ଏକ ସ୍ଵଛ ପରିବେଶ ଲାଗି ଭାରତର ପ୍ରତିଶୃତିବଦ୍ଧତା

ଜାତିର ପିତା ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କର 150 ତମ ଜୟନ୍ତୀ ଅବସରରେ ଦେଶବାସୀ ତାଙ୍କୁ ଭକ୍ତିଭୂତ ଶ୍ରଦ୍ଧାଞ୍ଜଳି ଅର୍ପଣ କରିଛନ୍ତି | ଅକ୍ଟୋବର 2 ତାରିଖ ଗାନ୍ଧୀଜୀଙ୍କ ଜନ୍ମବାର୍ଷିକୀ ପାଳନ ଅବସରରେ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ପରିବେଶକୁ ନିର୍ମଳ ରଖିବା ପାଇଁ ଥରେ ବ୍ୟବହାର୍ଜ୍ୟ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକର ପରିହାର ନିମନ୍ତେ ସଙ୍କଳ୍ପବଦ୍ଧତା ସହ ଅନେକ ସ୍ବଚ୍ଛତା ଅଭିଯାନର ଶୁଭାରମ୍ଭ ହୋଇଛି | ତେବେ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ ବ୍ୟବହାର ଉପରେ ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ଵାରା କୌଣସି ନିଷେଧାଦେଶ ଲାଗୁ କରାଯାଇନାହିଁ | ଏହି ଅବସରରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ, 2022 ସୁଦ୍ଧା ଦେଶରୁ ଏକକ ବ୍ୟବହୃତ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକର ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ବର୍ଜନ କରିବା ନେଇ ତାଙ୍କ ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରତିଶୃତିବଦ୍ଧତା ବିଷୟ ଦୋହୋରାଇଥିଲେ|

ଆକଳନରୁ ଜଣାପଡିଛି ଯେ ଭାରତରେ ପ୍ରତିବର୍ଷ 62 ନିୟୁତ ଅଳିଆ ଆବର୍ଜନା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥାଏ |ଏଥିରେ ଅଧିକତର ପ୍ଲାଷ୍ଟିକରୁ ହିଁ ଉତ୍ପର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥାଏ | ସ୍ବଚ୍ଛ ଭାରତ ମିଶନ ଅନୁଯାୟୀ ଅଭିଯାନ ଜାରିରହିଥିବା ଯୋଗୁଁ ଓ ବର୍ଜ୍ୟବସ୍ତୁ ପରିଚାଳନା ଲାଗି ସଂଗଠିତ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପ୍ରାଥମିକତା ଦିଆଯାଉଥିବାରୁ ଦେଶରେ ଫିଙ୍ଗା ଯାଉଥିବା ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ ସାମଗ୍ରୀ ସମେତ ଅଳିଆ ଆବର୍ଜନା ପରିମାଣ ହ୍ରାସ ପାଇଛି | ତେବେ ମଧ୍ୟ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ ବ୍ୟବହାର ବିରୁଦ୍ଧରେ ଅଭିଯାନ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି | ଥରେ ବ୍ୟବହୃତ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ ବ୍ୟାଗ, ବୋତଲ ଓ କପ ଆଦି ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ ସାମଗ୍ରୀରେ ଥିବା ବିଷାକ୍ତ ପଦାର୍ଥ ମାନବ ଶରୀରରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥାଏ ଓ କର୍କଟ ରୋଗ ସମେତ ବିଭିନ୍ନ ଗମ୍ଭୀର ରୋଗର କାରଣ ପାଲଟିଥାଏ |

ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ ଜନିତ ପ୍ରଦୂଷଣ ଯୋଗୁଁ ପରିବେଶ ମଧ୍ୟ କଳୁଷିତ ହୋଇଥାଏ | ଏକକ-ବ୍ୟବହାର୍ଜ୍ୟ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଉପରେ ଘୋର ପ୍ରଭାବ ପକାଉଛି | ଏହା ପରିଚାଳନାରୁ ବିଶୋଧନ କରିବା ତଥା ବର୍ଜ୍ୟବସ୍ତୁ ପରିଚାଳନା କରିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହାର ଜୀନନଚକ୍ରର ପ୍ରତି ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ସବୁଜ ଗ୍ୟାସ ନିଃସରଣରେ ପ୍ରଭାବ ପକାଇଥାଏ | 2050 ସୁଦ୍ଧା ପୃଥିବୀ ଉପରେ ମୋଟ ଅଙ୍ଗାରକ ମାତ୍ରାର 13 ପ୍ରତିଶତ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ ଯୋଗୁଁ ହେବ ବୋଲି ଏକ ରିପୋର୍ଟରୁ ଜଣାପଡିଛି | ବାସ୍ତବରେ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ ଜୀବନ ଶୈଳୀ ଯୋଗୁଁ ସବୁଜ ଗ୍ଯାସ ନିଃସରଣ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସମୁଦାୟର କାର୍ଯ୍ୟକୁଶଳତା ପ୍ରଭାବିତ ହେଉଛି ଓ ବୈଶ୍ଵିକ ତାପମାତ୍ରା ବୃଦ୍ଧି 1.5 ଡିଗ୍ରୀ ସେଲସିଆସ ରୁ କମ ରହିବାର ବିପଦ ରହିଛି |

ବ୍ୟାଗ, ବୋତଲ, ପାଉଚ ଭଳି ଫିଙ୍ଗା ଯାଉଥିବା ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ ସାମଗ୍ରୀ ଯୋଗୁଁ ନଦୀ ଓ ସମୁଦ୍ର ଭଳି ଜଳସମୂହର ଜଳ ଅବରୋଧ ହେଉଥିବା କାରଣରୁ ନଦୀ ବା ସମୁଦ୍ରର ଇକୋସିଷ୍ଟମରେ ଅସନ୍ତୁଳନତା ସୃଷ୍ଟି ହେଉଛି | ଏହାର ନିରାକରଣ ଲାଗି ଏକମାତ୍ର ସମାଧାନ ର ପନ୍ଥା ହେଉଛି ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ ବ୍ୟବହାର ବିରୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରତିଷେଧମୁଳକ ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ କରିବା | ତେଣୁ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ 150 ତମ ଜୟନ୍ତୀ ପାଳନ ଅବସରରେ ଭାରତରେ ଏହା ଉପରେ ଅଧିକ ଜୋର ଦିଆଯାଇଛି |

ଭାରତ ଆସନ୍ତା 3 ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଦେଶରୁ କେବଳ ଥରେ ବ୍ୟବହାର୍ଜ୍ୟ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ ବର୍ଜନ କରିବା ଲାଗି ପ୍ରତିଶୃତିବଦ୍ଧ ନୁହେଁ ବରଂ ଗାନ୍ଧୀଜୀଙ୍କ ସ୍ବଚ୍ଛତାର ସ୍ଵପ୍ନ ସାକାର କରିବା ନିମନ୍ତେ ମଧ୍ୟ ଅଙ୍ଗୀକାରବଦ୍ଧ ଅଟେ | ଦେଶର 99 ପ୍ରତିଶତ ଗାଁ ଖୋଲାରେ ଶୌଚମୁକ୍ତ ହୋଇଥିବା ବିଷୟ ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି | ଗତ 60 ମାସ ମଧ୍ୟରେ ଦେଶବ୍ୟାପୀ 11 କୋଟି ଶୌଚଳୟ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଛି | ଏଥିପାଇଁ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀଙ୍କୁ ସବୁ ଶ୍ରେୟ ଯାଉଛି | କାରଣ 2014ରେ ଏହାର ଉଦଘାଟନ ପରେ ପରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ତାଙ୍କ ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରମୁଖ ମିଶନ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ବଚ୍ଛତା ଅଭିଯାନ ମଧ୍ୟ ସାମିଲ ଥିଲା | ଏତେ ସଂଖ୍ୟାରେ ଶୌଚଳୟ ନିର୍ମାଣରୁ ଭାରତର ସ୍ବଚ୍ଛତା ପ୍ରତି ସଙ୍କଳବଦ୍ଧତା ସ୍ପଷ୍ଟ ପ୍ରତୀୟମାନ ହେଉଛି |

ଏକ ରିପୋର୍ଟରୁ ଜଣାପଡିଛି ଯେ ଭାରତରେ ପ୍ରତି ବର୍ଷ ଏକ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ପିଲା ଖରାପ ପରିମଳ ଓ ଅସ୍ବଚ୍ଛତା ଜନିତ କାରଣରୁ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରୁଛନ୍ତି | ବିଶ୍ଵର ସବୁଠୁ ପୁରୁଣା ଚିକିତ୍ସା ପତ୍ରିକା ଲେନସେଟରେ ଭାରତରେ ଖରାବ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସ୍ବଚ୍ଛତା ଓ ମାନବ ବା ପଶୁ ମଳ ସହ ଦୂଷିତ ଜଳ ଯୋଗୁଁ ଜୀବାଣୁ ସଂକ୍ରମଣ ହେଉଥିବାରୁ କୁପୋଷଣ ଓ ତରଳ ଝାଡା ବା ଡାଇରିଆ ରୋଗରେ ମୃତ୍ୟୁସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି ବୋଲି ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି |

ପରିମଳର ଅଭାବ ଯୋଗୁଁ ମଶାର ପ୍ରଜନନ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥାଏ ଓ ମ୍ୟାଲେରିଆ ଏବଂ ଡେଙ୍ଗୁ ଭଳି ମଶା କାମୁଡିବା ସଙ୍କ୍ରାନ୍ତୀୟ ଜ୍ଵର ହୋଇଥାଏ | ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ଦେଶକୁ ବ୍ୟାଧି ମୁକ୍ତ କରିବା ସହ ମୃତ୍ୟୁ ମୁଖରୁ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ସ୍ବଚ୍ଛତା ପ୍ରତି ବ୍ୟବହାର ପରିବର୍ତ୍ତନ ଉପରେ ବାରମ୍ବାର ଜୋର ଦେଇଆସୁଛନ୍ତି | ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ସ୍ବଚ୍ଛତା ଦିଗରେ ଭାରତର ପଦକ୍ଷେପ ‘ସ୍ବଚ୍ଛ ଭାରତ ମିଶନ’ ଅଭିଯାନରେ ଅଗ୍ରଣୀ ନେତୃତ୍ଵ ନେଇଥିବା ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ମୋଦୀଙ୍କୁ ସମ୍ପ୍ରତ୍ତି ବିଲ ଓ ମେଲିଣ୍ଡା ଗେଟ୍ସ ଫାଉଣ୍ଡେସନ ତରଫରୁ ‘ଗ୍ଲୋବାଲ ଗୋଲକିପର ‘ ପୁରସ୍କାରରେ ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଇଛି |

ଏହି ଅଭିଯାନ ଅଗଣିତ ଭାରତୀୟଙ୍କ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ସୁରକ୍ଷା ଓ ଗରିମା ସହିତ ଅର୍ଥବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପରେ ମଧ୍ୟ ସକାରାତ୍ମକ ପ୍ରଭାବ ପକାଇଛି| ୟୁନିସେଫ ର ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ ଭାରତର କଲ୍ୟାଣକାରୀ ଯୋଜନା 75 ଲକ୍ଷ ନିଯୁକ୍ତି ସୃଷ୍ଟି କରିଥିବା ବେଳେ ଭାରତୀୟ ଅର୍ଥବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପରେ ଏହାର 20 ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କାର ଅବଦାନ ରହିଛି | ବାସ୍ତବରେ କହିବାକୁ ଗଲେ ସ୍ବଚ୍ଛତା ବିକାଶ ଓ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ସହ ସଶକ୍ତିକରଣରେ ମଧ୍ୟ ଏହାର ମହତ୍ବପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ରହିଛି | ଏକ ସୁସ୍ଥ ଓ ସମୃଦ୍ଧ ସମାଜ ଗଢି ତୋଳିବା ପାଇଁ ସ୍ବଚ୍ଛ ବାତାବରଣ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ପ୍ରତି ଉପଯୁକ୍ତ ଶ୍ରଦ୍ଧାଞ୍ଜଳି ହେବ |

ଶଙ୍କର କୁମାର, ବରିଷ୍ଠ ସାମ୍ବାଦିକ

ଅନୁବାଦ : ରୀତା ଯୋଶୀ