ଭୂମି ଅବକ୍ଷୟ ହ୍ରାସ ଲାଗି ଦେଶ ସମୂହ ପ୍ରତିଶୃତିବଦ୍ଧ

ଭୂମି ଏକ ମହତ୍ବପୂର୍ଣ୍ଣ ସମ୍ବଳ ଅଟେ | ଏହା ଖାଦ୍ୟ ଯୋଗାଣ, ସ୍ବଚ୍ଛ ଜଳ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପରିବେଶ ସଙ୍କ୍ରାନ୍ତୀୟ ସେବା ତଥା ଜୈବ ବିବିଧତା ଯୋଗାଣ ସମେତ ମାନବ ଆଜୀବିକା ଓ ମାନବ କଲ୍ୟାଣ ପାଇଁ ମୁଖ୍ୟ ଆଧାର ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ | ଭୂମି ମଧ୍ୟ ଜଳବାୟୁ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ନିଭାଇଥାଏ |

ବହୁ ଦଶନ୍ଧି ହେଲା ଜନସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି ଯୋଗୁଁ ଭୂମି ଓ ସ୍ବଚ୍ଛ ଜଳ ର ଅଭୂତପୂର୍ବ ଉପଯୋଗ ଦ୍ଵାରା ଜମି ଅବକ୍ଷରଣ ହେଉଛି | କୃଷି ଓ ପଶୁପାଳନ ଉତ୍ପାଦନ, ସହରିକରଣ,ବନନାଶନ ଓ ବିଶେଷତଃ ମରୁଡି ଆଦି ଭଳି ପରିସ୍ଥିତି ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରିଦେଇଛି | ଭୂମି ଅବକ୍ଷୟ ଓ ମରୁଭୂମିକରଣ ଅଧିକାଂଶ ଦେଶ ପାଇଁ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଆର୍ଥିକ, ସାମାଜିକ ଓ ପରିବେଶଜନିତ ସମସ୍ଯା ଭାବେ ଉଭା ହୋଇଛି | ମରୁଭୂମିକରଣ ଭୂମି ଅବକ୍ଷୟ ର ଏକ ରୂପ ଅଟେ ଯାହା ଦ୍ଵାରା ଉର୍ବର ଜମି ମରୁଭୁମି ରେ ପରିଣତ ହୋଇଯାଏ |

ଏଭଳି ପରିବର୍ତ୍ତନର ଦୂରୀକରଣ ସହ ଉଭା ହୋଇଥିବା ଚାଲେଞ୍ଜ ଗୁଡିକର ମୁକାବିଲା କରିବା ଲାଗି ଉପାୟ ବାହାର କରିବା ନିମନ୍ତେ ଜାତିସଂଘର କନଫରେନ୍ସ ଅଫ ଦ ପାର୍ଟିଜ ଅର୍ଥାତ କୋପ ର ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଅଧିବେଶନ ଉତ୍ତରପ୍ରଦେଶ ର ଗ୍ରେଟର ନୋଇଡାରେ ଭାରତ ଦ୍ଵାରା ଆୟୋଜନ କରାଯାଇଥିଲା | ଚଳିତ ମାସ 2 ତାରିଖରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ଏହି ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀରେ 197 ଟି ଦେଶର ପ୍ରାୟ 9,000 ପ୍ରତିନିଧି ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ |

ଏହି ସମ୍ମିଳନୀରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିବା ପ୍ରତିନିଧି ମାନେ ଭୂମି ପରିଚାଳନା, ଜମି ଅବକ୍ଷୟ ର ପୁନରୁଦ୍ଧାର, ମରୁଡି, ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ, ପୁନଃବ୍ୟବହାରକ୍ଷମ ଶକ୍ତି, ମହିଳା ସଶକ୍ତିକରଣ, ଳିଙ୍ଗ ସମାନତା, ଜଳ ସଙ୍କଟ, ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା ମରୁଭୂମିକରଣ ତଥା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଉପରେ ବ୍ୟାପକ ଆଲୋଚନା କରିଥିଲେ | ଏହି ସମ୍ମିଳନୀରେ ସାରା ବିଶ୍ଵର ମନ୍ତ୍ରୀ ବୃନ୍ଦ , ଜାତିସଂଘ ମୁଖ୍ୟ , ଆନ୍ତଃ ସରକାରୀ ସଂସ୍ଥା ତଥା ସ୍ଵେଚ୍ଛାସେବୀ ସଂଗଠନ ର ପ୍ରତିନିଧି ମାନେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ |

ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗ ନେଇ ଦୀର୍ଘ 12 ଦିନ ଧରି ବ୍ୟାପକ ଆଲୋଚନା ପରେ ଦିଲ୍ଲୀ ଘୋଷଣାନାମା ଗ୍ରହଣ ସହ ଜାତିସଂଘ କନଫରେନ୍ସ ଅଫ ପାର୍ଟିଜର ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ସମ୍ମିଳନୀ ଶେଷ ହୋଇଛି | ଏଥିରେ କୁହାଯାଇଛି ଯେ 2015 ଡିସେମ୍ବର ରେ ଉପନୀତ ହୋଇଥିବା ପ୍ୟାରିସ ରାଜିନାମାର ଦୀର୍ଘ ମିଆଦୀ ଲକ୍ଷ ହାସଲ ଲାଗି ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଓ ଜୈବ ବିବିଧତା ପାଇଁ ଭୂମି ଆଧାରିତ ସମାଧାନ ଉପରେ ବିବେଚନା କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି |

ଘୋଷଣାନାମା ରେ ସ୍ଵାକ୍ଷର କରିଥିବା ସଦସ୍ୟ ମାନେ ଜମି ଅବକ୍ଷୟ, ମରୁଭୂମିକରଣ ଓ ମରୁଡି ଭଳି ପରିସ୍ଥିତି ର ମୁକାବିଲା କରିବାକୁ ପ୍ରତିଶୃତିବଦ୍ଧତା ସହ 35 ଟି ନିଷ୍ପତ୍ତି ପ୍ରତି ସମର୍ଥନ ଜଣାଇଛନ୍ତି | ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ ଘୋଷଣାନାମା ସର୍ବସହମତି କ୍ରମେ ଜାରି କରାଯାଇଥିବା ବେଳେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥିବା 35 ଟି ନିଷ୍ପତ୍ତିର ଅନୁପାଳନ ଲାଗି 197 ଟି ଦେଶ ପାଇଁ ଆଇନ ଅନୁଯାୟୀ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ କରାଯାଇଛି |

ଏହି ଘୋଷଣାନାମା ରେ ଅବକ୍ଷୟ ଜମି ର ପୁନରୁଦ୍ଧାର ଲାଗି ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ କରିବା ସହ ଭବିଷ୍ୟତ କାର୍ଯ୍ୟପନ୍ଥା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ଲାଗି କାର୍ଯ୍ୟସୂଚୀ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ଆଦି ଉପରେ ସବିଶେଷ ବିବରଣୀ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି | ପ୍ରତିନିଧିମାନେ ମରୁଡି ଭଳି ବିପଦକୁ ଏଡେଇବା ସହ ଏହାର ସୁପରିଚାଳନା କରିବା ଲାଗି ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ପ୍ରୟାସ କୁ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରିବା ଲାଗି ସ୍ଥିର କରିଛନ୍ତି |

2030 ସୁଦ୍ଧା “ ଭୂମି ଅବକ୍ଷୟ ନିରପେକ୍ଷତା” (ଏଲଡ଼ିଏନ) ପ୍ରାପ୍ତି ଲାଗି ନିରନ୍ତର ବିକାଶ ଲକ୍ଷ ହାସଲ ପାଇଁ ଦେଶ ଗୁଡିକ ସହମତି ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି | ଏଲଡ଼ିଏନ ଏକ ଏପରି ସ୍ଥିତି ଯାହା ଦ୍ଵାରା ଭୂମି ସମ୍ବଳର ମାତ୍ରା ଓ ଗୁଣବତ୍ତା ସ୍ଥିର ରହିଥାଏ ବା ନିର୍ଦ୍ଧିଷ୍ଟ ଅସ୍ଥାୟୀ ଓ ପରିବେଶ ଜନିତ ସ୍ଥିତିରେ ସୁଧାର ପରିଲକ୍ଷିତ ହୋଇଥାଏ | ଶିଖର ବୈଠକ ସମୟରେ ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗ ନେଇ ଆମୂଳଚୁଳ ଆଲୋଚନା କରାଯାଇଥିଲା| ଭୂମି ଅବକ୍ଷୟ ଯୋଗୁଁ ବିଶ୍ଵ ବ୍ୟାପୀ ବିଶେଷତଃ ଗ୍ରାମୀଣ ଇଲାକା, କୃଷକ ଓ ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ସୀମା ରେଖା ତଳେ ବସବାସ କରୁଥିବା ପାଖାପାଖି 3.2 ନିୟୁତ ଲୋକ ଅତ୍ୟଧିକ ପ୍ରଭାବିତ ହେଉଛନ୍ତି | “ ଭୂମି ଅବକ୍ଷୟ ନିରପେକ୍ଷତା” (ଏଲଡ଼ିଏନ) ଭୂମି ପରିଚାଳନା ନୀତି ଓ ପ୍ରଥା ଗୁଡିକର ନିଶ୍ଚିତ କରିବ ବୋଲି କୁହାଯାଉଛି |

ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ରମୋଦୀ ବୈଶ୍ଵିକ ଭୂମି କାର୍ଯ୍ୟସୂଚୀ ନେଇ ଭାରତର ସଙ୍କଳ୍ପବଦ୍ଧତା ଦୋହୋରାଇଛନ୍ତି | ଏହି ସମ୍ମିଳନୀରେ ଭାରତ 2030 ମସିହା ସୁଦ୍ଧା 26 ନିୟୁତ ହେକ୍ଟର ପତିତ ଜମି ଉଦ୍ଧାର ପାଇଁ ତାର ପ୍ରତିଶୃତିବଦ୍ଧତା ପ୍ରକାଶ କରିଛି | ଯାହାକି 21 ନିୟୁତ ହେକ୍ଟର ର ଏହାର ପୂର୍ବ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଠାରୁ ପାଞ୍ଚ ନିୟୁତ ହେକ୍ଟର ଅଧିକ | ଭାରତ କୋପ 14 ର ବର୍ତ୍ତମାନ ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଅଛି ଓ ଦୁଇ ବର୍ଷ ପାଇଁ ଏଥିରେ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତା କରିବ |

ସମ୍ମିଳନୀ ରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିବା ଦେଶ ଗୁଡିକ ମଧ୍ୟ ଲିଙ୍ଗ ଅସମାନତା ସମେତ ଭୂମି କ୍ଷରଣର ମୁକାବିଲା କରିବା , ଭୂମି ସଙ୍କ୍ରାନ୍ତୀୟ ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳ ନିର୍ଗମନ ହ୍ରାସ ଲାଗି ପତିତ ଜମି ଉଦ୍ଧାର କରିବା ଓ ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ଏହାର କାର୍ଯ୍ୟକାରିତା ଲାଗି ସରକାରୀ ଓ ବେସରକାରୀ ସ୍ରୋତରୁ ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା ପ୍ରଦାନ କରିବାରେ ସହାୟକ ହେବେ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି |

ମରୁଭୂମିକରଣ ସବୁ ଅଞ୍ଚଳରେ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ବିକାଶ ଓ ସମୃଦ୍ଧି କ୍ଷେତ୍ରରେ ବାଧା ପହଞ୍ଚାଇଥାଏ ବୋଲି ସବୁ ରାଷ୍ଟ୍ର ସମ ସ୍ଵରରେ ବ୍ୟକ୍ତ କରିଛନ୍ତି |ଏହି ଅବସରରେ ମନ୍ତ୍ରୀବୃନ୍ଦ ମାନବ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ କଲ୍ୟାଣରେ ସୁଧାର , ପରିବେଶ ଜନିତ ସ୍ଥିତି ତଥା ଶାନ୍ତି ଓ ସୁରକ୍ଷା ବୃଦ୍ଧି ଲାଗି ମେଣ୍ଟ ଗଠନ କରିବା ବା ନୂତନ ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ କରିବା ପ୍ରତି ସମର୍ଥନ ପ୍ରକଟ କରିଛନ୍ତି |

ଏହି ଘୋଷଣାନାମା ରେ କୁହାଯାଇଛି ଯେ ସ୍ଥାନୀୟ ସରକାର ପ୍ରାକୃତିକ ସମ୍ବଳ ର ପୁନଃ ଥଇଥାନ ଲାଗି ସମନ୍ଵିତ ଭୂମି ଉପଯୋଗ ପରିଚାଳନା ଓ ଉନ୍ନତ ଭୂମି ପରିଚାଳନା ବ୍ୟବସ୍ଥା ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ପଡିବ ଯାହାକି ସହରର ନିରନ୍ତର ବିକାଶ ସାଧନ କରିଥାଏ | ଏହି ସମ୍ମିଳନୀରେ ମରୁଭୂମିକରଣ ର ପ୍ରଭାବ, ଜମି ଅବକ୍ଷୟ ଓ ମରୁଡି ଭଳି ପରିସ୍ଥିତି ର ମୁକାବିଲା ଲାଗି ଏକ ସକ୍ରିୟ ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଛି |

ଏହି ଅବସରରେ ୟୁଏନସିସିଡ଼ି ର କାର୍ଯ୍ୟନିର୍ବାହୀ ସଚିବ ଇବ୍ରାହିମ ଥିୟ ଉଦବୋଧନ ଦେଇ ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଓ ଜୈବ ବିବିଧତା ଭଳି ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସମସ୍ୟାର ମୁକାବିଲା ଲାଗି ଭୂମି ପୁନରୁଦ୍ଧାର ଏକ ସହଜ ସମାଧାନ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି | ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଭୂମି ପୁନରୁଦ୍ଧାର, ଜଳବାୟୁ ଓ ଜୈବବିବିଧତା ମଧ୍ୟରେ ଏକ ସ୍ପଷ୍ଟ ସମ୍ବନ୍ଧ ରହିଛି |

ମୂଳ ଲେଖା : କେ ଭି ଭେଙ୍କଟ ସୁବ୍ରମନିୟନ, ବରିଷ୍ଠ ସାମ୍ବାଦିକ

ଅନୁବାଦ : ରୀତା ଯୋଶୀ