ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ନ୍ୟାୟ ଅଦାଲତରେ ଭାରତର କୂଟନୈତିକ ବିଜୟ

କୁଳଭୂଷଣ ମାମଲାରେ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଅଦାଲତ (ଆଇସିଜେ)ରେ ଭାରତକୁ ଏକ ବଡ କୂଟନୈତିକ ସଫଳତା ମିଳିଛି | ଆଇସିଜେର ରାୟ ଭାରତ ସପକ୍ଷରେ ଯାଇଛି | ଅଦାଲତ କୁଳଭୂଷଣଙ୍କ ଫାଶୀ ଉପରେ ରହିତାଦେଶ ଲଗାଇବା ସହ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ପୁର୍ଣ୍ଣ ଦୂତାବାସ ସହାୟତା ପ୍ରଦାନ କରିବା ପାଇଁ ପାକିସ୍ତାନକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଛନ୍ତି |

କୁଳଭୂଷଣ ସୁଧିର ଯାଦବଙ୍କୁ ପାକିସ୍ତାନ ମାର୍ଚ୍ଚ 2016 ରେ ଇରାନରୁ ଅପହରଣ କରିନେବା ପରେ ତାଙ୍କୁ ଭାରତର ଗୁପ୍ତଚର ଓ ଆତଙ୍କବାଦୀ ଭାବେ ଦର୍ଶାଇ ସାମରିକ ଅଦାଲତରେ ହାଜର କରାଯାଇଥିଲା ଓ ଏପ୍ରିଲ 2017 ରେ ପାକିସ୍ତାନ ସାମରିକ ଅଦାଲତ ତାଙ୍କୁ ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡାଦେଶ ଶୁଣାଇଥିଲେ | ଏହାର ପ୍ରତିବାଦ କରି ଭାରତ ମେ 2017 ରେ ହେଗ ସ୍ଥିତ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ନ୍ୟାୟ ଅଦାଲତ(ଆଇସିଜେ)ର ଦ୍ଵାରସ୍ଥ ହୋଇଥିଲା | ପାକିସ୍ତାନ 1963 ର ଦୂତାବାସ ସଙ୍କ୍ରାନ୍ତୀୟ ଭିଏନା ଚୁକ୍ତି ଲଙ୍ଘନ କରିଥିବା କଥା ଅଭିଯୋଗ କରି ଭାରତ ଏହି ଅଦାଲତର ଦ୍ଵାରସ୍ଥ ହୋଇଥିଲା | ଚୁକ୍ତିର ଧାରା 36 ଅନୁଯାୟୀ ପାକିସ୍ତାନ କୁଳଭୂଷଣ ଙ୍କୁ ଅଟକ ରଖିବା ନେଇ ଭାରତକୁ ଅବିଳମ୍ବେ ସୂଚନା ଦେବା ଓ ଯାଦବଙ୍କୁ ଦୂତାବାସ ସହାୟତା ଉପଲବ୍ଧ କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ଥିଲା |

ଆଇସିଜେରେ ଏହି ମାମଲାର ଶୁଣାଣୀ ସମୟରେ ଭାରତ ପକ୍ଷରୁ ଉପସ୍ଥାପନା କରାଯାଇଥିବା ଆଇନଗତ ଯୁକ୍ତି ଓ ଦଲିଲ ଗୁଡିକୁ ପାକିସ୍ଥାନ ଖାରିଜ କରିଦେଇଥିଲା | ଜୁଲାଇ 17 2019 ରେ ଆଇସିଜେ ରାୟ ପ୍ରକାଶ କରି କହିଛନ୍ତି ଯେ ଭାରତୀୟ ନାଗରିକ ଯାଦବଙ୍କୁ ଅଟକ ରଖି ତାଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଦଣ୍ଡାଦେଶ ଲାଗୁ କରିବା ସହ ତାଙ୍କୁ ଦୂତାବାସ ସହାୟତାରୁ ବଞ୍ଚିତ କରି ପାକିସ୍ତାନ, ଦୂତାବାସ ସଙ୍କ୍ରାନ୍ତୀୟ ଭିଏନା ଚୁକ୍ତିର ଧାରା 36 କୁ ସମ୍ପୁର୍ଣ୍ଣ ଉଲଙ୍ଘନ କରିଛି |

ଏକ ଐତିହାସିକ ରାୟରେ ଆଇସିଜେ ସର୍ବସମତି କ୍ରମେ ଦୃଢତାର ସହ କହିଥିଲେ ଯେ ଏହି ମାମଲା ଉପରେ ଏହାର ଅଧିକାର କ୍ଷେତ୍ର ଥିଲା କାରଣ ଉଭୟ ଭାରତ ଓ ପାକିସ୍ତାନ ଭିଏନା ଚୁକ୍ତି ର ସ୍ଵାକ୍ଷର କର୍ତ୍ତା ଅଛନ୍ତି | ଆଇସିଜେ ଏହି ମାମଲାକୁ ମଧ୍ୟସ୍ଥ ନ୍ୟାୟାଧୀକରଣ ବା ଏକ ତୋଷଣ କମିଶନ ନିକଟକୁ ପଠାଇବାକୁ ପାକିସ୍ଥାନ ର ପ୍ରୟାସ କୁ ଖାରିଜ କରିଦେଇଛନ୍ତି ଓ ଭାରତକୁ ଏହି ମାମଲାରେ ସିଧାସଳଖ ଆଇସିଜେ ର ଦ୍ଵାରସ୍ଥ ହେବାର ଅଧିକାର ଥିଲା ବୋଲି କହିଛନ୍ତି | ଗୁପ୍ତଚର ବୃତ୍ତି ଲାଗି ଅଟକ ରଖାଯାଇଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ବିଶେଷଙ୍କ ମାମଲାରେ ଭିଏନା ଚୁକ୍ତି ଲାଗୁ କରାଯାଏନାହିଁ ବୋଲି ପାକିସ୍ତାନ ପକ୍ଷର ଦଲିଲକୁ ମଧ୍ୟ ଆଇସିଜେ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରିଦେଇଥିଲେ | କୁଳଭୂଷଣ ଯାଦବଙ୍କୁ ଗିରଫ କରିବାର ତିନି ସପ୍ତାହ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭାରତକୁ ନଜଣାଇବା ସହ ତାଙ୍କୁ ଭାରତୀୟ ଦୂତାବାସ ସହାୟତା ଉପଲବ୍ଧ ନକରାଇ ପାକିସ୍ତାନ ଭିଏନା ଚୁକ୍ତି ର ଲଙ୍ଘନ କରିଛି ବୋଲି ଅଦାଲତ ରାୟ ଦେଇଛନ୍ତି | ଏହି ମାମଲାରେ ପାକିସ୍ତାନ ଭାରତକୁ ଯଥାଶୀଘ୍ର ଏ ବିଷୟରେ ଅବଗତ କରାଇବାର ଆବଶ୍ୟକତା ଥିଲା ବୋଲି କୋର୍ଟ କହିଛନ୍ତି |

ଆଇସିଜେଙ୍କ ରାୟ ଧାରା 6 ଉପରେ ନିହିତ ରହିଛି ଯାହା ପାକିସ୍ତାନ ଦ୍ଵାରା ଏହି ଭିଏନା ଚୁକ୍ତି ଲଙ୍ଘନକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଛି | କୁଳଭୂଷଣ ଯାଦବଙ୍କୁ ଦୂତାବାସ ସହାୟତା ପ୍ରଦାନ କରିବା ସମେତ ତାଙ୍କ ଅଧିକାର ବଜାୟ ରଖିବା ଲାଗି ଅଦାଲତ ପାକିସ୍ତାନକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଛନ୍ତି | ଏହା ସହିତ ପାକିସ୍ତାନ ମାମଲାର ପୁନର୍ବିଚାର କରିବାକୁ କହିଛନ୍ତି | ପାକିସ୍ତାନ ଏହି ମାମଲାର ପୁନର୍ବିଚାର ନକରିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସାମରିକ ଅଦାଲତ ଦ୍ଵାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ଫାଶୀ ଦଣ୍ଡାଦେଶ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇପାରିବ ନହିଁ ବୋଲି ଆଇସିଜେ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି |

ଅଦାଲତର ଏହି ରାୟ ପ୍ରକାଶ ପାଇବା ପରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ସନ୍ତୋଷ ବ୍ୟକ୍ତ କରି “ ସତ୍ୟ ଓ ନ୍ୟାୟ ର ବିଜୟ ହୋଇଛି ବୋଲି କହିଛନ୍ତି | ପ୍ରକୃତ ସତ୍ୟାସତ୍ୟ ଉପରେ ପୁଙ୍ଖାନୁପୁଙ୍ଖ ଅବଲୋକନ କରିବା ପରେ ଏହି ରାୟ ଦେଇଥିବାରୁ ସେ ଆଇସିଜେଙ୍କୁ ଅଭିନନ୍ଦନ ଜଣାଇଛନ୍ତି | କୁଳଭୂଷଣ ଯାଦବଙ୍କୁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ନ୍ୟାୟ ମିଳିବ ବୋଲି ମଧ୍ୟ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଦୃଢୋକ୍ତି ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି | ଆମ ସରକାର ସଦା ସର୍ବଦା ପ୍ରତୀଟି ଭାରତୀୟଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ଓ ମଙ୍ଗଳ କାମନା ନିମନ୍ତେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବ ବୋଲି ମଧ୍ୟ ସେ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଇଛନ୍ତି |

ଆଇସିଜେଙ୍କ ରାୟ ବିଭିନ୍ନ କାରଣରୁ ମହତ୍ବପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଟେ | ଆଇସିଜେ ଆଇନର ଅନୁଚ୍ଛେଦ 59 ଅନୁଯାୟୀ ଏହି ମାମଲା ନେଇ ପ୍ରକାଶିତ ରାୟ ଉଭୟ ପକ୍ଷ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଲାଗି ବାଧ୍ୟ ଅଟନ୍ତି | ଏହା ମଧ୍ୟ ରାଷ୍ଟ୍ର ମଧ୍ୟରେ ବିବାଦର ଶାନ୍ତି ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମାଧାନ କରିବା ତଥା ଏହାର ନାଗରିକ ମାନଙ୍କ ପାଇଁ ନ୍ୟାୟ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ଲାଗି ନିୟମ କାନୁନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ନେଇ ଯୁକ୍ତି ବାଢିବା ଲାଗି ଭାରତର ଦୃଢ ଆସ୍ଥା ଓ ବିଶ୍ଵାସକୁ ଦର୍ଶାଇଥାଏ | ଏହି ନିର୍ଣ୍ଣୟକୁ ଲାଗୁ କରିବା ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସହଯୋଗର ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ପାଇଁ ଅଗ୍ନି ପରୀକ୍ଷା ସଦୃଶ ହେବ | ଯାହା ଉପରେ ଆଇନର ଶାସନ ସମେତ ବର୍ତ୍ତମାନ ର ବହୁପକ୍ଷୀୟ ପ୍ରଣାଳୀ ନିହିତ ରହିଛି | ଏହି ମାମଲା ଯୋଗୁଁ ଦୂତାବାସ ସଙ୍କ୍ରାନ୍ତୀୟ ଭିଏନା ଚୁକ୍ତି ର ପ୍ରାବଧାନ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଭାବେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି |

ମୂଳ ଲେଖା : ଅଶୋକ କୁମାର ମୁଖାର୍ଜୀ , ଜାତିସଂଘ ରେ ଭାରତର ପୂର୍ବତନ ସ୍ଥାୟୀ ପ୍ରତିନିଧି

ଅନୁବାଦ : ରୀତା ଯୋଶୀ