ଇଣ୍ଡିଆ-ଉଜବେକିସ୍ତାନ ସମ୍ପର୍କ ଦ୍ରୁତ ଓ ଗଠନମୂଳକ ଢଙ୍ଗ ରେ ବଢୁଛି |

ଅର୍ଥନୈତିକ ଯୋଗଦାନକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ଏବଂ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ସମ୍ପର୍କକୁ ଆହୁରି ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ପଦକ୍ଷେପରେ ଭାରତ ଏବଂ ଉଜବେକିସ୍ତାନ ଏହି ସପ୍ତାହରେ ଜାତୀୟ ସମନ୍ୱୟ କମିଟିର ପ୍ରଥମ ବୈଠକ କରିଥିଲେ। ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ସହମତ ହୋଇଥିବା ମିଳିତ ପ୍ରକଳ୍ପର କାର୍ଯ୍ୟକାରିତା ଉପରେ ନଜର ରଖିବା କମିଟିର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ।ଏହି ବୈଠକ ରେ ଭାରତର ବୈଦେଶିକ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରୀ ଭି ମୁରଲୀଧରନ୍ ଏବଂ ଉଜବେକିସ୍ତାନର ଉପମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ତଥା ନିବେଶ ଏବଂ ବୈଦେଶିକ ବାଣିଜ୍ୟ ମନ୍ତ୍ରୀ ସର୍ଦ୍ଦାର ଉମୁରଜାକୋଭ ସଭାପତିତ୍ୱ କରିଥିଲେ। ବର୍ତ୍ତମାନ ର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଏବଂ ଭ୍ରମଣ ଅବସ୍ଥାକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ଏହି ବୈଠକ ଏକ ଅନଲାଇନ୍ ଫର୍ମାଟରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା।

ବୈଦେଶିକ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ଏକ ବିବୃତ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ବାଣିଜ୍ୟ ଏବଂ ଅର୍ଥନୀତି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଉପରେ ଉଭୟ ପକ୍ଷ ସମୀକ୍ଷା କରିଛନ୍ତି। ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ବିନିଯୋଗ ଚୁକ୍ତି, ଅଗ୍ରାଧିକାର ବାଣିଜ୍ୟ ଚୁକ୍ତି, କୃଷି ଉତ୍ପାଦ ପାଇଁ ପାରସ୍ପରିକ ବଜାର ପ୍ରବେଶ ଉପରେ ବୁଝାମଣା ,ଭାରତର ଲାଇନ୍ସ ଅଫ୍ କ୍ରେଡିଟ୍ ଅଧୀନରେ ଚିହ୍ନିତ ପ୍ରକଳ୍ପର କାର୍ଯ୍ୟକାରିତା, ଗୁଜୁରାଟ ରାଜ୍ୟ ଏବଂ ଉଜବେକିସ୍ତାନର ଆଣ୍ଡିଜାନ୍ ଅଞ୍ଚଳ ମଧ୍ୟରେ ସହଯୋଗ ଏବଂ ତାସକେଣ୍ଟରେ ଭାରତ-ଉଜବେକିସ୍ତାନ ଉଦ୍ୟୋଗ ବିକାଶ କେନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟରେ ସହଯୋଗ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ସେମାନେ ଧ୍ୟାନ ଦେଇଥିଲେ। ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକଳ୍ପରେ ଅଗ୍ରଗତି କରି ସେମାନେ ସନ୍ତୋଷ ବ୍ୟକ୍ତ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଆଶା କରିଥିଲେ ଯେ ପ୍ରକଳ୍ପର ଶୀଘ୍ର ସମାପ୍ତି ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ବାଣିଜ୍ୟକୁ ଆହୁରି ମଜବୁତ କରିବ।

ମଧ୍ୟ ଏସିଆ ଭାରତର ପଡ଼ୋଶୀ ଏବଂ ଏହାର ଭୌଗଳିକ ଅବସ୍ଥିତି ଏବଂ ଜନସଂଖ୍ୟା କାରଣରୁ; ଉଜବେକିସ୍ତାନର ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ସ୍ଥାନ ରହିଛି। 32 ନିୟୁତ ଲୋକଙ୍କ ସହିତ ଏହାର ସମୁଦାୟ ଜନସଂଖ୍ୟାର ପ୍ରାୟ ଅଧା | ଭାରତ ଏବଂ ଉଜବେକିସ୍ତାନର ସମ୍ପର୍କର ଦୀର୍ଘ ଇତିହାସ ରହିଛି ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସାଂସ୍କୃତିକ ଭାବ ଆଦାନ ପ୍ରଦାନ କରୁଛନ୍ତି |ଦୁଇ ଦେଶ ରଣନୈତିକ ଭାଗିଦାରୀ ଏବଂ ନିକଟ ଅତୀତରେ ସେମାନଙ୍କର ସମ୍ପର୍କ ଗତିଶୀଳ ଭାବରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ 2015 ଏବଂ 2016 ରେ ଉଜବେକିସ୍ତାନ ଗସ୍ତରେ ଆସିଥିବାବେଳେ ଅକ୍ଟୋବର 2018 ଏବଂ ଜାନୁୟାରୀ 2019 ରେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଶବକତ ମିର୍ଜିୟୋଏଭ ଭାରତ ଗସ୍ତ କରିଥିଲେ। ଜାନୁଆରୀ 2019 ରେ ଉଜବେକିସ୍ତାନ ମଧ୍ୟ ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଐତିହାସିକ ପ୍ରଥମ ଭାରତ-ମଧ୍ୟ ଏସିଆ ସଂଳାପର ସ୍ଥାନ ଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ଆଫଗାନିସ୍ତାନ ମଧ୍ୟ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିଲା |.

ନିକଟରେ ଭାରତ ଏବଂ ଉଜବେକିସ୍ତାନ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ସହଯୋଗ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି। ନଭେମ୍ବର 2019 ରେ ସେମାନେ ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରଥମ ମିଳିତ ଫିଲ୍ଡ ଟ୍ରେନିଂ ବ୍ୟାୟାମ, ଡଷ୍ଟଲିକ୍ -2019, କାଉଣ୍ଟର ବିଦ୍ରୋହ କାର୍ଯ୍ୟ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦେଇ ଆୟୋଜନ କରିଥିଲେ | ଏହାକୁ ଭାରତର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରୀ ରାଜନାଥ ସିଂ ଉଦଘାଟନ କରିଥିଲେ, ଯାହାକି ଦେଢ ଦଶନ୍ଧି ମଧ୍ୟରେ ଜଣେ ଭାରତୀୟ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରୀ ଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଉଜବେକିସ୍ତାନ ଗସ୍ତ ଥିଲା । ସାମରିକ ଶିକ୍ଷା ଏବଂ ସାମରିକ ଚିକିତ୍ସା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ଦସ୍ତାବିଜରେ ମଧ୍ୟ ଦସ୍ତଖତ କରାଯାଇଥିଲା ।.

ଉଭୟ ଭାରତ ଏବଂ ଉଜବେକିସ୍ତାନ ସାଂଘାଇ ସହଯୋଗ ସଂଗଠନ (ଏସସିଓ) ର ସଦସ୍ୟ ଏବଂ ତାସକେଣ୍ଟ ହେଉଛି ଏସସିଓର ଆଞ୍ଚଳିକ ଆତଙ୍କବାଦ ବିରୋଧୀ ସଂରଚନା (RATS) ର ମୁଖ୍ୟାଳୟ।

ଆନ୍ତରିକ ରାଜନୈତିକ ସମ୍ପର୍କ ଏବଂ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ସ୍ତରରେ ବୃଦ୍ଧି ସୁରକ୍ଷା ସହଯୋଗକୁ ଅର୍ଥନୈତିକ ଯୋଗଦାନ ସହିତ ମେଳ କରିବାକୁ ପଡିବ | ଏହି ଅଞ୍ଚଳକୁ ସିଧାସଳଖ ଅନୁପ୍ରବେଶ ନ ଥିବାରୁ ବାଣିଜ୍ୟରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି ହେଉଛି। ଭାରତ ଏକ ବୃହତ ଅର୍ଥନୀତି ଏବଂ ଏହା ସୁରକ୍ଷିତ ଶକ୍ତି ଉତ୍ସ ଯୋଗାଣ ଆବଶ୍ୟକ କରେ, ଯାହା ମଧ୍ୟଏସିଆରେ ଏବଂ ବିଶେଷ କରି ଉଜବେକିସ୍ତାନରେ ଉପଲବ୍ଧ |ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ ତାସକେଣ୍ଟ ଭାରତକୁ ବାଣିଜ୍ୟ ଏବଂ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାରେ ଜଣେ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ନିବେଶକ ଏବଂ ଅଂଶୀଦାର ଭାବରେ ଦେଖୁଛି। ବ୍ୟାଙ୍କିଙ୍ଗ, ଆଇଟି, ଅଟୋମୋବାଇଲ, ଧାତବ ବିଦ୍ୟା, ଫାର୍ମାସ୍ୟୁଟିକ୍ସ ଏବଂ ରାସାୟନିକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଦୁଇ ଦେଶ ସହଯୋଗ ବିସ୍ତାର କରିପାରିବେ।ଯଦିଓ ନିକଟ ଅତୀତରେ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ବାଣିଜ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିଲା, କୋଭିଡ 19 ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଅର୍ଥନୈତିକ ପୃଷ୍ଠଭୂମୀକୁ ଦୋହଲାଇ ଦେଇଛି | ଭାରତ ଏବଂ ଉଜବେକିସ୍ତାନ ନିଜ ଦେଶରେ ମହାମାରୀ ପରିସ୍ଥିତିକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବାରେ ସଫଳ ହୋଇଛନ୍ତି।ଏହି ଆହ୍ବାନର ମୁକାବିଲା ପାଇଁ ଉଜବେକିସ୍ତାନକୁ ଚିକିତ୍ସା ଯୋଗାଣ କ୍ଷେତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ମାନବିକ ସହାୟତା ପ୍ରଦାନ କରିଛି।

ବଢୁଥିବା ଏଇ ସମ୍ପର୍କ ଦୁଇ ଦେଶକୁ ଆଫଗାନିସ୍ତାନରେ ଅସ୍ଥିରତା ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ ଏସିଆ ଏବଂ ମଧ୍ୟ ଏସିଆ ମଧ୍ୟରେ ସିଧାସଳଖ ସଂଯୋଗର ଅଭାବ ଭଳି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ ଖୋଜିବାରେ ସହଯୋଗ କରିବାକୁ ସୁଯୋଗ ପ୍ରଦାନ କରିବ |ଆଫଗାନିସ୍ତାନରେ ଶାନ୍ତି ଆଣିବାରେ ଉଜବେକିସ୍ତାନ ଏକ ସକ୍ରିୟ ଅଂଶୀଦାର ହୋଇପାରିଛି। ଏହା ମଜାର-ଇ ସରିଫ ଠାରୁ ହେରାଟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏକ ରେଳ ଲାଇନ ନିର୍ମାଣ କରୁଛି, ଯାହା ଆଫଗାନିସ୍ତାନ ଦେଇ ଦକ୍ଷିଣ ଏସିଆ - ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ ଏସିଆ ବାଣିଜ୍ୟକୁ ସମ୍ଭବ କରିଛି ଥାଏ| ଭାରତ ଅଶଗାବତ ଗମନାଗମନ କରିଡରରେ ଯୋଗ ଦେଇଛି ଏବଂ ଏହା ଇରାନର ଚାବାହର ବନ୍ଦରରେ ପୁଞ୍ଜି ବିନିଯୋଗ କରୁଛି। ଚାବାହାର ବନ୍ଦରର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମତା ଏବଂ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଉତ୍ତର-ଦକ୍ଷିଣ ପରିବହନ କରିଡର (INSTC) ର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କାର୍ଯ୍ୟକାରିତା ସହିତ ବାଣିଜ୍ୟ ଏବଂ ଅର୍ଥନୈତିକ ଯୋଗଦାନ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବାକୁ ଯାଉଛି। ସଂଯୋଗୀକରଣ ଉପରେ ଭାରତ ଏବଂ ଉଜବେକିସ୍ତାନର ମିଳିତ ପ୍ରୟାସ ପାରସ୍ପରିକ ବାଣିଜ୍ୟ କାରବାର ଉପରେ ସକରାତ୍ମକ ପ୍ରଭାବ ପକାଇପାରେ |

ଆଲେଖ୍ୟ : ଡକ୍ଟର ଅଥର ଜଫାର , ଷ୍ଟ୍ରାଟେଜିକ୍ ଆନାଲିଷ୍ଟ ,ସି ଆଇ ଏସ