ଭାରତ-ଆମେରିକା ବ୍ୟବସାୟ ସମ୍ପର୍କ ପ୍ରଗତି ପଥରେ

ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ “ଇଣ୍ଡିଆ ଆଇଡିଆଜ ସମିଟ” ରେ ଉଦବୋଧନ ଦେବା ବେଳେ ଭିତ୍ତିଭୂମି, ବିମାନ ଚଳାଚଳ, ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଓ ମହାକାଶ ଗବେଷଣା ସମେତ ବିଭିନ୍ନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଭାରତରେ ନିବେଶ କରିବା ଲାଗି ଆମେରିକାର କମ୍ପାନୀ ଗୁଡିକୁ ଆହ୍ଵାନ ଦେଇଛନ୍ତି | ଏହି ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀ ଆମେରିକା-ଭାରତ ବ୍ୟବସାୟ ପରିଷଦ ଦ୍ଵାରା ଆୟୋଜନ କରାଯାଇଥିଲା | ଏହି ସମ୍ମିଳନୀର ଶୀର୍ଷକ ଥିଲା “ ଏକ ଉତ୍ତମ ଭବିଷ୍ୟତର ଗଠନ “ | କୋଭିଡ-19 ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଭାରତରେ ବିଦେଶୀ ପୁଞ୍ଜି ନିବେଶକୁ ଆକୃଷ୍ଟ କରିବା ଥିଲା ଏହି ସମ୍ମିଳନୀର ମୂଳ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ | 

ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଏହି ଅବସରରେ 2020-21ର ପ୍ରଥମ ତ୍ରୟୋମାସରେ ଭାରତରେ 20 ବିଲିୟନ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର ବିଦେଶୀ ପୁଞ୍ଜି ବିନିଯୋଗ ହୋଇଥିବା କଥା ଦର୍ଶାଇ ବ୍ୟବସାୟ ସୁଗମତା ରାଙ୍କିଙ୍ଗରେ ଭାରତର ସ୍ଥାନ ଉପରକୁ ଉଠିଛି ବୋଲି ଜଣାଇଛନ୍ତି | ପୁଞ୍ଜିନିବେଶ ଯୋଗୁଁ ଭାରତର ପ୍ରମୁଖ ବ୍ୟବସାୟ ମୂଲ୍ୟାୟନରେ ମଧ୍ୟ ଆହୁରି ଉନ୍ନତି ପରିଲକ୍ଷିତ ହେବ ବୋଲି ସେ ଆଶା ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି | ଭାରତ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ବିଦେଶୀ ପୁଞ୍ଜି ବିନିଯୋଗ (ଏଫଡ଼ିଆଇ) କ୍ଷେତ୍ରରେ ରେକର୍ଡ ସ୍ତରରେ ପହଞ୍ଚିଛି | ବିଦେଶୀ ପୋର୍ଟଫୋଲିଓ ପୁଞ୍ଜି ନିବେଶ ତୁଳନାରେ ଏଫଡ଼ିଆଇ ଅପେକ୍ଷାକୃତ ଏକ ସ୍ଥିର ନିବେଶ ହୋଇଥିବା ଯୋଗୁଁ ଏଫଆଇଆଇ ପୋର୍ଟଫୋଲିଓ ବିନିଯୋଗରୁ ଏଫଡ଼ିଆଇକୁ ବିଦେଶୀ ପୁଞ୍ଜି ବିନିଯୋଗରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଏକ ସ୍ବାଗତଯୋଗ୍ୟ ପଦକ୍ଷେପ | ଏଫଆଇଆଇ ହେଉଛି ‘ହଟ ମନି’ ଏବଂ ଏହା ସୁଧ ହାରର ତଫାତ ଉପରେ ଆଧାର କରି ବିଦେଶୀ ପୁଞ୍ଜିବିନିଯୋଗ ବୃଦ୍ଧି କରିପାରେ | ହଟ ମନିକୁ ସବୁବେଳେ ଉଚ୍ଚ ସୁଧ ହାର ଲାଗି ଦେଣନେଣ କରାଯାଇଥାଏ | 

ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କହିଛନ୍ତି ଯେ “ଭାରତର ଉତଥାନ ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଏକ ରାଷ୍ଟ୍ର ସହ ବାଣିଜ୍ୟ କାରବାର ସୁଯୋଗରେ ବୃଦ୍ଧି ଘଟିବା, ଯାହା ଉପରେ ପ୍ରଗାଢ ଆସ୍ଥା ଓ ବିଶ୍ଵାସ ରଖାଯାଇପାରିବ , ଖୋଲା ମନୋଭାବ, ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦିତାମୂଳକ ତଥା ବଜାରରେ ପ୍ରବେଶ ସହିତ ଏକ ବୈଶ୍ବିକ ଏକିକରଣ ଦିଗରେ ସଶକ୍ତ ହେବା ଏବଂ କୁଶଳୀ ମାନବ ସମ୍ବଳର ଉପଲବ୍ଧତା ସହ ନିବେଶ ଉପରେ ଆପଣଙ୍କୁ ଉତ୍ତମ ରିଟର୍ଣ୍ଣ ମିଳିବା | ସେ ମଧ୍ୟ 5ଜି ର ଫ୍ରଣ୍ଟିଅର ଟେକ୍ନୋଲୋଜି , ବିଗ ଡାଟା ଆନାଲିଟିକ୍ସ, କ୍ଵାଣ୍ଟମ କମ୍ପ୍ୟୁଟିଙ୍ଗ, ବ୍ଲକ ଚେନ ଓ ଇଣ୍ଟରନେଟ ଅଫ ଥିଙ୍ଗସରେ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ପୁଞ୍ଜିନିବେଶ ବିଷୟ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି | 

ଶ୍ରୀ ମୋଦୀ କହିଛନ୍ତି ଭାରତ ଓ ଆମେରିକା ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ରାଷ୍ଟ୍ର ହେବା ସହ ଏହି ଦୁଇ ଦେଶ ହେଉଛନ୍ତି ପ୍ରକୃତ ଦ୍ଵିପକ୍ଷୀୟ ଭାଗୀଦାର ରାଷ୍ଟ୍ର | କୋଭିଡ-19 ମହାମାରୀର ସଙ୍କଟ କାଳରେ ଆମେରିକା-ଭାରତ ସହଭାଗିତା ସମଗ୍ର ବିଶ୍ଵକୁ ସହାୟତା କରିବାରେ ଏକ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଭୂମିକା ନିଭାଇଛି | 

ମହାମାରୀ ସମୟରେ ଦେଶୀୟ ଅର୍ଥନୈତିକ ସାମର୍ଥ୍ୟ ଜରିଆରେ ବୈଶ୍ଵିକ ଅର୍ଥନୀତିକୁ ପ୍ରଭାବୀ ଢଙ୍ଗରେ ଓ ଉତ୍ତମ ଭାବେ ପୂର୍ବାବସ୍ଥାକୁ ଫେରେଇ ଅଣାଯାଇପାରିବ | ଏହି ଅବସରରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ “ଆତ୍ମନିର୍ଭର ଭାରତ” ରୂପରେଖ ଉପରେ ଆଲୋକପାତ କରି ଆତ୍ମନିର୍ଭରଶୀଳ ଭାରତ ର ମହତ୍ଵ ଉପରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପ୍ରାଥମିକତା ଦେଇଥିଲେ | ମହାମାରୀ ପରବର୍ତ୍ତୀ କାଳରେ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବାଣିଜ୍ୟର ବିବିଧକରଣ ଓ ଆର୍ଥିକ ବଜାରକୁ ମଜବୁତ କାରିବା ଆଦି ହେଉଛି ବୈଶ୍ଵିକ ନମନୀୟତାର ଅନ୍ୟ ନିର୍ଣ୍ଣୟକାରୀ ପଦକ୍ଷେପ | ତେବେ ନୀତିଗତ ଅନିଶ୍ଚିତତା ପ୍ରଗତିକୁ ମନ୍ଥର କରିପାରେ ବୋଲି ସେ କହିଛନ୍ତି |

ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ, ଜୈବ ଉତ୍ପାଦ ଓ ମତ୍ସ୍ୟ ଉତ୍ପାଦନରେ ଏଫଡ଼ିଆଇ ସମେତ କୃଷି କ୍ଷେତ୍ରରେ ନିବେଶ ଲାଗି ଅନେକ ବିକଳ୍ପ ରହିଛି | ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସେବା ଓ ଫାରମା କ୍ଷେତ୍ରରେ ପୁଞ୍ଜି ବିନିଯୋଗ ଦିଗରେ ଭାରତ ଓ ଆମେରିକା ମଧ୍ୟରେ ଦୃଢ ବ୍ୟବସାୟିକ ସମ୍ପର୍କ ରହିଛି | ଶକ୍ତି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଭାରତ ଗ୍ୟାସ ଭିତ୍ତିକ ଅର୍ଥନୀତି ଭାବେ ଆଗକୁ ଅଗ୍ରସର ହେଉଛି | ସ୍ଵଚ୍ଛ ଶକ୍ତି କ୍ଷେତ୍ରରେ ବିପୁଳ ପୁଞ୍ଜିନିବେଶର ସୁଯୋଗ ରହିଛି | ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଗୃହନିର୍ମାଣ, ସଡକ ନିର୍ମାଣ , ରାଜପଥ ଓ ବନ୍ଦର ନିର୍ମାଣ ସମେତ ଭିତ୍ତିଭୂମି ବିକାଶ ଆଦି କ୍ଷେତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ଆମେରିକା – ଭାରତ ବ୍ୟବସାୟ ପୁଞ୍ଜିନିବେଶ ଲାଗି ଅନେକ ସମ୍ଭାବ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ର ରହିଛି | 

ବେସାମରିକ ବିମାନ ଚଳାଚଳ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ମଧ୍ୟ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ବିକାଶ ଦିଗରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କ୍ଷେତ୍ର ଭାବେ ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଇଛି | ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଭାରତରେ ଆସନ୍ତା 8 ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ବିମାନ ଯାତ୍ରୀଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ଦୁଇଗୁଣାରୁ ଅଧିକ ହେବ ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରି ଆଗାମୀ ଦଶନ୍ଧିରେ ଭାରତର ପ୍ରମୁଖ ବେସରକାରୀ ଏୟାରଲାଇନ୍ସରେ ହଜାରେରୁ ଅଧିକଟି ବିମାନ ସାମିଲ କରିବା ଲାଗି ଯୋଜନା ଚାଲିଛି ବୋଲି କହିଛନ୍ତି | ଭାରତର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଓ ମହାକାଶ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏଫଡ଼ିଆଇର ସୀମା ବୃଦ୍ଧି କରି 74 ପ୍ରତିଶତ କରାଯାଇଥିବା ବେଳେ ବୀମା କ୍ଷେତ୍ର ଲାଗି ଏହା 100 ପ୍ରତିଶତ ରହିଛି | ଭାରତରେ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ନିଶ୍ଚିତ ଯୋଜନା ‘ଆୟୁଷ୍ମାନ ଭାରତ’, ଫସଲ ବୀମା ଯୋଜନା “ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଫସଲ ବୀମା ଯୋଜନା” ଓ ଜନ ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସାମାଜିକ ସୁରକ୍ଷା ଯୋଜନା ସମେତ ବହୁ ବୀମା ଯୋଜନାର ଶୁଭାରମ୍ଭ କରାଯାଇଛି | ଶ୍ରୀ ମୋଦୀ କହିଛନ୍ତି ଯେ ବୀମା ପାଇଁ ନୂତନ ମାର୍ଗ ଗୁଡିକ ହେଲା ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, କୃଷି, ବ୍ୟବସାୟ ଏବଂ ଜୀବନବିମା | ଭାରତରେ ଏଫଡ଼ିଆଇ ପ୍ରବାହ ରେକର୍ଡ ସ୍ତରରେ ପହଞ୍ଚିଛି ବୋଲି ପରିସଙ୍ଖ୍ୟାନରୁ ଜଣାପଡିଛି | ପୂର୍ବ ବର୍ଷ ତୁଳନାରେ ଏହା 20 ପ୍ରତିଶତ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି | 

କୋଭିଡ-19 ମହାମାରୀ ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ଭାରତ, ବିଦେଶୀ ପୁଞ୍ଜି ନିବେଶକୁ ଆକୃଷ୍ଟ କରିବାରେ ସକ୍ଷମ ହୋଇଛି | ସବୁଠୁ ବଡ କଥା ହେଲା ବିଦେଶୀ ପୁଞ୍ଜି ନିବେଶ ସହିତ ଦେଶୀୟ ବେସରକାରୀ କର୍ପୋରେଟ ନିବେଶକୁ ମଧ୍ୟ ଆହୁରି ମଜବୁତ କରିବା ଲାଗି ଭାରତର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି | ଅଭିଜ୍ଞତାସିଦ୍ଧ ପ୍ରମାଣରୁ ଜଣା ପଡେ ଯେ ସାର୍ବଜନୀକ ଭିତ୍ତିଭୂମି ନିବେଶ ହେଉଛି ଏକ ପ୍ରମୁଖ ନିଷ୍ପତ୍ତିମୂଳକ ପଦକ୍ଷେପ ଯାହାକି ବେସରକାରୀ ନିବେଶକୁ ଆକୃଷ୍ଟ କରିଥାଏ | ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ତାଙ୍କ ସମ୍ଭାଷଣରେ ଭିତ୍ତିଭୂମି ନିବେଶକୁ ଆହୁରି ମଜବୁତ କରିବା ଉପରେ ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ଦେଇଥିଲେ | ଏହା ହାସଲ କରିବା ପାଇଁ ଭିତ୍ତିଭୂମି ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଗୁଡିକର ମୁକାବିଲା କରିବା, ନୀତି ନିଶ୍ଚିତତା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ଏବଂ ବୃହତ ଅର୍ଥନୈତିକ ନୀତି ସମନ୍ଵୟ ନିଶ୍ଚିତ କରିବା ଆଦି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ | ମହାମାରୀ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଯୁଗରେ ମାନ୍ଦାବସ୍ଥା ଦେଇ ଗତି କରୁଥିବା ଅର୍ଥନୀତିରୁ ମୁକୁଳିବା ନିଶ୍ଚିତ କରିବା ଲାଗି ପ୍ରମୁଖ କ୍ଷେତ୍ର ଗୁଡିକରେ ପୁଞ୍ଜି ନିବେଶ, ଅବଶ୍ୟ ଏକାନ୍ତ କାମ୍ୟ | 

ମୂଳ ଲେଖା : ଡଃ ଲେଖା ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ, ପ୍ରଫେସର, NIPFP 

1.