ଶକ୍ତି ସୁରକ୍ଷା ଦିଗରେ ଭାରତ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଛି; ରଣନୀତିକ ପେଟ୍ରୋଲିୟମ ସଂରକ୍ଷଣ କାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣରେ ସହଯୋଗ ପାଇଁ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ ଆମେରିକା ସହିତ ଏକ ବୁଝାମଣାପତ୍ର (ଏମଓୟୁ) ସ୍ୱାକ୍ଷର କରିଛି।
ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ | ଗତ ସପ୍ତାହରେ ଭାରତ-ଆମେରିକାର ସାମରିକ ଶକ୍ତି ଭାଗିଦାରୀର ଦ୍ୱିତୀୟ ମନ୍ତ୍ରୀସ୍ତରୀୟବୈଠକରେ ଏହା ସମ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିଲା, ଯାହା ଏପ୍ରିଲ୍ ୨୦୧୮ ରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ଏବଂ ଆମେରିକାର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ମାର୍ଗଦର୍ଶନରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା ।
ଏହିପରି ଏମଓୟୁ ସ୍ୱାକ୍ଷର ହେବା ସହିତ ଦେଶ କେବଳ ଭୌଗୋଳିକ ଅସ୍ଥିରତା ସମୟରେ ନିରବଚ୍ଛିନ୍ନ ଶକ୍ତି ଯୋଗାଣକୁ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବାରେ ସକ୍ଷମ ହେବ ନାହିଁ, ବରଂ 2008 ରେ ଦେଖାଯାଇଥିବା ତୈଳ ମୂଲ୍ୟର ଅସ୍ଥିରତା କାରଣରୁ ରାଜକୋଷ ଉପରେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ଅପ୍ରତିହତ ଚାପ ଭଳି ପରିସ୍ଥିତିରୁ ମଧ୍ୟ ନିଜକୁ ରକ୍ଷା କରିବ ।
ଅଧିକନ୍ତୁ, ତୈଳ ଯୋଗାଣରେ ବ୍ୟାଘାତ କିମ୍ବା ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ତୈଳ ମୂଲ୍ୟରେ ଅସ୍ଥିରତାଠାରୁ ଦୂରରେ ରହିବା ପାଇଁ ଭାରତ ଆମେରିକାର ସାମରିକ ପେଟ୍ରୋଲିୟମ ଭଣ୍ଡାରରେ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ସଂରକ୍ଷଣ କରି ଏହାର ରଣନୈତିକ ତୈଳ ଭଣ୍ଡାର ବୃଦ୍ଧି କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛି | ଉଭୟ ପକ୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଆଲୋଚନା ବର୍ତ୍ତମାନ ଏକ ଉନ୍ନତ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଅଛି | ବର୍ତ୍ତମାନ ଭାରତରେ ୫.୩୩ ନିୟୁତ ଟନ୍ ତୈଳ ସଂରକ୍ଷଣ ସୁବିଧା ରହିଛି, ଯାହା ୯.୫ ଦିନ ପାଇଁ ଦେଶର ଶକ୍ତି ଆବଶ୍ୟକତା ପୂରଣ କରିବାକୁ ସକ୍ଷମ |
ସାମରିକ ଶକ୍ତି ସହଭାଗିତା ବିଧିବିଧାନ ଅଧୀନରେ ଉଭୟ ଭାରତ ଏବଂ ଆମେରିକା ମଧ୍ୟ ପରସ୍ପରର ଅଭିଜ୍ଞତା ଏବଂ ଜ୍ଞନଲାଭକୁ ଅଧିକରୁ ଅଧିକ ବୃଦ୍ଧି କରିବାକୁ ଆଗ୍ରହୀ | ସୁପରକ୍ରିଟିକାଲ୍ କାର୍ବନ ଡାଇଅକ୍ସାଇଡ୍ ପାୱାର୍ ଚକ୍ର ଏବଂ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଉତ୍ପାଦନ ଓ ହାଇଡ୍ରୋଜେନ୍ ଉତ୍ପାଦନ ପାଇଁ ଉନ୍ନତ କୋଇଲା ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଉପରେ ଆଧାରିତ ପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ ଶକ୍ତି ଉତ୍ପାଦନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅନୁସନ୍ଧାନ ପାଇଁ ଦୁଇ ସରକାରଙ୍କ ଘୋଷଣା ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ପ୍ରତିଫଳିତ ହେବା ଉଚିତ୍ |
ଅକ୍ଷୟ ଶକ୍ତି ଏବଂ ଜୀବାଶ୍ମ ଇନ୍ଧନ ଉତ୍ସରୁ ହାଇଡ୍ରୋଜେନ ଉତ୍ପାଦନ ପାଇଁ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ବୃଦ୍ଧି କରିବା ଏବଂ ଶକ୍ତି ଉତ୍ପାଦନର ମୂଲ୍ୟ ହ୍ରାସ କରିବା ପାଇଁ ଉଭୟ ଭାରତ ଏବଂ ଆମେରିକା ଏକ ସରକାରୀ-ଘରୋଇ ହାଇଡ୍ରୋଜେନ ଟାସ୍କ ଫୋର୍ସ ଆରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି। ସ୍ୱଚ୍ଛ ଶକ୍ତି ଦିଗରେ ଏହା ଏକ ଦୂରଦୃଷ୍ଟିସମ୍ପନ୍ନ ପଦକ୍ଷେପ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଉଥିବାବେଳେ, ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ବିଷୟ ହେଉଛି ନବୀକରଣ ଯୋଗ୍ୟ ଶକ୍ତି ଉତ୍ପାଦନ ଟେକ୍ନୋଲୋଜିର ବିକାଶ ପାଇଁ ଭାରତ ସହ ସହଯୋଗ ବୃଦ୍ଧି କରିବାକୁ ଆମେରିକାର ଆଗ୍ରହ । ବାୟୋ-ବର୍ଜ୍ୟବସ୍ତୁକୁ ବାୟୋଗ୍ୟାସରେ ପରିଣତ କରିବାର ବିତ୍ତୀୟ ମୂଲ୍ୟ ଉପଯୋଗ ପାଇଁ ସହଯୋଗ ବିସ୍ତାର କରିବାକୁ ଉଭୟ ପକ୍ଷ ଆଗ୍ରହୀ ଅଟନ୍ତି |
୨୦୨୧ ମସିହାରେ ଦୁଇ ଦେଶ ମିଳିତ ଭାବେ ଭାରତରେ ପ୍ରଥମ ସୋଲାର ଡେକାଥଲନ୍ ଆୟୋଜନ କରିବେ । ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଅଧୀନରେ ନବୀକରଣ ଯୋଗ୍ୟ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ଉଚ୍ଚ ଦକ୍ଷତା ବିଶିଷ୍ଟ କୋଠାଗୁଡ଼ିକର ପରିକଳ୍ପନା ତଥା ନିର୍ମାଣ ପାଇଁ ପରବର୍ତ୍ତୀ ପିଢ଼ିର ବୃତ୍ତିଗତମାନଙ୍କୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ସ୍ତରୀୟ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ଯୋଜନା କରାଯାଇଛି।
ସାମରିକ ଶକ୍ତି ସହଭାଗୀତା ଅଧୀନରେ, ଉଭୟ ପକ୍ଷ ବଣ୍ଟନ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଆଧୁନିକୀକରଣ କରିବାରେ ନିୟୋଜିତ ଅଛନ୍ତି ଯାହା ଦ୍ବାରା ଲୋକମାନେ ନିର୍ଭରଯୋଗ୍ୟ, ଗୁଣାତ୍ମକ ୨୪x୭ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଯୋଗାଣ ପାଇପାରିବେ । ବିତରଣ କ୍ଷେତ୍ରର ଆଧୁନିକୀକରଣ ଅଧୀନରେ ସ୍ମାର୍ଟ ଗ୍ରୀଡ୍ ଜ୍ଞାନ କେନ୍ଦ୍ର ସ୍ଥାପନ, ସାରା ଦେଶରେ ସ୍ମାର୍ଟ ମିଟର ନିୟୋଜନ ଆଦି ମଧ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ |
ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ୟୁଏସଇଡି ଏବଂ ଆମେରିକାର ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବିକାଶ ଅର୍ଥ ସହଯୋଗ ଏକ ଲଘୁ ଏବଂ ମଧ୍ୟମ ଉଦ୍ୟୋଗ (ଏସ୍ଏମ୍ଇ) କ୍ଷେତ୍ରର ଛାତ ସୌର ପ୍ୟାନେଲ ନିୟୋଜନ ପାଇଁ ୨୫୦ ଲକ୍ଷ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର ମୂଲ୍ୟର ଋଣ ପାଇଁ ଏକ ସୁଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି | ଭାରତ ଏବଂ ଆମେରିକାର ସାମଗ୍ରିକ ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ଶକ୍ତି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଜାତୀୟ ବିକାଶର ପରସ୍ପରର ଦୃଷ୍ଟିକୁ ସମର୍ଥନ କରିବା ।
ସମାନ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ଭାରତର ପେଟ୍ରୋଲିୟମ ଏବଂ ପ୍ରାକୃତିକ ଗ୍ୟାସ ମନ୍ତ୍ରୀ ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନଙ୍କର ରହିଥିଲା ଯିଏ ଦ୍ୱିତୀୟ ଭାରତ-ଆମେରିକାର ସାମରିକ ଶକ୍ତି ଭାଗିଦାରୀ ବୈଠକରେ ଦେଶର ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରିଥିଲେ ।
ଶ୍ରୀ ପ୍ରଧାନଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ଶକ୍ତି ବାଣିଜ୍ୟ ଏବଂ ପୁଞ୍ଜି ବିନିଯୋଗକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ବ୍ୟତୀତ ଭାରତ ଏବଂ ଆମେରିକା ଦୁଇ ଦେଶର ଶକ୍ତି କ୍ଷେତ୍ର ମଧ୍ୟରେ ଶକ୍ତି ଏବଂ ନବସୃଜନ ସଂଯୋଗକୁ ବିସ୍ତାର କରି ଶକ୍ତି ସୁରକ୍ଷା ସହିତ ଶକ୍ତି ସହଯୋଗକୁ ସାମିଲ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛନ୍ତି । ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ ଏବଂ ୱାଶିଂଟନ୍ ମଧ୍ୟ ବର୍ଦ୍ଧିତ ଶିଳ୍ପ ଏବଂ ହିତାଧିକାରୀଙ୍କ ଯୋଗଦାନ ତଥା ଉଭୟ ଦେଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅନୁଷ୍ଠାନ ମଧ୍ୟରେ ସହଯୋଗ ପାଇଁ ଆଗ୍ରହୀ |
୨୦୧୯-୨୦ ମଧ୍ୟରେ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ହାଇଡ୍ରୋକାର୍ବନ୍ ବାଣିଜ୍ୟ ୯୨୦ କୋଟି ଡଲାରକୁ ଛୁଇଁଛି, ଯାହା ସାମଗ୍ରିକ ବାଣିଜ୍ୟର ୧୦ ପ୍ରତିଶତ ଅଟେ ।
ବାଣିଜ୍ୟ ନିଅଣ୍ଟରେ ମଧ୍ୟ ଉଭୟ ପକ୍ଷର ହ୍ରାସ ଘଟିଛି । ଭାରତ ବର୍ତ୍ତମାନ ଆମେରିକାର ୪ର୍ଥ ବୃହତ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ କ୍ରୟକାରୀ ଏବଂ ଆମେରିକୀୟ ତରଳୀକୃତ ପ୍ରାକୃତିକ ଗ୍ୟାସ (ଏଲ୍ଏନ୍ଜି)ର ୫ମ ବୃହତ୍ତମ କ୍ରେତା | ଏହ ଦର୍ଶାଉଛି ଭାରତରେ ବଜାର ଥିବାବେଳେ ଆମେରିକାେର ତୈଳ ଏବଂ ଗ୍ୟାସ୍ର ଭଣ୍ଡାର ଏବଂ ଉନ୍ନତ ଜ୍ଞାନକୌଶଳ ରହିଛି । ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ, ଭାରତ-ଆମେରିକା ସାମରିକ ଶକ୍ତି ସହଯୋଗ ଉଭୟଙ୍କ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଲାଭପ୍ରଦ ।
- ଆଲେଖ୍ୟ : ଶଙ୍କର କୁମାର, ସାମ୍ବାଦିକ
Comments
Post a Comment