ମୁକ୍ତ ବାଣିଜ୍ୟ ରାଜିନାମା ଦିଗରେ ଭାରତ ଏବଂ ବ୍ରିଟେନ

ଏକ ମୁକ୍ତ ବାଣିଜ୍ୟ ରାଜିନାମା(FTA) କରିବାକୁ ଭାରତ ଏବଂ ବ୍ରିଟେନର ଘୋଷଣା ସହିତ ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଆର୍ଥିକ ସମ୍ପର୍କ ଏକ ନୂତନ ଦିଗକୁ ଗତି କରିବାର ସମ୍ଭାବନା ଦେଖାଇଛି। ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ 14 ତମ ମିଳିତ ଅର୍ଥନୈତିକ ଏବଂ ବାଣିଜ୍ୟ କମିଟିର ଭର୍ଚୁଆଲ୍ ବୈଠକରେ ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗ ଉପରେ ଆଲୋଚନା କରାଯାଇଥିଲା। ଏହାକୁ ଭାରତର ବାଣିଜ୍ୟ ଏବଂ ଉଦ୍ୟୋଗ ମନ୍ତ୍ରୀ ପୀୟୁଷ ଗୋୟଲ ଏବଂ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବାଣିଜ୍ୟ ପାଇଁ ବ୍ରିଟେନର ବୈଦେଶିକ ସଚିବ ଏଲିଜାବେଥ ଟ୍ରସ ସହ-ଅଧ୍ୟକ୍ଷତା କରିଥିଲେ। ଏଥିପାଇଁ ପ୍ରୟାସକୁ ତୀବ୍ର କରିବା ପାଇଁ, ୱାର୍କିଂ ଗୋଷ୍ଠୀଗୁଡିକ ବାରମ୍ବାର ବ୍ୟବଧାନରେ ସାକ୍ଷାତ ଆଲୋଚନା କରାଯିବା ପାଇଁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଆଯାଇଛି | ଏଥିସହ ଚଳିତ ବର୍ଷ ପ୍ରତିମାସରେ ରାଷ୍ଟ୍ରମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବୈଠକ ହେବ ତଥା ନୂଆଦିଲ୍ଲୀରେ ଶ୍ରୀ ଗୋୟଲ ଏବଂ ସୁଶ୍ରୀ ଟ୍ରସଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବୈଠକ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେବ।

ଏହି ଅବସରରେ ପ୍ରକାଶିତ ବିବୃତ୍ତିରେ ମିଳିତ ବାଣିଜ୍ୟ ସମୀକ୍ଷା ମାଧ୍ୟମରେ ବାଣିଜ୍ୟ ପ୍ରାଥମିକତା ଦର୍ଶାଯାଇଛି। ପ୍ରାଥମିକ କ୍ଷେତ୍ର ହେଉଛି ଜୀବନ ବିଜ୍ଞାନ ଏବଂ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ସୂଚନା ଏବଂ ଯୋଗାଯୋଗ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା, ଖାଦ୍ୟ ଏବଂ ପାନୀୟ, ରାସାୟନିକ ପଦାର୍ଥ ଏବଂ ସେବା ଯାହା ବାର୍ଷିକ କଥାବାର୍ତ୍ତା ସମୟରେ ବାଣିଜ୍ୟରେ ଅଣ-ଶୁଳ୍କ ପ୍ରତିବନ୍ଧକକୁ ସମାଧାନ କରିବ |

ବାଣିଜ୍ୟ ଏବଂ ଶିଳ୍ପ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ବାଣିଜ୍ୟ ପରିସଂଖ୍ୟାନ ଅନୁଯାୟୀ, 2017-2018 ରେ ବ୍ରିଟେନ ସହିତ ଭାରତର ବାଣିଜ୍ୟ 14.497 ବିଲିୟନ ଡ଼ଲାର ଥିଲା। ଗତ ତିନିବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ବାଣିଜ୍ୟର 27% ବୃଦ୍ଧି ହେବାର ଉଭୟ ପକ୍ଷ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିବାବେଳେ ଏହା ମନେ ରଖିବାକୁ ହେବ ଯେ ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ବାଣିଜ୍ୟ 2019-20 ରେ 15.5 ବିଲିୟନ ଡ଼ଲାରକୁ ହ୍ରାସ ପାଇ 2018-19 ରେ 16.87 ବିଲିୟନ ଡ଼ଲାରରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ଏହି ହ୍ରାସ Covid-19 ମହାମାରୀ ଯୋଗୁଁ ହୋଇଛି | ବାସ୍ତବରେ, ବ୍ରିଟିଶ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ବୋରିସ୍ ଜନସନ 2019 ରେ ତାଙ୍କ ନିର୍ବାଚନ ପ୍ରଚାର ସମୟରେ ଏକ 'ପ୍ରକୃତ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ବ୍ରିଟେନ-ଭାରତ ସମ୍ପର୍କ'ର ଅଂଶ ଭାବରେ ଏକ' ନୂତନ ତଥା ଉନ୍ନତ 'ବାଣିଜ୍ୟ ସମ୍ପର୍କର ପ୍ରତିଶୃତି ଦେଇଥିଲେ। ଭାରତୀୟ ବଜାର ବ୍ରିଟେନ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ସୁଯୋଗକୁ ପ୍ରତିପାଦିତ କରେ ଯାହାକି ବାଣିଜ୍ୟକୁ ବିସ୍ତାର କରନ୍ତୁ ଏବଂ ବ୍ରେକ୍ସିଟ୍ ପରବର୍ତ୍ତୀ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଭାଗିଦାରୀର ନୂତନ ଦିଗଗୁଡିକ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରନ୍ତୁ | ବ୍ରିଟେନର ପରବର୍ତ୍ତୀ ବ୍ରେକ୍ସିଟ୍ ଅର୍ଥନୀତିରୁ ଅଧିକ ଲାଭ କରିବା ପାଇଁ ଭାରତ ବହୁତ ଭଲ ସ୍ଥାନିରେ ରହିଛି, ଦେଶରେ 800 ରୁ ଅଧିକ କମ୍ପାନୀ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି ଯାହା କର୍ପୋରେଟ୍ ଟ୍ୟାକ୍ସରେ 460 ମିଲିୟନ ପାଉଣ୍ତରୁ ଅଧିକ ଅବଦାନ ରଖୁଛି । ଏଣୁ ଏପରି ଦେଖିବାକୁ ଗଲେ ମୁକ୍ତ ବାଣିଜ୍ୟ ରାଜିନାମା ଭାରତ ପାଇଁ ସଠିକ ଦୀଗରେ ଯାଉଛି |

ତେବେ, ରାଜିନାମାର ଲାଭକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ହୃଦୟଙ୍ଗମ କରିବାକୁ, କର୍ପୋରେଟ୍ ଟିକସ ହାର, ଡାଟା ଗୋପନୀୟତା ଏବଂ ବ୍ୟବସାୟ ସୂଚକାଙ୍କ ସହଜ କରିବାରେ ଭାରତୀୟ ପକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ଅଗ୍ରଗତି ହେବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି | ନିବେଶକ-ଅନୁକୂଳ ନୀତି ନୂତନ ତଥା ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ କରୁଥିବା ବିଦେଶୀ ନିବେଶକ ଏବଂ ଉଚ୍ଚ ନେଟ ମୂଲ୍ୟର ବ୍ୟକ୍ତିବିଶେଷ (HNWI) କୁ ଆକର୍ଷିତ କରିପାରିବ ଯେଉଁମାନେ ଗତ କିଛି ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ପୁଞ୍ଜିନିବେଶରୁ ବିଦାୟ ନେଇଛନ୍ତି | ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ବ୍ରିଟେନ ସହିତ ଏକ ଏଫଟିଏ ବୁଝାମଣା ପାଇଁ ଡାକ୍ତର, ଇଞ୍ଜିନିୟର ଏବଂ ଆଇସିଟି ପ୍ରଫେସନାଲ ଭଳି କୁଶଳୀ ବିଶେଷଜ୍ଞମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଭାରତ ଯୁକ୍ତି ବାଢିଛି। ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଛାତ୍ରମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଦୁଇ ବର୍ଷର ପୋଷ୍ଟ ଷ୍ଟଡି ୱାର୍କ ଭିସା ଘୋଷଣା କରିବା ଏବଂ ନୂତନ ପଏଣ୍ଟ-ଆଧାରିତ ଇମିଗ୍ରେସନ ସିଷ୍ଟମର ପ୍ରବର୍ତ୍ତନ ପାଇଁ ବ୍ରିଟେନର 2019 ନିଷ୍ପତ୍ତି ଏହି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅଗ୍ରଗତିକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରୁଛି |

ପାରସ୍ପରିକ ଶକ୍ତି ଉପରେ ପୁଞ୍ଜି ବିନିଯୋଗ, ଅର୍ଥନୈତିକ ପରିପକ୍ୱତା ଉପରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା, ବାଣିଜ୍ୟ ସୁଯୋଗକୁ ବିସ୍ତାର କରିବା ଏବଂ ଏକ ଏଫଟିଏ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ବାସ୍ତବତା ପାଇଁ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ହ୍ରାସ କରିବା ପାଇଁ ଭାରତ-ବ୍ରିଟେନର ଅର୍ଥନୈତିକ ସମ୍ପର୍କକୁ ଏକ ନୂତନ ସ୍ତରକୁ ଉନ୍ନୀତ କରିବା ପାଇଁ ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ ପଦକ୍ଷେପ | ବ୍ରିଟେନ ପରବର୍ତ୍ତୀ ପରିସ୍ଥିତିରେ ଭାରତକୁ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବାଣିଜ୍ୟ ଭାଗିଦାରୀ ଭାବରେ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି। ୟୁରୋପୀୟ ୟୁନିଅନ୍ ସହିତ ବ୍ରେକ୍ସିଟ୍ ପରବର୍ତ୍ତୀ ବାଣିଜ୍ୟ ଚୁକ୍ତିରେ ପହଞ୍ଚିବା ପାଇଁ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ବୋରିସ୍ ଜନସନ 31 ଡିସେମ୍ବର 2020 ସମୟସୀମା ପାଳନ କରିବେ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି। ସମସ୍ତ ବିଷୟ ବିବେଚନା କରାଯାଏ, ଏକ FTA ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଏହାର ପ୍ରକୃତ ବାସ୍ତବତା ପୂର୍ବରୁ ଆଲୋଚନା ଏବଂ ସମାଧାନ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ କରେ | କିନ୍ତୁ ଯଦି ଏହା ଫଳପ୍ରଦ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୁଏ ତେବେ ଏହାର ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଅର୍ଥନୈତିକ ସହଯୋଗକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ଏବଂ ଏହାକୁ ଏକ ନୂତନ ସ୍ତରକୁ ନେଇଯିବାର ସାମର୍ଥ୍ୟ ରହିଛି।

ଆଲେଖ୍ୟ : ସଂଘମିତ୍ରା ଶର୍ମା