ମାଦ୍ରିଦ ସମ୍ମିଳନୀରେ ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦୂରୀକରଣ ଲାଗି ଭାରତର କାର୍ଯ୍ୟସୂଚୀ

ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଏକ ବାସ୍ତବତା ଯାହାକୁ ଇଚ୍ଛାନୁଯାୟୀ ଦୂର କରାଯାଇ ପାରିବ ନାହିଁ | ଏହାର ପ୍ରଭାବରୁ କୌଣସି ଦେଶକୁ ମୁକ୍ତି ନାହିଁ କାରଣ ଏହା ଯେକୌଣସି ଗୋଟିଏ ଦେଶର କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ବା ନିଷ୍କ୍ରିୟତା ଉପରେ କେବଳ ନିର୍ଭରଶୀଳ ନୁହେଁ | ଜଳବାୟୁ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଭାରତ ପରିବର୍ତ୍ତନର କଡା ଶିକାର ହୋଇଛି | ଅଦିନିଆ ବର୍ଷା, ଭୀଷଣ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ପ୍ରବାହ ଓ ବିପରୀତ ଭାବେ ଶୀତପ୍ରବାହ ଭାରତର ଖାଦ୍ୟ ଉତ୍ପାଦନ ଓ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଉପରେ ବିଶେଷ ଭାବେ ପ୍ରଭାବ ପକାଇଛି | 

ସମ୍ପ୍ରତ୍ତି ଶେଷ ହୋଇଥିବା ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ମାଦ୍ରିଦ ସମ୍ମିଳନୀ ବା କୋପ 25ରେ କଥାବାର୍ତ୍ତା ବେଳେ 2020 ମସିହାରୁ 2015 ପ୍ୟାରିସ ରାଜିନାମାକୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବା ପାଇଁ କ୍ରିୟାନୁଷ୍ଠାନ ଯୋଜନା ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବା ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା ହୋଇଥିଲା |

ଦୁଇ ସପ୍ତାହ ଧରି ଚାଲିଥିବା ସମ୍ମିଳନୀରେ ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନର ପ୍ରଭାବ ସଙ୍କ୍ରାନ୍ତରେ ବୈଜ୍ଞାନିକ ସତର୍କତା ବିଷୟକୁ ତର୍ଜମା କରାଯିବା ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ମାନବ ସଭ୍ୟତାକୁ ମହାବିପଦରୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ବିଶ୍ଵ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ସୁରକ୍ଷା ଲାଗି କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଏବଂ ଏହାର ପରିଣତି ସଙ୍କ୍ରାନ୍ତରେ ମଧ୍ୟ ଆଲୋଚନା କରାଯାଇଛି | ଜାତିସଂଘର ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ସଂକ୍ରାନ୍ତ ଆନ୍ତଃ ସରକାରୀ କମିଟି ବା ଆଇପିସିସି ସତର୍କ କରାଇ କହିଛି ଯେ ବର୍ତ୍ତମାନ ସ୍ତରରୁ ଦେଶ ଗୁଡିକ ସେମାନଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ସ୍ତର ବୃଦ୍ଧି ନକଲେ ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦ୍ଵାରା କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଥିବା ପ୍ରକୃତିକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ଲକ୍ଷ୍ୟସ୍ତର ହାସଲ ହୋଇପାରିବ ନାହିଁ |

ଜାତିସଂଘ ପରିବେଶ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ତାର 2019 ‘ନିର୍ଗମନ ତାରତମ୍ୟ ରିପୋର୍ଟ’ରେ ସବୁଠାରୁ କଡା ଚେତାବନୀ ଦେଇଛି | ଏହି ରିପୋର୍ଟରେ କୁହାଯାଇଛି ବିଶ୍ଵର ତାପମାନ ସ୍ତର 1.5 ଡିଗ୍ରୀ ସେଲସିୟସରେ ରଖିବା ପାଇଁ ସୁଯୋଗକୁ ଆମେ ବର୍ତ୍ତମାନ ହାତଛଡା କରିବାକୁ ଯାଉଛୁ |

ହଜାର ହଜାର ବୈଜ୍ଞାନିକ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ଆଧାରରେ ଆଇପିସିସି ପକ୍ଷରୁ ଜାରୀ ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ରିପୋର୍ଟରେ ସତର୍କ କରି କୁହାଯାଇଛି ଯେ ବର୍ତ୍ତମାନ ହାରରେ ଯଦି ବିଶ୍ଵ ତାପମାନ ବୃଦ୍ଧି ଜାରୀ ରହିବ ତେବେ 2030 ରୁ 2052 ମସିହା ମଧ୍ୟରେ ବିଶ୍ଵ ତାପମାନକୁ ପ୍ରାକ ଶିଳ୍ପ ସ୍ତରରେ ରଖିବା ସମ୍ଭବ ହେବ ନାହିଁ ଏବଂ ଏହା 1.5 ଡିଗ୍ରୀ ସେଲସିୟସକୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବାର ଆଶଙ୍କା ରହିଛି |

2015 ମସିହାରେ ପ୍ୟାରିସ ଜଳବାୟୁ ସମ୍ମିଳନୀରେ ହୋଇଥିବା ରାଜିନାମା ଅନୁଯାୟୀ ଦେଶ ଗୁଡିକ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଥମ ସହମତି ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା ଏବଂ ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନର ମୁକାବିଲା କରିବା ପାଇଁ ସହମତି ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା | ପ୍ରାକ ଶିଳ୍ପ ସ୍ତରୀୟ ଉପରେ ତାପମାନ ସ୍ତର ଚଳିତ ସପ୍ତାହରେ ଦୁଇ ଡିଗ୍ରୀରୁ ତଳେ ରଖିବା ପାଇଁ ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନର ମୁକାବିଲା ସକାଶେ ବିଶ୍ଵ ସ୍ତରୀୟ ପଦକ୍ଷେପକୁ ମଜବୁତ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ୟାରିସ ରାଜିନାମାର ହେଉଛି ମୂଳଲକ୍ଷ | ଏଣୁ ବିଶ୍ଵ ସ୍ତରୀୟ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଯୋଜନା କୁ ପାଳନ କରିବା ପାଇଁ ସବୁ ଦେଶ ଗୁଡିକୁ ରାଜି କରେଇବା ମାଦ୍ରିଦ ସମ୍ମିଳନୀ ର ଉଚ୍ଚାଭିଳାଷୀ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଥିଲା | 

2017 ମସିହାରେ ଜୈବ ଇନ୍ଧନ ବ୍ୟବହାର୍ଯ୍ୟ କାରଣରୁ ଭାରତ, ଚୀନ, ୟୁରୋପୀୟ ସଂଘ ଓ ଆମେରିକା ଶତକଡା 60 ଭାଗ ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳ ନିର୍ଗମନ ପାଇଁ ଦାୟୀ | 2030 ମସିହା ସୁଦ୍ଧା 2005 ମସିହା ସ୍ତରର ଜିଡ଼ିପି ପିଛା ଶତକଡା 33 ରୁ 35 ଭାଗ ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳ ବାଷ୍ପ ନିର୍ଗମନ ପରିମାଣ ସ୍ତର କମ କରିବାକୁ ଭାରତ ପ୍ରତିଶୃତି ଦେଇଛି | ବର୍ତ୍ତମାନ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥିବା ନୀତି ଅନୁଯାୟୀ ଭାରତ ନିଃସର୍ତ୍ତ ଭାବେ ଏହି ଲକ୍ଷ୍ୟ ହାସଲ କରିବ ବୋଲି ଆଶା ରହିଛି ଏବଂ ଆହୁରି ଶତକଡା 15 ଭାଗ ଲକ୍ଷ୍ୟ ହାସଲ ପାଇଁ ଆକଳନ କରିଛି | ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳ ବାଷ୍ପ ନିର୍ଗମନ ହ୍ରାସ ପାଇଁ ଭାରତ ଚାରୋଟି ଅଭିଳାଷ ରଖିଛି ସେହି ଉଦ୍ୟମ ଗୁଡିକ ହେଲା କୋଇଲାରୁ ଉତ୍ପାଦିତ ବିଦ୍ୟୁତ ଶକ୍ତି କୁ ଅଣ ଜୈବିକ ଇନ୍ଧନ ଉତ୍ସକୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିବା, ନିର୍ଗମନ କାରିଗରୀ ବିଦ୍ୟା ଜରିଆରେ ଅର୍ଥନୀତି ବ୍ୟାପକ ସବୁଜ ଶିଳ୍ପାୟନ କୌଶଳକୁ ଆପଣେଇବା, ସାମୁହିକ ସାର୍ବଜନୀନ ପରିବହନ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ସଂପ୍ରସାରଣ କରିବା ଏବଂ ଜାତୀୟ ବିଦ୍ୟୁତ ଚଳମାନତା ଶତକଡା 100 ଭାଗ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରି ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳ ବାଷ୍ପ ନିର୍ଗମନ ରହିତ ନୂଆଁ କାର ବିକ୍ରି ପାଇଁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଛି | 

ନିରନ୍ତର ବିକାଶ ପାଇଁ କାମନା ହ୍ରାସ କରି ସରଳ ଜୀବନ ଯାପନ ସକାଶେ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ବାଣୀକୁ ମାଦ୍ରିଦ ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀରେ ଭାରତ ଉପସ୍ଥାପନା କରିଥିଲା | ନିରନ୍ତର ଉପଭୋଗ ଓ ଉତ୍ପାଦନ ନୀତି ଆଧାରରେ ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ସମସ୍ୟାର ମୁକାବିଲା ଲାଗି ଭାରତ ଉଚ୍ଚାଭିଳାଷୀ ସମାଧାନର ପନ୍ଥା ଅବଲମ୍ବନ କରିବ ବୋଲି ସମ୍ମିଳନୀରେ ପ୍ରତିଶୃତି ଦେଇଛି |

ଜିଡ଼ିପି ପିଛା ଶତକଡା 21 ଭାଗ ନିର୍ଗମନ ହ୍ରାସ କରିବାକୁ ଭାରତ ସମର୍ଥନ ହୋଇଛି ଏବଂ ପ୍ୟାରିସ ରାଜିନାମା ଅନୁଯାୟୀ ଶତକଡା 35 ଭାଗ ନିର୍ଗମନ ହ୍ରାସ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପଥରେ ଆଗେଇ ଚାଲିଛି | ଭାରତୀୟ ପ୍ରତିନିଧି ଦଳର ମୁଖ୍ୟ ତଥା କେନ୍ଦ୍ର ପରିବେଶ,ଜଙ୍ଗଲ ଓ ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ମନ୍ତ୍ରୀ ପ୍ରକାଶ ଜାଭଡେକର କୋପ 25 ଆଲୋଚନାରେ ଏହି ସୂଚନା ଦେଇଛନ୍ତି | ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବିଶ୍ଵର ଛ ଟି ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଭାରତର ସ୍ଥାନ ଥିବା କଥା ଶ୍ରୀ ଜାଭଡେକର ସୂଚନା ଦେଇଛନ୍ତି | 

ଶ୍ରୀ ଜାଭଡେକର କହିଛନନ୍ତି ପ୍ୟାରିସ ପ୍ରତିଶୃତିକୁ ପାଳନ କରିବା ପାଇଁ 175 ଗିଗାୱାଟ ଅକ୍ଷୟ ଶକ୍ତି ଉତ୍ପାଦନ ପାଇଁ ଭାରତର ଲକ୍ଷ୍ୟ ପୂରଣ କରିବାକୁ ଯାଇ ବର୍ତ୍ତମାନ 83 ଗିଗାୱାଟ ସ୍ଥାପନ କରାଯାଇଛି ଏବଂ ଏହି ଲକ୍ଷ୍ୟ 450 ଗିଗାୱାଟକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ପାଇଁ ଏବେ ଯୋଜନା ଚାଲିଛି |

ଜଳବାୟୁ ବିଜ୍ଞାନରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ କୁହାଯାଇଛି ଯେ ବିଶ୍ଵ ଏବେ ବ୍ୟାପକ ପରିବେଶ ଓ ମାନବୀୟ ସଙ୍କଟ ଦେଇ ଗତି କରୁଛି | ବର୍ତ୍ତମାନ ଜରୁରୀକାଳିନ ଭିତ୍ତିରେ ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନର ବିପଦ ହ୍ରାସ ପାଇଁ ସମୟ ଉପନୀତ ହୋଇଛି ଏବଂ ଜୈବ ଇନ୍ଧନ ଉପରୁ ନିର୍ଭରଶୀଳତା ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ବିଶ୍ଵ ସ୍ତରୀୟ ଉଦ୍ୟମ ବିନା ଏହି ଲକ୍ଷ୍ୟ ସାଧନ ଅସମ୍ଭବ | 

ମୂଳ ଲେଖା : ଏନ. ଭଦ୍ରାନ ନାୟର, କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ସମ୍ପାଦକ, ଇଣ୍ଡିଆନ ସାଇନ୍ସ ଜୋର୍ନାଲ 

ଅନୁବାଦ : ଜଗନ୍ନାଥ ମଲ୍ଲିକ, ରୀତା ଯୋଶୀ