ସେନାଧ୍ୟକ୍ଷଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ବୃଦ୍ଧିକରି ପାକିସ୍ତାନ ଅଡୁଆରେ

ପାକିସ୍ତାନ ସେନାଧ୍ୟକ୍ଷ ଜେନେରାଲ କମର ବାଜୱାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ଗତବର୍ଷ ନଭେମ୍ବର ମାସରେ ଶେଷ ହେଇଥିବା ବେଳେ ସେହି ବର୍ଷ ଅଗଷ୍ଟ ମାସରେ ଏକ ବିଜ୍ଞପ୍ତି ଜରିଆରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଇମ୍ରାନ ଖାଁଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ଆଉ ତିନି ବର୍ଷ ଲାଗି ସଂପ୍ରସାରଣ କରାଯାଇଛି | ଖାଁ ସରକାର ଏହି ସଂପ୍ରସାରଣକୁ ଯୁକ୍ତିଯୁକ୍ତ ବୋଲି ଦର୍ଶାଇବାକୁ ଯାଇ ପୁଲୱାମା ବିସ୍ଫୋରଣ ପରେ ବାଲାକୋଟ ଆକ୍ରମଣ, , ଜାମ୍ମୁ ଓ କାଶ୍ମୀରରେ ଭାରତର ସାମ୍ବିଧାନିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଏବଂ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ରେଖାରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା ଉତ୍ତେଜନା ଯୋଗୁଁ ପାକିସ୍ତାନର ଜାତୀୟ ଓ ଆଞ୍ଚଳିକ ନିରାପତ୍ତା ପ୍ରତି ବିପଦ ଦେଖାଦେଇଥିବାରୁ ଏକ “ଅପ୍ରତ୍ୟାଶିତ ପରିସ୍ଥିତି” ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି, ତେଣୁ ସେନାଧ୍ୟକ୍ଷଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ବୃଦ୍ଧି କରାଯାଇଛି ବୋଲି କହିଛନ୍ତି |

କିନ୍ତୁ ଏକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ପଦକ୍ଷେପରେ ପାକିସ୍ତାନ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ନଭେମ୍ବର 26 ତାରିଖରେ ସମ୍ପ୍ରସାରଣ ନୋଟିସକୁ ଖାରଜ କରି, ଏହାର ଯୁକ୍ତିଯୁକ୍ତତା ଉପରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଥିଲେ ଏବଂ ସବୁଠୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କଥାହେଲା ସମ୍ବନ୍ଧିତ ଆଇନରେ ପ୍ରକ୍ରିୟାଗତ ଅନିୟମିତତା ଓ ଏଥିରେ ଥିବା ତ୍ରୁଟି ବିଷୟ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ | ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଅଦାଲତ ପ୍ରମୁଖତାର ସହ କହିଥିଲେ ଯେ ଧାରା 243, ଖଣ୍ଡ 3 ଅନ୍ତର୍ଗତ ସେନା ଅଧିନିୟମରେ ତ୍ରୁଟି ରହିଛି | ଏଥିରେ କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ଅବଧି ବା ଏହାର ସମ୍ପ୍ରସାରଣ ନେଇ କିଛି ହେଲେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇନାହିଁ | ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ, ପିଟିଆଇ ସରକାରଙ୍କୁ ବରିଷ୍ଠ କର୍ମଚାରୀ ମାନଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକାଳର ସମ୍ପ୍ରସାରଣ/ ପୁନଃନିଯୁକ୍ତି ଲାଗି ଏକ ଆଇନ ପ୍ରଣୟନ ସକାଶେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଜାରି କରିଥିଲେ ଏବଂ ଏଥିରେ ବିଫଳ ହେଲେ ବାଜୱାଙ୍କୁ ଛ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ସେବାନିବୃତ୍ତ ଘୋଷିତ କରିଦିଆଯିବ ବୋଲି ରାୟ ଦେଇଥିଲେ |

ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟଙ୍କ ଆଦେଶ ପିଟିଆଇ ସରକାରଙ୍କୁ ବିବ୍ରତ କରିଦେଇଥିଲା, କାରଣ ସେମାନେ ଏବିଷୟ ନେଇ ଅବଗତ ଥିଲେ ଯେ ପାର୍ଲାମେଣ୍ଟ ର ଏକ ସାମ୍ବିଧାନିକ ସଂଶୋଧନ ଦ୍ଵାରା ହିଁ ଏହାର ସ୍ଥାୟୀ ସମାଧାନ ହୋଇ ପାରିବ ଏବଂ ପାର୍ଲାମେଣ୍ଟରେ କୌଣସି ବିଧେୟକ ଉପସ୍ଥାପନା ଲାଗି ବିରୋଧୀ ଦଳର ସମର୍ଥନ ଆବଶ୍ୟକ | ଏଠାରେ ଉଲ୍ଲେଖ ଯୋଗ୍ୟ ଯେ ଅତୀତରେ ସେନାଧ୍ୟକ୍ଷ ମାନଙ୍କ ସମ୍ପ୍ରସାରଣ କୌଣସି ଆଇନ ନଥାଇ ମଧ୍ୟ ପାରମ୍ପରିକ ଭାବେ କରାଯାଉଥିଲା |

ସାମରିକ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନର ପରାମର୍ଶ କ୍ରମେ ପିଟିଆଇ ସରକାର ବିରୋଧୀ ପାର୍ଟି ଗୁଡିକ ସହ ନରମ ମନୋଭାବପ୍ରଦର୍ଶନ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଦେଲେ ଏବଂ ନେସନାଲ ଏସେମ୍ବ୍ଲି ଓ ସିନେଟ ରେ ସେବା ବିଲକୁ ପାସ କରାଇବାପାଇଁ ସେମାନଙ୍କ ସହ କଥାବାର୍ତ୍ତା ଆରମ୍ଭ କରିଦେଇଥିଲେ | ଏହାକୁ ଏକ ଫିକ୍ସ୍ଡ଼ ମ୍ୟାଚ ଭାବେ ଦେଖାଯାଉଛି କାରଣ ପିଏମଏଲ-ଏନର ବରିଷ୍ଠ ନେତା ରାଣା ସନାଉଲ୍ଲାଙ୍କୁ ନିଶା ଔଷଧ ଚୋରାଚାଲାଣ ମାମଲାରେ ଜାମିନ ମିଳିଯାଇଥିଲା, ପୂର୍ବତନ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଆସିଫ ଅଲ୍ଲୀ ଜର୍ଦାରୀଙ୍କୁ ସ୍ଵାସ୍ଥ୍ୟଗତ କାରଣରୁ ଜାମିନ ମଞ୍ଜୁରୀ କରଯାଇଥିଲା ଏବଂ ନଵାଜ ସରିଫଙ୍କ ଲଣ୍ଡନରୁ ପାକିସ୍ତାନକୁ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ ନେଇ ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ଵାରା କୌଣସି ମନ୍ତବ୍ୟ ପ୍ରକାଶ ପାଇନଥିଲା | ଏହି ସବୁ ପଦକ୍ଷେପ ଚଳିତ ବର୍ଷ ଜାନୁଆରୀ 7 ତାରିଖରେ ସେବା ବିଲକୁ ପାସ କରାଇବାର ମାର୍ଗ ପ୍ରଶସ୍ତ କଲା | ଏହି ନିୟମ କେବଳ ସେନାଧ୍ୟକ୍ଷ ନୁହେଁ ବରଂ ସବୁ ସେବାର ମୁଖ୍ୟ ମାନଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକାଳକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ କରିବା ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ | ପାକିସ୍ତାନ ସେନାବାହିନୀ (ସଂଶୋଧନ) ଆଇନ 2020, ପାକିସ୍ତାନ ନୌବାହିନୀ (ସଂଶୋଧନ) ଆଇନ 2020 ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନ ବିମାନ ବାହିନୀ (ସଂଶୋଧନ) ଆଇନ 2020 ଆଦି ତିନୋଟି ସଂଶୋଧନ ବିଲକୁ ଉଭୟ ନେସନାଲ ଏସେମ୍ବ୍ଲି ଓ ସିନେଟ ରେ ଉପସ୍ଥାପନ କରାଯାଇ ଗୃହିତ କରାଯାଇଥିଲା | ପିଏମଏଲ-ଏନ ଓ ପିପିପି ଭଳି ପ୍ରମୁଖ ବିରୋଧୀ ପାର୍ଟି ଏହି ବିଲକୁ ବିରୋଧ କରିନଥିବା ବେଳେ ଜେଇଉଆଇ-ଏଫ ଓ ଜମାତ-ଇ-ଇସଲାମୀ ଏବଂ ପିଟିଏମ ଭଳି କେତୋଟି ବିରୋଧୀ ପାର୍ଟି ଏହି ସମୟରେ କକ୍ଷତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ |

କିନ୍ତୁ ସେବା ପ୍ରମୁଖ ବିଲକୁ ନେଇ ସରକାର ବିବାଦ ଘେରରେ ଅଛନ୍ତି ଓ ଏବେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି ଯେ ଏହି ବିଲ ରେ ସେବା ପ୍ରମୁଖମାନଙ୍କ ପୁନଃନିଯୁକ୍ତି ବା କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ବୃଦ୍ଧି ପ୍ରସ୍ତାବ ଉପରେ ମଞ୍ଜୁରୀ ଦେବା ନେଇ ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ କ୍ଷମତା ଦିଆଯାଇଛି ନା ନାହିଁ | ଯଦିଓ ବାଜାୱା ଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ସଙ୍କ୍ରାନ୍ତରେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟର ଆଦେଶ ର ଏକ ନ୍ୟାୟିକ ସମୀକ୍ଷା ଲାଗି ପୂର୍ବରୁ ହିଁ ପାକିସ୍ତାନ ସରକାର ପିଟିସନ ଦାୟର କରିଛନ୍ତି, ତେବେ ସରକାର କାହିଁକି ପାର୍ଲାମେଣ୍ଟ ର ସାହାରା ନେଲେ ବୋଲି ଅନେକ ଲୋକ ପ୍ରଶ୍ନ କରୁଛନ୍ତି | ଏଥିରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ପ୍ରତୀୟମାନ ହେଉଛି ଯେ ଖାଁ ସରକାରଙ୍କ ଆଇନ ବିଭାଗର ପଦକ୍ଷେପ ଅସ୍ପଷ୍ଟ ରହିଛି | ଯଦି ପିଟିସନ ସ୍ଵୀକାର ବା ଖାରଜ କରିଦିଆଯିବ ତେବେ କଣ ହେବ ?

ସେବା ପ୍ରମୁଖ ବିଲରେ ଅସ୍ପଷ୍ଟତା ରହିଛି ଓ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ ତିନି ବାହିନୀର ପ୍ରମୁଖଙ୍କ ସେବାନିବୃତ୍ତିର ବୟସକୁ ବୃଦ୍ଧି କରି 64 ବର୍ଷ କରିଦିଆଯାଇଛି | ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଏହି ବିଲ ଦେଶର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ସେନାଧ୍ୟକ୍ଷଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ଆହୁରି ବୃଦ୍ଧି କରିବା ଲାଗି କ୍ଷମତା ଦେଇଛି ଯାହାକୁ କେବେ ମଧ୍ୟ ଚାଲେଞ୍ଜ କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ | ତେବେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଯେତେବେଳେ ଚାହିଁବେ ସେତେବେଳେ କୌଣସି ସେବା ପ୍ରମୁଖଙ୍କୁ ହଟେଇ ମଧ୍ୟ ପାରିବେ ବୋଲି ଏଥିରେ କୁହାଯାଇଛି | କିନ୍ତୁ ଏହା କଣ ସମ୍ଭବ ? ଏଠାରେ ସ୍ମରଣ କରିଦିଆଯାଇପାରେ ଯେ ନଵାଜ ସରିଫଙ୍କ ନିର୍ବାଚିତ ସରକାର ଏପରି କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲା କିନ୍ତୁ ଏହାର ପରିଣାମ ସ୍ୱରୂପ ସେନାବାହିନୀ କ୍ଷମତା ହାତେଇନେଇଥିଲା | ସଂସ୍ଥା ଗଠନ କରି ଏକ ମଜବୁତ ପାକିସ୍ତାନ ଗଠନ କରିବା ଏକ ଉତ୍ତମ ରଣକୌଶଳ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ଏହି ଯୁକ୍ତିର ପ୍ରାସଙ୍ଗିକତା ଏବେ ଲୋପ ପାଇଛି | .ଏହା ବ୍ୟତୀତ ବିରୋଧୀ ପକ୍ଷ ମୁଖ୍ୟତଃ ଦୁର୍ନୀତି ସଙ୍କ୍ରାନ୍ତୀୟ ମାମଲାରେ ସରକାର ଠାରୁ ଅଧିକ କୋହଳତା ଆଶା କରିବ | ତେଣୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ଭ୍ରଷ୍ଟାଚାର ମୁକ୍ତ ‘ନୟା ପାକିସ୍ତାନ’ ର ସ୍ଵପ୍ନ, ସ୍ଵପ୍ନରେ ହିଁ ରହିଯିବ ବୋଲି କହିଲେ ଅତ୍ୟୁକ୍ତି ହେବନାହିଁ |

ମୂଳଲେଖା : ଡଃ ଜୟନାବ ଅଖତର, ପାକିସ୍ତାନ ଉପରେ ରଣନୀତିକ ବିଶ୍ଳେଷକ

ଅନୁବାଦ : ରୀତା ଯୋଶୀ