ଅହିଂସା : ବିଶ୍ଵ ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ଗାନ୍ଧୀଜୀଙ୍କ ଅମୋଘ ଅସ୍ତ୍ର

ମୋହନଦାସ କରମଚାନ୍ଦ ଗାନ୍ଧୀ ଅହିଂସା ଓ ଶାନ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠାର କର୍ଣ୍ଣଧାର ଭାବେ ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପି ସର୍ବବିଦିତ | ସେ ଭାରତରେ ଜାତିର ଜନକ ବା ରାଷ୍ଟ୍ରପିତା ଭାବେ ଲୋକପ୍ରିୟ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ଵରେ ସେ ମହାତ୍ମା ବା(ମହାନ ଆତ୍ମା) ଭାବେ ବେଶ ପରିଚିତ ଅଟନ୍ତି | ଜାତିସଂଘ ବିଶ୍ଵବ୍ୟାପୀ ଶାନ୍ତି ଓ ଅହିଂସାର ବାର୍ତ୍ତା ପ୍ରଚାର କରିବା ଲାଗି ଅକ୍ଟୋବର 2 ତାରିଖ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ 150 ତମ ଜୟନ୍ତୀ ଅବସରରେ “ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଅହିଂସା ଦିବସ” ପାଳନ କରୁଛି | ସେ ସତ୍ୟ ଓ ଅହିଂସାର ମାର୍ଗ ଅନୁସରଣ କରି ଭାରତର ସ୍ଵାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମର ନେତୃତ୍ଵ ନେଇଥିଲେ | ଗାନ୍ଧୀଜୀ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଅହିଂସା ହେଉଛି ମାନବ ଜାତିର ସବୁଠୁ ବଡ ଶକ୍ତି ଓ ବିଶ୍ଵ ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ଏକ ଅମୋଘ ଅସ୍ତ୍ର | ଏହା ମନୁଷ୍ୟର ଚତୁରତା ଦ୍ଵାରା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଥିବା ବିଧ୍ଵଂସର ସବୁଠୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅସ୍ତ୍ର ଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅଟେ |

ବିଶ୍ଵ ସ୍ତରରେ ବହୁ ନେତା, ରାଷ୍ଟ୍ର ତଥା ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ଅନୁପ୍ରାଣିତ ହୋଇଛନ୍ତି | ସମଗ୍ର ବିଶ୍ଵରେ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଅତ୍ୟାଚାର ବିରୁଦ୍ଧରେ ସ୍ବରଉତ୍ତୋଳନ କରିବାର ଗାନ୍ଧୀବାଦୀ ଆଦର୍ଶନୀତିକୁ ସଫଳତାର ସହ ନିୟୋଜିତ କରାଯାଇଛି | ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାର ମାର୍ଟିନ ଲୁଥର କିଙ୍ଗ, ଭିଏତନାମ ର କ୍ରାନ୍ତିକାରୀ ନେତା ହୋ ଚି ମିନ ଓ ମିଆଁମାର ର ନେତ୍ରୀ ଅଙ୍ଗ ସାନ ସୁ କୀ ଭଳି ପ୍ରମୁଖ ବ୍ୟକ୍ତି ମାନେ ହେଉଛନ୍ତି ଗାନ୍ଧୀଜୀଙ୍କ ପ୍ରାସଙ୍ଗିକତାର ବଳିଷ୍ଠ ପ୍ରମାଣ |

ପୋଲାଣ୍ଡରେ ‘ଗାନ୍ଧୀବାଦୀ’ ନେତା ଲେକ ୱାଲେସାଙ୍କ ନେତୃତ୍ବରେ ସାମ୍ୟବାଦ ବିରୁଦ୍ଧରେ ସଂଗ୍ରାମ ଅହିଂସା ର ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ଉପରେ ଆଧାରିତ ଥିଲା | କାର୍ଡିନାଲ ଜୟମ ସିନଙ୍କ ନେତୃତ୍ଵାଧୀନରେ ଫିଲିପିନୋ ପିପଲ୍ସ ପାୱାର ଆନ୍ଦୋଳନ, ରାଷ୍ଟ୍ରପତି କାମାର୍କୋସଙ୍କ ଏକଛତ୍ରବାଦ ଶାସନକୁ ଧରାଶାୟୀ କରିବାରେ ମହତ୍ବପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ନିଭାଇଥିଲା | ଅହିଂସା ମୂଳକ ସଂଘର୍ଷ ଯୋଗୁଁ ଚେକୋସ୍ଲୋଭାକିଆ ରେ ସୋଭିଏତ ଶାସନର ପତନ ଘଟିଥିଲା |

1990 ମସିହା ପହିଲାରେ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାରେ ବର୍ଣ୍ଣବୈଷମ୍ୟ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଅହିଂସକ ପ୍ରତିବାଦ ଓ ଗଣ ପ୍ରତିରୋଧ ଯୋଗୁଁ ନେଲସନ ମାଣ୍ଡେଲାଙ୍କୁ ଖଲାସ କରାଯାଇଥିଲା ଓ ପରେ ସେ ଦେଶର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଭାବେ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ | ଗାନ୍ଧୀଜୀଙ୍କ ଅହିଂସା ବାଣୀ ଉପରେ ପ୍ରଗାଢ ବିଶ୍ବାସ ରଖୁଥିବା ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କ ନେତୃତ୍ଵ ଦକ୍ଷିଣଆଫ୍ରିକାରୁ ସଫଳତାର ସହ ବର୍ଣ୍ଣବୈଷମ୍ୟର ପରିସମାପ୍ତି ଘଟାଇଥିଲା | ମେକ୍ସିକୋ-ଆମେରିକୀୟ ଶ୍ରମ ଆନ୍ଦୋଳନ ଓ ନାଗରିକ ଅଧିକାର ନେତା ସିଜର ସାବେଜଙ୍ ମଧ୍ୟ ଗାନ୍ଧୀଜୀଙ୍କ ଆଦର୍ଶରେ ଅନୁପ୍ରାଣିତ ହୋଇଥିଲେ | 2011 ର “ଆରବ ସ୍ପ୍ରିଙ୍ଗ” ଆନ୍ଦୋଳନ ସମୟରେ , ଉପସାଗରୀୟ ଅଞ୍ଚଳ, ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆ ଓ ମଧ୍ୟପୂର୍ବ ଇତ୍ୟାଦି ରାଷ୍ଟ୍ର ଗୁଡିକରେ ଜାରି ରହିଥିବା ନିରଙ୍କୁଶ ଓ ଦମନମୂଳକ ଶାସନ ର ପରିସମାପ୍ତି ଘଟାଇବା ଲାଗି ପ୍ରଦର୍ଶନକାରୀ ମାନେ ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଥିଲେ | ପ୍ରତିବାଦକାରୀ ମାନେ ପ୍ରମାଣ କରି ଦେଖେଇଥିଲେ ଯେ ଯେକୌଣସି ପ୍ରକାରର ସଂଘର୍ଷ ପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିସ୍ଥିତିକୁ ସୁଚାରୁରୂପେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବାରେ ଶାନ୍ତି ଓ ଅହିଂସାର ମାର୍ଗ ଅଧିକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ପ୍ରଭାବୀ ହୋଇପାରେ |

ଦଳାଇ ଲାମା କହିଛନ୍ତି ଯେ “ ଅଧୁନା ବିଶ୍ଵ ଶାନ୍ତି ଓ ବିଶ୍ଵ ଯୁଦ୍ଧ ମଧ୍ୟରେ, ମନର ଶକ୍ତି ଓ ଭୌତିକବାଦ ର ଶକ୍ତି ମଧ୍ୟରେ, ଗଣତନ୍ତ୍ର ଓ ସାମୁଦାୟିକବାଦ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ବଡ ସଂଘର୍ଷ ଜାରି ରହିଛି |” ବର୍ତ୍ତମାନ ସମୟରେ ଏପରି ବଡ ବଡ ସଂଗ୍ରାମ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଲଢିବା ପାଇଁ ଗାନ୍ଧୀଜୀଙ୍କ ଆଦର୍ଶ ଓ ନୀତିର ନିହାତି ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି |

ତେଣେ ମାର୍ଟିନ ଲୁଥର କିଙ୍ଗ ଜୁନିଅର କହିଛନ୍ତି : “ଯଦି ମାନବତାର ପ୍ରଗତି କରିବାର ଅଛି ତେବେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ନୀତିବାଣୀ ଅପରିହାର୍ଜ୍ୟ ଅଟେ | ଶାନ୍ତି ଓ ସଦଭାବନାପୂର୍ଣ୍ଣ ଏକ ବିଶ୍ଵର ବିକଶିତ କରିବା ନେଇ ତାଙ୍କ ଦୂରଦ୍ରୁଷ୍ଟି, ଚିନ୍ତା ଓ କାର୍ଯ୍ୟ ଅତୁଳନୀୟ ଥିଲା ଏବଂ ସେଥିରୁ ସେ ପ୍ରେରିତ ମଧ୍ୟ ହେଉଥିଲେ |”

ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ନୋବେଲ ଶାନ୍ତି ପୁରସ୍କାର ମିଳିନଥିଲା ଯଦିଓ ଏହି ପୁରସ୍କାର ପାଇଁ ତାଙ୍କ ନାମ ବହୁ ବାର ମନୋନୀତ ହୋଇଥିଲା | କିନ୍ତୁ ମାର୍ଟିନ ଲୁଥର କିଙ୍ଗ ଜୁନିଅର, ନେଲସନ ମଣ୍ଡେଲା, ଦଲାଇ ଲାମା, ଅଙ୍ଗ ସାନ ସୁ କୀ, ବାରାକ ଓବାମା, ଦେଶମଣ୍ଡ ଟୁଟୁ ଓ ଆର୍ଜେଣ୍ଟିନା ର ଆଡ଼ୋଲ୍ଫୋ ପେରେଜ ଏସ୍କ୍ବିଭେଲ ଆଦି ତାଙ୍କ ଅନୁଗାମୀ ମାନଙ୍କୁ ନୋବେଲ ଶାନ୍ତି ପୁରସ୍କାରରେ ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଇଥିଲା | ତେବେ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ନୋବେଲ ଶାନ୍ତି ପୁରସ୍କାରରୁ କେତେ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ବରେ ତାହା ଏଥିରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ପ୍ରତୀୟମାନ ହେଉଛି |

ମହାତ୍ମାଗାନ୍ଧିଙ୍କ କହିବାନୁଯାୟୀ ଅହିଂସା ସବୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ସକ୍ରିୟ ପ୍ରେମର ନିରୂପଣ କରିଥାଏ | ଗାନ୍ଧୀଜୀ ଅହିଂସାକୁ ମାନବ ଓ ମାତୃ ପ୍ରକୃତି ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କକୁ ଦୃଢୀଭୂତ କରୁଥିବା ଜୀବନର ଏକ ବ୍ୟାପକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଭାବେ ରୂପାନ୍ତରିତ କରିଛନ୍ତି |ବର୍ତ୍ତମାନ ସମୟରେ ବିଶ୍ଵ ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ମାନବ ଜାତିର ନିଶ୍ଚିହ୍ନ କରିବାରେ ସକ୍ଷମ ପରମାଣୁ ଅସ୍ତ୍ର ର ବିପଦ ରହିଥିବା ବେଳେ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଶିକ୍ଷା ଓ ପ୍ରେମର ବାଣୀ ତଥା ଅନ୍ୟର ଅଧିକାରକୁ ସମ୍ମାନ ଦେବା ନେଇ ତାଙ୍କ ସନ୍ଦେଶର ଯଥେଷ୍ଟ ପ୍ରାସଙ୍ଗିକତା ରହିଛି|

ଆଲବର୍ଟ ଆଇନଷ୍ଟାଇନ ଓ ଗାନ୍ଧୀ ପରସ୍ପରର ବଡ ପ୍ରଶଂସକ ଥିଲେ ଓ ରୀତିମତ ପତ୍ର ଆଦାନ ପ୍ରଦାନ କରୁଥିଲେ | ଆଇନଷ୍ଟାଇନ, ଗାନ୍ଧୀଜୀଙ୍କୁ ଭବିଷ୍ୟତ ପିଢୀ ପାଇଁ ରୋଲ ମଡେଲ ବା ଏକ ଆଦର୍ଶ ବୋଲି କହୁଥିଲେ | ଆଜି ସମଗ୍ର ଦୁନିଆ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ 150 ତମ ଜୟନ୍ତୀ ପାଳନ କରୁଥିବା ଅବସରରେ ଆଇନଷ୍ଟାଇନ ଙ୍କ ସେହି ବକ୍ତବ୍ୟ ମନେ ପଡେ ଯେଉଁଥିରେ ସେ କହିଥିଲେ ଯେ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ତାଙ୍କ ବିରଳ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ବ ପାଇଁ ଦୁନିଆରେ ପ୍ରଶଂସାର ଅଧିକାରୀ ହୋଇଥିଲେ | ନୈତିକତାର ଅଧପତନ ସମୟରେ ସେ ଏକମାତ୍ର ରାଷ୍ଟ୍ରନୀତିଜ୍ଞ ଥିଲେ ଯିଏକି ଲୋକ ମାନଙ୍କ ପାଇଁ ନିଜ ଜୀବନ ଉତ୍ସର୍ଗୀକୃତ କରିଥିଲେ| ଆମେ ଜାଣିବା ଉଚିତ ଯେ ମାନବତାର ଏକ ସ୍ଥାୟୀ ଭବିଷ୍ୟତ ସେତେବେଳେ ଦୃଢୀଭୂତ ହୁଏ ଯେତେବେଳେ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ଗୁଡିକ ଆତ୍ମ-ଧାର୍ମିକ ଶକ୍ତି ଉପରେ ପର୍ଯ୍ୟବେଶିତ ନହୋଇ ବରଂ ଆଇନ ଓ ନ୍ୟାୟ ଉପରେ ଆଧାରିତ ହୋଇଥାଏ |

ମୂଳ ଲେଖା : ଡୋମିନିକ ଥୋମାସ, ଭାଷ୍ୟକାର

ଅନୁବାଦ : ରୀତା ଯୋଶୀ