ମାନବ ଅଧିକାର ପରିଷଦକୁ ପାକିସ୍ତାନର ପୁନର୍ବାର ନିର୍ବାଚିତ ହେବା ଓ ତାହାର ପରିଣାମ

ମିଳିତ ଜାତିସଂଘର ମାନବ ଅଧିକାର ପରିଷଦକୁ ପାକିସ୍ତାନର ପୁଣିଥରେ ନିର୍ବାଚିତ ହେବା ବିଶ୍ୱ ମାନବିକ ଅଧିକାରର ସ୍ଥିତି ଉପରେ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ପ୍ରଭାବ ପକାଇବ କାରଣ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ଅଧିକାର କ୍ଷେତ୍ର ଗୁରୁତର ଆହ୍ବାନର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେବ । ଏସିଆ-ପାସିଫିକ୍ ଅଞ୍ଚଳର ପାଞ୍ଚଜଣ ପ୍ରାର୍ଥୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଯେଉଁମାନେ HRC ରେ ଚାରିଟି ଆସନ ପାଇଁ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱିତା କରୁଥିଲେ ସେମାନଙ୍କ ଭିତରୁ ଜାତିସଂଘ ସାଧାରଣ ସଭାରେ ଏହାର 193 ସଦସ୍ୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ 169 ଜଣ ସଦସ୍ୟଙ୍କ ସମର୍ଥନ ସହ ପାକିସ୍ତାନ ସର୍ବାଧିକ ଭୋଟ୍ ପାଇଛି ।

ଉଜବେକିସ୍ତାନ 164 ଭୋଟ୍, ନେପାଳ 150 ଏବଂ ଚୀନ୍ 139 ଭୋଟ୍ ପାଇ ପାକିସ୍ତାନ ସହିତ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଛନ୍ତି । ସର୍ବନିମ୍ନ ଭୋଟ୍ ସହିତ ସାଉଦି ଆରବ ହାରିଯାଇଛି । HRC ର ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ, ଭୌଗୋଳିକ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ ନିଶ୍ଚିତ କରିବାକୁ ଏହି ଆସନଗୁଡିକ ବିଶ୍ବର ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଦିଆଯାଇଛି । 47 ଟି ସଦସ୍ୟ ବିଶିଷ୍ଟ HRC ମଧ୍ୟରୁ 15 ଟି ଆସନ ପାଇଁ ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ନିର୍ବାଚନ ଅନ୍ୟ ଆଞ୍ଚଳିକ ଗୋଷ୍ଠୀର ଅସନ୍ତୋଷପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ଲଟ୍ ଥିବାରୁ ଆଗୁଆ ସ୍ଥିର ହୋଇଥିଲା ।

ଏହାର ଘରୋଇ ଅଧିକାର ପରିସ୍ଥିତିର ବ୍ୟାପକ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ପାକିସ୍ତାନର ପଦକ୍ଷେପ ଦେଖିବାକୁ ପଡିବ ଯାହା ପ୍ରାୟତଃ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ନିନ୍ଦାର ପାତ୍ର ହୋଇଥାଏ । ଆରମ୍ଭରୁ, ସଂଖ୍ୟାଲଘୁ ଅଧିକାର ପ୍ରସଙ୍ଗ ପାକିସ୍ତାନର ଏକ ଦୁର୍ବଳ ସ୍ଥାନ ହୋଇଆସିଛି କାରଣ ହିନ୍ଦୁ, ଶିଖ, ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନମାନେ ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଧରି ଦେଶରେ ଏକ ଗ୍ରହଣୀୟ ସ୍ଥିତିରେ ଥିଲେ । 1947 ର ସାମ୍ପ୍ରଦାୟିକ ଦଙ୍ଗା ପରେ ପାକିସ୍ତାନରେ ସଂଖ୍ୟାଲଘୁ ବିରୋଧୀ ହିଂସା କମ୍ ହୋଇଯାଇଥିଲା; କିନ୍ତୁ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଜିଆ ଉଲ୍ ହକଙ୍କ ଶାସନ କାଳରେ ପାକିସ୍ତାନ ହାର୍ଡକୋର ଇସଲାମ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ପ୍ରବେଶ କରି ସଂଖ୍ୟାଲଘୁ ଅଧିକାରର ଉଲ୍ଲଂଘନ କରିଥିଲା । 2011 ମସିହାରେ ପାକିସ୍ତାନର ସଂଖ୍ୟାଲଘୁ ଅଧିକାର ମନ୍ତ୍ରୀ ଶାହାବାଜ ଭଟ୍ଟୀଙ୍କ ହତ୍ୟା ଏହି ହିଂସା ଘଟଣାର ସବୁଠାରୁ ଖରାପ ଉଦାହରଣ ଥିଲା ।

ପାକିସ୍ତାନୀ ରାଜ୍ୟରେ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ଉପାଦାନଗୁଡିକ ହଜିଯିବା ସହିତ ଅଧିକ ସାମ୍ପ୍ରଦାୟିକତା ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା ଯାହା କରାଚି ପରି ପାକିସ୍ତାନର ପ୍ରମୁଖ ସହରରେ ଶିଆ ବିରୋଧୀ ହିଂସାରେ ପରିଣତ ହୋଇଥିଲା । ସମ୍ପ୍ରତି ଶିଆ ବ୍ୟକ୍ତିବିଶେଷଙ୍କ ଅପହରଣ ଏବଂ ହତ୍ୟା ଘଟଣା ପାକିସ୍ତାନର ମାନବିକ ଅଧିକାର ରେକର୍ଡର ସମସ୍ୟା କ୍ଷେତ୍ରକୁ ପୁଣି ଥରେ ଉଜ୍ଜିବୀତ କରିଛି ।

ବାଲୁଚ ମୁକ୍ତି ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ପାକିସ୍ତାନର ପରିଚାଳନା ଏବଂ ଆଜାଦ କାଶ୍ମୀର ଅଞ୍ଚଳର କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତାମାନେ ଏହାକୁ ବ୍ୟାପକ ନିନ୍ଦା କରିଛନ୍ତି । ବାଲୁଚି କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତାମାନେ ବାରମ୍ବାର ପାକିସ୍ତାନୀ ସୈନ୍ୟବାହିନୀ ଦ୍ୱାରା ସେମାନଙ୍କ ଉପରେ ହୋଇଥିବା ଅତ୍ୟାଚାର ବିଷୟରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି । ବାଲୁଚ ପ୍ରତିନିଧୀମାନେ ନିକଟ ଅତୀତରେ ଜେନେଭା ଯାତ୍ରା କରିଥିଲେ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରଦେଶରେ ମାନବିକ ଅଧିକାରର ସ୍ଥିତି ସମ୍ପର୍କରେ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରିଥିଲେ ଯାହା ସ୍ୱାଧୀନତା ଏବଂ ସ୍ବାଧିକାର ପାଇଁ ଏକ ଜନ ଆନ୍ଦୋଳନର ସାକ୍ଷୀ ହୋଇ ରହିଛି ।

ପାକିସ୍ତାନରେ ଘଟୁଥିବା ମାନବିକ ଅଧିକାରର ଉଲ୍ଲଂଘନ ଏବଂ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ କଟକଣା ହେବାର ସମ୍ଭାବନାକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ଦେଶ UNHRC ରେ ସଦସ୍ୟ ରହିବା ତାହା ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ଥିଲା । ତେଣୁ ଏହା ବୁଝାପଡେ ଯେ ଉଭୟ ପାକିସ୍ତାନ ଏବଂ ଚୀନ୍ - ମାନବିକ ଅଧିକାରର ବ୍ୟାପକ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ - HRC ରେ ନିରନ୍ତର ଉପସ୍ଥିତି ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ବହୁ କୂଟନୈତିକ ଶକ୍ତି ପ୍ରୟୋଗ କରିଛନ୍ତି । ତେଣୁ ପାକିସ୍ତାନରେ ମାନବିକ ଅଧିକାରର ବୃହତ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ମତଦାନ ଏହାର ଦୁର୍ବଳ ପଏଣ୍ଟରେ ପରିଣତ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ, କାରଣ ଏହା ଏହି ଗଣନାରେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଟାର୍ଗେଟ କରିଥାଏ । ଗତ କିଛି ଦିନ ହେବ ଦେଶରେ ହିନ୍ଦୁ ଏବଂ ଶିଖ ସଂଖ୍ୟାଲଘୁମାନେ ଭାରତ କାଶ୍ମୀର ପ୍ରସଙ୍ଗକୁ ନେଇ ପାକିସ୍ତାନର ସମାଲୋଚନାକୁ ନିରସ୍ତ୍ର କରିଛି ।

ତେଣୁ ଏହା ସ୍ବୀକାର କରିବା ଆବଶ୍ୟକ ଯେ ପାକିସ୍ତାନ କେବଳ ଭାରତ ଏବଂ ଆଫଗାନିସ୍ତାନ ଭଳି ଦେଶକୁ ଟାର୍ଗେଟ କରିବା ପାଇଁ ନୁହେଁ ବରଂ ବିଶ୍ବର ମାନବିକ ଅଧିକାର ସଂସ୍ଥାରେ ନିରନ୍ତର ଉପସ୍ଥିତି ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବାକୁ HRC ରେ କୂଟନୈତିକ ତଥା ରାଜନୈତିକ ପ୍ରୟାସ କରିବାକୁ ଆଗ୍ରହୀ ।

ତେବେ ଏକ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି ଯଦି ପାକିସ୍ତାନ ଭଳି ପ୍ରମୁଖ ଅଧିକାର ଉଲ୍ଲଂଘନକାରୀଙ୍କ ଦ୍ବାରା ଅଧିକୃତ ହୋଇ ରହେ ତେବେ HRC ର ଭବିଷ୍ୟତ କ’ଣ ହେବ ? ନିଜ ଘରେ ଘଟୁଥିବା ମାନବିକ ଅଧିକାରର ଉଲ୍ଲଂଘନକୁ ସୁଧାରିବା ପାଇଁ ଏହି ଦେଶ ଗମ୍ଭୀର ନୁହଁ ଏବଂ ଏହାକୁ ବିଶ୍ୱ ଶକ୍ତି ରାଜନୀତିର ଏକ ଅଂଶ ଭାବରେ ଦେଖୁଛି ବୋଲି ବିଚାର କରି ଏହାର ସମାଧାନ କରିବାକୁ ପଡିବ । ଏପରି ମନୋଭାବ HRC କୁ କିଛି କରିବାକୁ ଅନୁମତି ଦେବ ନାହିଁ ଓ ଏକ ନକାରାତ୍ମକ ପ୍ରଭାବ ଛାଡିବ ।

ମୂଳ ଲେଖା: କଲ୍ଲୋଲ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଜୀ, ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସମ୍ବାଦଦାତା, ହିନ୍ଦୁ