୍ବ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ଜନାଦେଶ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦିଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ 2014 ମସିହାରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ମହତ୍ୱାକାଂକ୍ଷୀ ନୂତନ ଭାରତ ପାଇଁ ବୈଦେଶିକ ନୀତିରେ ଆସନ୍ତା ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷରେ ଅନେକ ସୁଯୋଗ ପ୍ରଦାନ କରିଛି |

ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି ଯେ ସବକା ସାଥ, ସବକା ବିକାଶ, ସବକା ବିଶ୍ୱାସ ମନ୍ତ୍ର ଅଧୀନରେ ସମଷ୍ଟିଗତ ପ୍ରଶାସନ ତାଙ୍କ ସରକାରଙ୍କର ପ୍ରମୁଖ ନୀତି ରହିବ | ଏକ ନୂତନ ଭାରତ ଗଠନ କରିବା ପାଇଁ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଗୁଡିକୁ ବୃଦ୍ଧି କରାଯାଇ ଭାରତର ବୈଦେଶିକ ନୀତିକୁ ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ଦିଆଯିବ |

ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା ବିଶୃଙ୍ଖଳା ସମୟରେ ଚୀନ, ଆମେରିକା ଏବଂ ରୁଷ ଭଳି ପ୍ରମୁଖ ରାଷ୍ଟ୍ର ଗୁଡିକ ସହିତ ସମ୍ପର୍କ ସୁଦୃଢ କରି ଭାରତ ଏହାର ବିଦେଶ ନୀତିକୁ ଆହୁରି ଦୃଢ କରିବା ଲକ୍ଷ୍ୟରେ ରହିଛି | ଭାରତକୁ ସୁରକ୍ଷିତ, ସଶକ୍ତ ଏବଂ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିବା ସକାଶେ ପୁଞ୍ଜିନିବେଶକୁ ଆକୃଷ୍ଟ କରିବା ତଥା ବୈଷୟିକ ଜ୍ଞାନ କୌଶଳ ବିକାଶ ସମେତ ପ୍ରତ୍ୟେକ ସମ୍ପର୍କର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ରହିଛି | ଆମେରିକା, ଚୀନ, ୟୁରୋପୀୟ ସଂଘ, ଜାପାନ, ASEAN ଏବଂ ରୁଷ ଭଳି ବିଶ୍ବର ପ୍ରମୁଖ ଅର୍ଥନୈତିକ ଶକ୍ତି ଗୁଡିକ ସହ ମଧ୍ୟ ଭାରତର ସମ୍ପର୍କ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି |

ବିଶ୍ବରେ ଏକ ଦ୍ରୁତତମ ବିକାଶମୁଖୀ ଅର୍ଥନୈତିକ ରାଷ୍ଟ୍ର ଭାବେ ନିଜର ପ୍ରତିଷ୍ଠାକୁ ବଜାୟ ରଖିବା ସକାଶେ ଭାରତ ପାଇଁ ଏକ ସୁରକ୍ଷିତ ଓ ବିଶ୍ୱସ୍ତ ପଡୋଶୀ ନିତାନ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ | ଭାରତର ବିକାଶ ଏହା ଦର୍ଶାଇଛି ଯେ, ଶାନ୍ତି ଓ ନିରାପତ୍ତା ବିନା, ନିରନ୍ତର ବିକାଶ ହୋଇପାରିବ ନାହିଁ | ଭାରତ ଚତୁଃପାର୍ଶ୍ବରେ ଏକ ସକାରାତ୍ମକ ପରିବେଶ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ଭାରତର ବିଦେଶ ନୀତିର ଏକ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ପ୍ରାଥମିକତା ରହିବ | ଏଥିପାଇଁ ଭାରତର ପଡୋଶୀ ରାଷ୍ଟ୍ର ଗୁଡିକର ସନ୍ତ୍ରାସବାଦ ବିରୁଦ୍ଧରେ ମୁକାବିଲା ପାଇଁ ସହଯୋଗ ଓ ସାମାଜିକ-ଅର୍ଥନୈତିକ ବିକାଶ ନିମନ୍ତେ ଆସ୍ଥା ସୂଚକ ପଦକ୍ଷେପ ସମେତ ସମନ୍ବିତ ଭାବଧାରାର ମଧ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି |

ଏସିଆରେ, ଆସନ୍ତା ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ଭାରତକୁ ଆଫ୍ରିକାରୁ ଆମେରିକା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭାରତ-ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗରୀୟ ଅଞ୍ଚଳ ପ୍ରତି ରଣକୌଶଳ ଜନିତ ଢାଞ୍ଚା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବାରେ ଅପୂର୍ବ ସୁଯୋଗ ପ୍ରଦାନ କରିଛି | ଏହାକୁ ଭାରତର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ 2015 ମସିହା ମାର୍ଚ୍ଚ ମାସରେ SAGAR - ସମସ୍ତ ଅଞ୍ଚଳ ସକାଶେ ସୁରକ୍ଷା ଓ ବିକାଶ ଏବଂ 2018 ମସିହା ଜୁନ ମାସରେ ସିଙ୍ଗାପୁରରେ ଶଁଗ୍ରୀଲା କଥାବାର୍ତ୍ତା ସମୟରେ ଦେଇଥିବା ବିବୃତ୍ତିରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ |

ଗତ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥିବା ଐତିହାସିକ ପଦକ୍ଷେପ ଗୁଡିକ ଦ୍ୱାରା ଭାରତ-ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗରୀୟ ଅଞ୍ଚଳର ପଶ୍ଚିମ ଭାଗ, ଉପସାଗରୀୟ ଅଞ୍ଚଳ ଏବଂ ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆ ପାଇଁ ଭାରତର ବିଦେଶ ନୀତି ଏକ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିବାର ଆଶା କରାଯାଇପାରେ | ସେହି ଅଞ୍ଚଳ ଗୁଡିକରେ ଭାରତର 80 ଲକ୍ଷ ଲୋକ ବସବାସ କରନ୍ତି ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟରତ ରହିଛନ୍ତି | ଚାବାହାର ପ୍ରକଳ୍ପ ଭଳି ସଂଯୋଗ ପ୍ରକଳ୍ପ ଗୁଡିକର ଯଥାଶୀଘ୍ର ସମ୍ପନ୍ନ ସକାଶେ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ ପ୍ରାଥମିକତା ଦେବାର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି |

ଭାରତ-ଆଫ୍ରିକା ଫୋରମ ସମ୍ମିଳନୀ, ଭାରତ-ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗର ଦ୍ଵୀପପୁଞ୍ଜ ସହଯୋଗ ବୈଠକ ଏବଂ ଭାରତ-ଲାଟିନ ଆମେରିକା ସମ୍ମିଳନୀରେ ପ୍ରସ୍ତାବିତ କାର୍ଯ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ ଗତ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥିବା ଭାରତୀୟ ବିଦେଶ ନୀତି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଗୁଡିକର କାର୍ଯ୍ୟକାରୀତାକୁ ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ | ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ଗୁଡିକ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ଭାରତର ଭୂମିକାକୁ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ କରାଇବାରେ ସହାୟକ ହେବ |

ଚତୁର୍ଥ ଶିଳ୍ପ ବିପ୍ଳବର କ୍ଷୀପ୍ର ଆବିର୍ଭାବ ସହିତ ଭାରତର ବିଦେଶ ନୀତି ଏକ ବିଂଶ ଶତାଦ୍ଦୀରେ ବିଶ୍ୱକୁ ଏକ ରୂପରେଖ ପ୍ରଦାନ କରିବାର ସୁଯୋଗ ଦେଇଛି | 'ଡିଜିଟାଲ ଇଣ୍ଡିଆ'କୁ ଆହୁରି ପ୍ରଗତି ଏବଂ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ତଥା ବୈଷୟିକ ଜ୍ଞାନକୌଶଳ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବିଶ୍ବ ସ୍ତରରେ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ସ୍ଥାନ ହାସଲ ନିମନ୍ତେ ଭାରତ ସକ୍ରିୟ ଭାବେ ଏହି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅଂଶ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ |

2020 ମସିହା ଜୁନ ମାସରେ ଭାରତ ଜାତିସଂଘ ନିରାପତ୍ତା ପରିଷଦର ଏନ ଅସ୍ଥାୟୀ ସଦସ୍ୟ ଭାବେ ନିର୍ବାଚିତ ହେବ ଯାହାର କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ଦୁଇ ବର୍ଷ ଅର୍ଥାତ 2022 ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିବ | 2021 ମସିହାରେ ଭାରତ ତିନି ବର୍ଷ ପାଇଁ ଅର୍ଥାତ 2024 ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜାତିସଂଘ ମାନବାଧିକାର ପରିଷଦକୁ ପୁନଃ ନିର୍ବାଚିତ ହେବା ବାକି ରହିଛି | 2022 ମସିହାରେ ଭାରତ G-20 ଶୀଖର ସମ୍ମିଳନୀରେ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତା କରିବ | ଏହି ସବୁ ପ୍ରମୁଖ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ନେତୃତ୍ୱ ଗୁଡିକ ଭାରତକୁ ନିଜ ସ୍ଥିତି ମଜବୁତ କରିବାର ଅପୂର୍ବ ସୁଯୋଗ ପ୍ରଦାନ କରିବା ସହ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସହଯୋଗ ବୃଦ୍ଧି କରିବାର ସୁଯୋଗ ଦେଇଛି ଯାହା ଭାରତର ପରିବର୍ତ୍ତନ ପାଇଁ ଗୁରୁତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ରହିଛି |

ମୂଳ ଲେଖା : ଅଶୋକ କୁମାର ମୁଖାର୍ଜୀ, ଜାତିସଂଘକୁ ଭାରତର ପୂର୍ବତନ ସ୍ଥାୟୀ ପ୍ରତିନିଧି
ଅନୁବାଦ : ଅନୀଲ କୁମାର ପଟ୍ଟନାୟକ