ଦୋହାରେ ଆମେରିକା-ତାଲିବାନ ମଧ୍ୟରେ ଅଷ୍ଟମ ରାଉଣ୍ଡ କଥାବାର୍ତ୍ତା ଏକ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଚୁଡାନ୍ତ ରାଜିନାମାରେ ଉପନୀତ ହେବା ସହ ଶେଷ ହୋଇଛି ଯଦ୍ୱାରା ଉଭୟ ପକ୍ଷର ଏକ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟ ସୀମା ମଧ୍ୟରେ ଆଫଗାନିସ୍ଥାନ ରୁ ଆମେରିକା ଓ ନାଟୋ ସେନାବାହିନୀ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରିନିଆଯିବ | ଏହାର ପ୍ରତିବଦଳରେ ତାଲିବାନ ଆଫଗାନିସ୍ଥାନରେ ଅଲ-କାଏଦା ଓ ଆଇଏସଆଇଏସ ଭଳି ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସନ୍ତ୍ରାସବାଦୀ ଗୋଷ୍ଠୀ ଗୁଡିକୁ ପ୍ରଶ୍ରୟ ଦେବ ନାହିଁ | ଏଥିସହିତ ଆଫଗାନିସ୍ତାନ ସରକାରଙ୍କ ସହ ଏକ କ୍ଷମତା ବଣ୍ଟନ ଫର୍ମୁଲା ଉପରେ କାମ କରିବା ଲାଗି ମଧ୍ୟ କଥାବାର୍ତ୍ତା କରିବ ଯାହା ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ଦେଶରେ ଅନ୍ତତଃ ଶାନ୍ତି ଓ ସ୍ଥିରତା ବଜାୟ ରଖିବ |
ଆମେରିକା ସହ କଥାବାର୍ତ୍ତା କରିବା ପାଇଁ ତାଲିବାନ 2013 ରେ ଦୋହାରେ ଏହାର କାର୍ଯ୍ୟଳୟ ସ୍ଥାପିତ କରିଥିଲା | କେତୋଟି ରାଉଣ୍ଡ ରେ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ କଥାବାର୍ତ୍ତା ହୋଇଥିଲା କିନ୍ତୁ ସବୁ ପକ୍ଷ ଭିନ୍ନ ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିଥିବାରୁ ଏହାର କୌଣସି ପରିଣାମ ବାହାରି ନଥିଲା | 2014 ରେ ଆଫଗାନିସ୍ତାନରେ ଆମେରିକା ଓ ନାଟୋ ସେମାନଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧ ମିଶନ ଶେଷ କରିଥିଲେ ଓ ଯୁଦ୍ଧ ଦାୟିତ୍ଵ ଆଫଗାନିସ୍ତାନ ର ସାମରିକ ବାହିନୀ କୁ ହସ୍ତାନ୍ତରିତ କରିଥିଲେ ଓ ଏହାପରେ ପରିସ୍ଥିତି ର ଆକଳନ ପରେ ଆଲୋଚନା ର ସମ୍ଭାବନା ବଢିଥିଲା | ତାଲିବାନ ଅଧାରୁ ଅଧିକ ଅଞ୍ଚଳକୁ ନିଜ ଆୟତ୍ତରେ ରଖିଥିଲା ଓ ଆଫଗାନ ବାହିନୀ ର ଏହା ସହ କୌଣସି ମୁକାବିଲା ନଥିଲା | ଏହା ବିଶ୍ଵାସ କରାଯାଉଥିଲା ଯେ ତାଲିବାନ ସହ କଥାବାର୍ତ୍ତା ବିନା ତଥା କ୍ଷମତାରେ ଅଂଶୀଦାର ନ କରି ଶାନ୍ତି ସ୍ଥାପନା ସମ୍ଭବପର ନୁହେଁ | ଆଫଗାନିସ୍ତାନରୁ ଏହାର ସେନାବାହିନୀ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରିବା ଲାଗି ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଟ୍ରମ୍ଫ ପ୍ରତିଶୃତି ଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ଅଫଗାନିସ୍ତାନରୁ ଆମେରିକା ର ପ୍ରସ୍ଥାନକୁ ନେଇ ଆଫଗାନ ସରକାର ଓ ତାଲିବାନ ମଧ୍ୟରେ କଥାବାର୍ତ୍ତା ପାଇଁ ଆଫଗାନିସ୍ତାନ ରେ ଆମେରିକାର ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ଦୁତ ଭାବେ ଜାଲମେ ଖଲିଲଜାଦଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତି ଦେଇଥିଲେ |
ଆଫଗାନ ଶାନ୍ତି ପ୍ରକ୍ରିୟା ରେ ଅନେକ ବାଧା ଉପୁଜିଛି | ଆମେରିକା-ତାଲିବାନ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ କଥାବାର୍ତ୍ତା ବ୍ୟତିତ ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ବିଭିନ୍ନ ରାଷ୍ଟ୍ରର ମଧ୍ୟ ମହତ୍ବପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ଵାର୍ଥ ରହିଛି ଯାହାର ସମ୍ବନ୍ଧ ତାଲିବାନ ସହ ଜଡିତ ଅଛି | ଆମେରିକା ଦ୍ଵାରା ତାଲିବାନ ସହ ସିଧାସଳଖ କଥାବାର୍ତ୍ତା ଆରମ୍ଭ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ଚୀନ ତାଲିବାନ ସହ ଅନେକ ପର୍ଯ୍ୟାୟ କଥାବାର୍ତ୍ତା କରିଛି ଯେଉଁଥିରେ ପାକିସ୍ତାନ ମଧ୍ୟ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିଲା | ମସ୍କୋ ଫର୍ମାଟ ଭାବେ ବେଶ ଜଣାଶୁଣା ଏକ ପରାମର୍ଶ ବ୍ୟବସ୍ଥା ମଧ୍ୟ ରହିଛି ଯେଉଁଥିରେ ତାଲିବାନ ପ୍ରତିନିଧି ମାନଙ୍କୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରାଯାଇଥିଲା | ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ଗୁଡିକ ବ୍ୟତିତ ପାକିସ୍ତାନ, ଆଫଗାନିସ୍ତାନ ଓ ଆମେରିକା ମଧ୍ୟରେ ଏକ ତ୍ରିପକ୍ଷୀୟ ବାର୍ତ୍ତା ବ୍ୟବସ୍ଥା, ଚୀନ-ପାକିସ୍ତାନ-ଆଫଗାନିସ୍ତାନ ତ୍ରିପକ୍ଷୀୟ , ଆମେରିକା-ରୁଷ-ଚୀନ ତ୍ରିପକ୍ଷୀୟ ପରାମର୍ଶ ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି | ଏହି ତ୍ରିପକ୍ଷୀୟ ବାର୍ତ୍ତା ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ପାକିସ୍ତାନକୁ ଚଳିତ ବର୍ଷ ଜୁଲାଇରେ ପ୍ରଥମ ଥର ଲାଗି ଆମନ୍ତ୍ରିତ କରାଯାଇଥିଲା | ଆଫଗାନିସ୍ତାନ ଉପରେ ରୁଷ-ଚୀନ-ଭାରତ ତ୍ରିପକ୍ଷୀୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା ମଧ୍ୟ ରହିଛି | ଏହି ସବୁ ଆଞ୍ଚଳିକ ପଦକ୍ଷେପ ଓ ଦୋହା କଥାବାର୍ତ୍ତାକୁ ଛାଡିଦେଲେ ‘ହାର୍ଟ ଅଫ ଏସିଆ’ ବା ଏସିଆର ହୃଦୟ ନାମରେ ପରିଚିତ ଏକ ଇସ୍ତାନବୁଲ ପ୍ରକ୍ରିୟା ମଧ୍ୟ ରହିଛି | ଏହି ସବୁ ବୈଠକ ଏହି ବିଷୟକୁ ପ୍ରମାଣିତ କରୁଛି ଯେ ଆଫଗାନିସ୍ତାନ ର ଭବିଷ୍ୟତ ସହ ଅଂଶୀଦାର ହେବାର ଇଛୁକ ଥିବା ଅନେକ ଦେଶ ଏହି ରାଜନୈତିକ ପ୍ରକ୍ରିୟାରୁ ଦୂରେଇ ରହିବାକୁ ପସନ୍ଦ କରିବେ ନାହିଁ ଯଦ୍ୱାରା ବିଦେଶୀ ସେନାବାହିନୀ ପ୍ରତ୍ୟାହାର ହେବ ଓ ତାଲିବାନ ର ପୁନର୍ଥଇଥାନ ସମ୍ଭବ ହେବ ।
ଆମେରିକା-ତାଲିବାନ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ରାଜିନାମା ଉପରେ କଥାବାର୍ତ୍ତା ହୋଇଥିବା ବେଳେ ଆଫଗାନିସ୍ତାନ ର ଭବିଷ୍ୟତ ଓ ଏହାର ଭାବି ସରକାର ଙ୍କୁ ନେଇ ଅନେକ ଉଦବେଗ ଉପୁଜିଛି | ଦୋହାରେ ତାଲିବାନ ଭାଗ ନେଇଥିବା ଆନ୍ତଃ ଆଫଗାନ କଥାବାର୍ତ୍ତାର ଜର୍ମାନୀ ଓ କାତାର ମିଳିତ ଭାବେ ଆୟୋଜନ କରିଥିଲେ | ଏଥିରେ ମହିଳା ମାନଙ୍କ ସମେତ ରାଜନେତା ତଥା ନାଗରିକ ସମାଜର ସଦସ୍ୟ ମାନେ ମଧ୍ୟ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ | ତେଣେ ତାଲିବାନ ପୁଣି ଥରେ ଏହାର ଦମନକାରୀ ନୀତି ଗ୍ରହଣ କରିବ ନାହିଁ, ଆତଙ୍କବାଦକୁ ଆଶ୍ରୟ ଦେବ ନାହିଁ ଓ କୌଣସି ମୃତାହତ ଯେପରି ନହେବ ସେଥିପ୍ରତି ଧ୍ୟାନ ଦେବ ବୋଲି ଆଶ୍ଵାସନା ଦେଇଥିବା ବେଳେ ତାଲିବାନର ମୁଖ୍ୟ ବୁଝାମଣାକାରୀ ଶେର ମହମ୍ମଦ ଆବ୍ବାସ ଷ୍ଟାନିକଯାଇ ‘ଯୁଦ୍ଧ ଜାରି ରହିବ’ ବୋଲି କହିଥିଲେ |
ଭାରତ ଆଫଗାନିସ୍ତାନର ପଞ୍ଚମ ବୃହତ୍ତମ ଦାନଦାତା ଅଟେ ଏବଂ ଏହି ଦେଶର ବିକାଶ ପରିଯୋଜନା ପାଇଁ 3 ହଜାର କୋଟି ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର ନିବେଶ କରିଛି | ତେବେ ସବୁ ଘଟଣାକ୍ରମ ଗୁଡିକ ଉପରେ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ ତୀକ୍ଷଣ ନଜର ରଖିଛି | ଆମେରିକା ଖାଲିଲାଜାଦ ମାଧ୍ୟମରେ ଭାରତ ସହ କଥାବାର୍ତ୍ତା ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ ଭାରତ ଆଫଗାନିସ୍ତାନରେ ସୁରକ୍ଷା ପରିସ୍ଥିତି ଆହୁରି ଖରାପ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ନେଇ ଚିନ୍ତିତ ଅଛି | ଆଫଗାନିସ୍ତାନରୁ ସୋଭିଏତର ପ୍ରତ୍ୟାହାର ପରେ 1991 ର ଗୃହ ଯୁଦ୍ଧ ଭଳି ପରିସ୍ଥିତି ପୁଣି ଥରେ ଉପୁଜିପାରେ ବୋଲି ଭାରତ ଚିନ୍ତା ବ୍ୟକ୍ତ କରିଛି | ଭାରତ ଆରମ୍ଭରୁ ହିଁ ଆଫଗାନିସ୍ତାନ ର ରାଜନୈତିକ ଭବିଷ୍ୟତ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିବା ପାଇଁ “ ଆଫଗାନ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଓ ଆଫଗାନ ନେତୃତ୍ଵାଧୀନ” ଶାନ୍ତି ପ୍ରକ୍ରିୟା ଉପରେ ଦୃଢତାର ସହ ଜୋର ଦେଇଆସୁଛି |.
ଆମେରିକା ବାହିନୀର ସର୍ତ୍ତମୂଳକ ପ୍ରତ୍ୟାହାର ପରେ ଶାନ୍ତି ପ୍ରକ୍ରିୟାର ମହତ୍ବପୂର୍ଣ୍ଣ ଦ୍ଵିତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ ହେବ ଯେଉଁଥିରେ ଆଫଗାନିସ୍ଥାନ ର ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ କଥାବାର୍ତ୍ତା ସାମିଲ କରାଯିବ | ତେବେ ଆଫଗାନିସ୍ତାନ ରେ ଶାନ୍ତି ସ୍ଥାପନା ଲାଗି ଆଫଗାନ ସରକାରଙ୍କ ସହ ତାଲିବାନ ର କଥାବାର୍ତ୍ତା ଅନିଶ୍ଚିତତା ମଧ୍ୟରେ ରହିଛି | ଏହା ଆଫଗାନିସ୍ତାନ ରାଜନୀତି ଓ ଏହାର ସ୍ଥିତିର ରୂପରେଖ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ କରିବ ଯାହାକି ବିଦେଶୀ ଶକ୍ତିକୁ ଆଞ୍ଚଳିକ ଭୂ-ରାଜନୀତି ରେ ଏକ ରଣନୀତିକ କୌଶଳ ହାସଲର ପରିବେଶ ଉପଲବ୍ଧ କରାଇବ |
ମୂଳ ଲେଖା : ଡଃ ସ୍ମୃତି ଏସ ପଟ୍ଟନାଏକ , ଦକ୍ଷିଣ ଏସିଆ ଉପରେ ରଣନୀତିକ ବିଶ୍ଳେଷକ
ଅନୁବାଦ : ରୀତା ଯୋଶୀ
ଆମେରିକା ସହ କଥାବାର୍ତ୍ତା କରିବା ପାଇଁ ତାଲିବାନ 2013 ରେ ଦୋହାରେ ଏହାର କାର୍ଯ୍ୟଳୟ ସ୍ଥାପିତ କରିଥିଲା | କେତୋଟି ରାଉଣ୍ଡ ରେ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ କଥାବାର୍ତ୍ତା ହୋଇଥିଲା କିନ୍ତୁ ସବୁ ପକ୍ଷ ଭିନ୍ନ ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିଥିବାରୁ ଏହାର କୌଣସି ପରିଣାମ ବାହାରି ନଥିଲା | 2014 ରେ ଆଫଗାନିସ୍ତାନରେ ଆମେରିକା ଓ ନାଟୋ ସେମାନଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧ ମିଶନ ଶେଷ କରିଥିଲେ ଓ ଯୁଦ୍ଧ ଦାୟିତ୍ଵ ଆଫଗାନିସ୍ତାନ ର ସାମରିକ ବାହିନୀ କୁ ହସ୍ତାନ୍ତରିତ କରିଥିଲେ ଓ ଏହାପରେ ପରିସ୍ଥିତି ର ଆକଳନ ପରେ ଆଲୋଚନା ର ସମ୍ଭାବନା ବଢିଥିଲା | ତାଲିବାନ ଅଧାରୁ ଅଧିକ ଅଞ୍ଚଳକୁ ନିଜ ଆୟତ୍ତରେ ରଖିଥିଲା ଓ ଆଫଗାନ ବାହିନୀ ର ଏହା ସହ କୌଣସି ମୁକାବିଲା ନଥିଲା | ଏହା ବିଶ୍ଵାସ କରାଯାଉଥିଲା ଯେ ତାଲିବାନ ସହ କଥାବାର୍ତ୍ତା ବିନା ତଥା କ୍ଷମତାରେ ଅଂଶୀଦାର ନ କରି ଶାନ୍ତି ସ୍ଥାପନା ସମ୍ଭବପର ନୁହେଁ | ଆଫଗାନିସ୍ତାନରୁ ଏହାର ସେନାବାହିନୀ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରିବା ଲାଗି ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଟ୍ରମ୍ଫ ପ୍ରତିଶୃତି ଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ଅଫଗାନିସ୍ତାନରୁ ଆମେରିକା ର ପ୍ରସ୍ଥାନକୁ ନେଇ ଆଫଗାନ ସରକାର ଓ ତାଲିବାନ ମଧ୍ୟରେ କଥାବାର୍ତ୍ତା ପାଇଁ ଆଫଗାନିସ୍ତାନ ରେ ଆମେରିକାର ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ଦୁତ ଭାବେ ଜାଲମେ ଖଲିଲଜାଦଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତି ଦେଇଥିଲେ |
ଆଫଗାନ ଶାନ୍ତି ପ୍ରକ୍ରିୟା ରେ ଅନେକ ବାଧା ଉପୁଜିଛି | ଆମେରିକା-ତାଲିବାନ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ କଥାବାର୍ତ୍ତା ବ୍ୟତିତ ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ବିଭିନ୍ନ ରାଷ୍ଟ୍ରର ମଧ୍ୟ ମହତ୍ବପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ଵାର୍ଥ ରହିଛି ଯାହାର ସମ୍ବନ୍ଧ ତାଲିବାନ ସହ ଜଡିତ ଅଛି | ଆମେରିକା ଦ୍ଵାରା ତାଲିବାନ ସହ ସିଧାସଳଖ କଥାବାର୍ତ୍ତା ଆରମ୍ଭ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ଚୀନ ତାଲିବାନ ସହ ଅନେକ ପର୍ଯ୍ୟାୟ କଥାବାର୍ତ୍ତା କରିଛି ଯେଉଁଥିରେ ପାକିସ୍ତାନ ମଧ୍ୟ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିଲା | ମସ୍କୋ ଫର୍ମାଟ ଭାବେ ବେଶ ଜଣାଶୁଣା ଏକ ପରାମର୍ଶ ବ୍ୟବସ୍ଥା ମଧ୍ୟ ରହିଛି ଯେଉଁଥିରେ ତାଲିବାନ ପ୍ରତିନିଧି ମାନଙ୍କୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରାଯାଇଥିଲା | ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ଗୁଡିକ ବ୍ୟତିତ ପାକିସ୍ତାନ, ଆଫଗାନିସ୍ତାନ ଓ ଆମେରିକା ମଧ୍ୟରେ ଏକ ତ୍ରିପକ୍ଷୀୟ ବାର୍ତ୍ତା ବ୍ୟବସ୍ଥା, ଚୀନ-ପାକିସ୍ତାନ-ଆଫଗାନିସ୍ତାନ ତ୍ରିପକ୍ଷୀୟ , ଆମେରିକା-ରୁଷ-ଚୀନ ତ୍ରିପକ୍ଷୀୟ ପରାମର୍ଶ ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି | ଏହି ତ୍ରିପକ୍ଷୀୟ ବାର୍ତ୍ତା ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ପାକିସ୍ତାନକୁ ଚଳିତ ବର୍ଷ ଜୁଲାଇରେ ପ୍ରଥମ ଥର ଲାଗି ଆମନ୍ତ୍ରିତ କରାଯାଇଥିଲା | ଆଫଗାନିସ୍ତାନ ଉପରେ ରୁଷ-ଚୀନ-ଭାରତ ତ୍ରିପକ୍ଷୀୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା ମଧ୍ୟ ରହିଛି | ଏହି ସବୁ ଆଞ୍ଚଳିକ ପଦକ୍ଷେପ ଓ ଦୋହା କଥାବାର୍ତ୍ତାକୁ ଛାଡିଦେଲେ ‘ହାର୍ଟ ଅଫ ଏସିଆ’ ବା ଏସିଆର ହୃଦୟ ନାମରେ ପରିଚିତ ଏକ ଇସ୍ତାନବୁଲ ପ୍ରକ୍ରିୟା ମଧ୍ୟ ରହିଛି | ଏହି ସବୁ ବୈଠକ ଏହି ବିଷୟକୁ ପ୍ରମାଣିତ କରୁଛି ଯେ ଆଫଗାନିସ୍ତାନ ର ଭବିଷ୍ୟତ ସହ ଅଂଶୀଦାର ହେବାର ଇଛୁକ ଥିବା ଅନେକ ଦେଶ ଏହି ରାଜନୈତିକ ପ୍ରକ୍ରିୟାରୁ ଦୂରେଇ ରହିବାକୁ ପସନ୍ଦ କରିବେ ନାହିଁ ଯଦ୍ୱାରା ବିଦେଶୀ ସେନାବାହିନୀ ପ୍ରତ୍ୟାହାର ହେବ ଓ ତାଲିବାନ ର ପୁନର୍ଥଇଥାନ ସମ୍ଭବ ହେବ ।
ଆମେରିକା-ତାଲିବାନ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ରାଜିନାମା ଉପରେ କଥାବାର୍ତ୍ତା ହୋଇଥିବା ବେଳେ ଆଫଗାନିସ୍ତାନ ର ଭବିଷ୍ୟତ ଓ ଏହାର ଭାବି ସରକାର ଙ୍କୁ ନେଇ ଅନେକ ଉଦବେଗ ଉପୁଜିଛି | ଦୋହାରେ ତାଲିବାନ ଭାଗ ନେଇଥିବା ଆନ୍ତଃ ଆଫଗାନ କଥାବାର୍ତ୍ତାର ଜର୍ମାନୀ ଓ କାତାର ମିଳିତ ଭାବେ ଆୟୋଜନ କରିଥିଲେ | ଏଥିରେ ମହିଳା ମାନଙ୍କ ସମେତ ରାଜନେତା ତଥା ନାଗରିକ ସମାଜର ସଦସ୍ୟ ମାନେ ମଧ୍ୟ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ | ତେଣେ ତାଲିବାନ ପୁଣି ଥରେ ଏହାର ଦମନକାରୀ ନୀତି ଗ୍ରହଣ କରିବ ନାହିଁ, ଆତଙ୍କବାଦକୁ ଆଶ୍ରୟ ଦେବ ନାହିଁ ଓ କୌଣସି ମୃତାହତ ଯେପରି ନହେବ ସେଥିପ୍ରତି ଧ୍ୟାନ ଦେବ ବୋଲି ଆଶ୍ଵାସନା ଦେଇଥିବା ବେଳେ ତାଲିବାନର ମୁଖ୍ୟ ବୁଝାମଣାକାରୀ ଶେର ମହମ୍ମଦ ଆବ୍ବାସ ଷ୍ଟାନିକଯାଇ ‘ଯୁଦ୍ଧ ଜାରି ରହିବ’ ବୋଲି କହିଥିଲେ |
ଭାରତ ଆଫଗାନିସ୍ତାନର ପଞ୍ଚମ ବୃହତ୍ତମ ଦାନଦାତା ଅଟେ ଏବଂ ଏହି ଦେଶର ବିକାଶ ପରିଯୋଜନା ପାଇଁ 3 ହଜାର କୋଟି ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର ନିବେଶ କରିଛି | ତେବେ ସବୁ ଘଟଣାକ୍ରମ ଗୁଡିକ ଉପରେ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ ତୀକ୍ଷଣ ନଜର ରଖିଛି | ଆମେରିକା ଖାଲିଲାଜାଦ ମାଧ୍ୟମରେ ଭାରତ ସହ କଥାବାର୍ତ୍ତା ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ ଭାରତ ଆଫଗାନିସ୍ତାନରେ ସୁରକ୍ଷା ପରିସ୍ଥିତି ଆହୁରି ଖରାପ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ନେଇ ଚିନ୍ତିତ ଅଛି | ଆଫଗାନିସ୍ତାନରୁ ସୋଭିଏତର ପ୍ରତ୍ୟାହାର ପରେ 1991 ର ଗୃହ ଯୁଦ୍ଧ ଭଳି ପରିସ୍ଥିତି ପୁଣି ଥରେ ଉପୁଜିପାରେ ବୋଲି ଭାରତ ଚିନ୍ତା ବ୍ୟକ୍ତ କରିଛି | ଭାରତ ଆରମ୍ଭରୁ ହିଁ ଆଫଗାନିସ୍ତାନ ର ରାଜନୈତିକ ଭବିଷ୍ୟତ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିବା ପାଇଁ “ ଆଫଗାନ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଓ ଆଫଗାନ ନେତୃତ୍ଵାଧୀନ” ଶାନ୍ତି ପ୍ରକ୍ରିୟା ଉପରେ ଦୃଢତାର ସହ ଜୋର ଦେଇଆସୁଛି |.
ଆମେରିକା ବାହିନୀର ସର୍ତ୍ତମୂଳକ ପ୍ରତ୍ୟାହାର ପରେ ଶାନ୍ତି ପ୍ରକ୍ରିୟାର ମହତ୍ବପୂର୍ଣ୍ଣ ଦ୍ଵିତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ ହେବ ଯେଉଁଥିରେ ଆଫଗାନିସ୍ଥାନ ର ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ କଥାବାର୍ତ୍ତା ସାମିଲ କରାଯିବ | ତେବେ ଆଫଗାନିସ୍ତାନ ରେ ଶାନ୍ତି ସ୍ଥାପନା ଲାଗି ଆଫଗାନ ସରକାରଙ୍କ ସହ ତାଲିବାନ ର କଥାବାର୍ତ୍ତା ଅନିଶ୍ଚିତତା ମଧ୍ୟରେ ରହିଛି | ଏହା ଆଫଗାନିସ୍ତାନ ରାଜନୀତି ଓ ଏହାର ସ୍ଥିତିର ରୂପରେଖ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ କରିବ ଯାହାକି ବିଦେଶୀ ଶକ୍ତିକୁ ଆଞ୍ଚଳିକ ଭୂ-ରାଜନୀତି ରେ ଏକ ରଣନୀତିକ କୌଶଳ ହାସଲର ପରିବେଶ ଉପଲବ୍ଧ କରାଇବ |
ମୂଳ ଲେଖା : ଡଃ ସ୍ମୃତି ଏସ ପଟ୍ଟନାଏକ , ଦକ୍ଷିଣ ଏସିଆ ଉପରେ ରଣନୀତିକ ବିଶ୍ଳେଷକ
ଅନୁବାଦ : ରୀତା ଯୋଶୀ
Comments
Post a Comment