ମୋଜାମ୍ବିକ ସହିତ ସଂପର୍କ ସୁଦୃଢ କଲା ଭାରତ

ମୋଜାମ୍ବିକରେ ଏକ ଉଚ୍ଚ ଭାଗର ଆର୍ଥିକ ପୁଞ୍ଡିନିବେଶ ଥିବା ଭାରତ ଏହାର ସଂପର୍କ ଏବଂ ସହଯୋଗକୁ ଅଧିକ ସୁଦୃଢ କରିବାକୁ ଯାଇ ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଦୁଇଟି ଗୁରୁତ୍ବପୂର୍ଣ୍ଣ ବୁଝାମଣା ସ୍ମାରକିପତ୍ର ସ୍ବାକ୍ଷରିତ କରିଛି। ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରୀ ରାଜନାଥ ସିଂହଙ୍କ ତିନି ଦିନିଆ ଆଫ୍ରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରର ଗସ୍ତ କାଳରେ ମୋଜାମ୍ବିକ ସହିତ ବେମାରିକ ବିଣିଜ୍ୟିକ ଜାହାଜର ଚଳପ୍ରଚଳ ଉପରେ ଅଗ୍ରୀମ ସୂଚନା ପ୍ରଦାନ ଏବଂ ଜଳବିଜ୍ଞାନ ଉପରେ ରାଜିନାମା ହୋଇଛି।

ଶ୍ରୀ ସିଂହ ତାଙ୍କର ମୋଜାମ୍ବିକ ପ୍ରତିପକ୍ଷ ଅତନାସିଓତୁମୁକେଙ୍କ ସହିତ ଦ୍ବିପକ୍ଷୀୟ ଆଲୋଚନା କରି କହିଛନ୍ତି ଯେ ମୋଜାମ୍ବିକ ହେଉଛି ଆଫ୍ରିକାରେ ସବୁଠୁ ଗୁରୁତ୍ବପୂର୍ଣ୍ଣ ବଂଧୁ ଏବଂ ସହଯୋଗୀ। ଆଫ୍ରିକାରେ ଭାରତର 25 ଭାଗ ପୁଞ୍ଜିନିବେଶ କେବଳ ମୋଜାମ୍ବିକରେ ହୋଇଛି ଯାହାର ପରିମାଣ ପ୍ରାୟ 7 ବିଲିୟନ ଡଲାର ହେବ। 2017ରେ ମୋଜଡାମ୍ବିକାର ରପ୍ତାନି ଭାରତକୁ ସବୁଠୁ ଅଧିକ ଥିଲା ଯାହାକି ତାଙ୍କର ମୋଟ ରପ୍ତାନି ରାଜସ୍ବର 35 ଭାଗ ଥିଲା। ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବରେ ରାଜନାଥଙ୍କର ପ୍ରଥମ ବିଦେଶ ଗସ୍ତ ମୋଜାମ୍ବିକକୁ ଥିଲା ଏବଂ ମୋଜାମ୍ବିକ ପାଇଁ କୌଣସି ଭାରତୀୟ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଗସ୍ତ ମଧ୍ୟ ଥିଲା। ଗସ୍ତ ପରେ ଶ୍ରୀ ସିଂହ କହିଛନ୍ତି ଯେ ବର୍ତ୍ତମାନ ରହିଥିବା ଭାରତ ମୋଜାମ୍ବିକ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ସଂପର୍କ ଏବଂ ଦ୍ବିପକ୍ଷୀୟ ସଂପର୍କ ଆହୁରି ଅଧିକ ମଜବୁତ ହୋଇଛି ଏବଂ ଭାରତ ମହାସାଗରୀୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ନିରାପତ୍ତାକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିବା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ସହଯୋଗର ଗୁରୁତ୍ବ ରହିଛି।

ମୋଜାମ୍ବିକକୁ ଯୋଗାଯୋଗ ସରଞ୍ଜାମ ପାଇଁ ଶ୍ରୀ ସିଂହ ସହାୟତା ଘୋଷଣା କରି ନିଷାଦ୍ରବ୍ୟ ଚୋରା କାରବାର, ସନ୍ତ୍ରାସବାଦ, ଜଳଦସ୍ୟୁ ସମସ୍ୟା ଆଦି ବିପଦକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ମିଳିତ ଭାବେ କାମ କରିବା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ବ ଦେଇଛନ୍ତି। ମାପୁଟୋରେ ଭାରତ ପକ୍ଷରୁ ଦୁଇଟି ଫାଷ୍ଟ ଇଣ୍ଟରସେପ୍ଟର ବୋର୍ଟ ଏବଂ 44 ଏସୟୁଭି ମୋଜାମ୍ବିକକୁ ହସ୍ତାନ୍ତର କରାଯାଇଛି। ଏହିସବୁ ବୋର୍ଟର ପରିଚାଳନା ଏବଂ ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ ପାଇଁ 4ଜଣ ସଦସ୍ୟ ବିଶିଷ୍ଟ ଭାରତୀୟ ତଟରକ୍ଷୀ ବାହିନୀର ସଦସ୍ୟ ସେଠାରେ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ସହାୟତା ମଧ୍ୟ ଦେଉଛନ୍ତି।

ମୋଜାମ୍ବିକର ନେତାମାନଙ୍କ ସହିତ ଆଲୋଚନା କାଳରେ ଶ୍ରୀ ସିଂହ ଦ୍ବିପକ୍ଷୀୟ ସଂପର୍କର ସମଗ୍ର ଦିଗ ଉପରେ ଆଲୋକପାତ କରିବା ସହିତ ସରକାରଙ୍କ ସହିତ ସରକାରଙ୍କ ସଂପର୍କ, ଦୃଢ ବାଣିଜ୍ୟିକ ସଂପର୍କ, ବିକାଶମୂଳକ ଭାଗିଦାରୀ ଏବଂ ଦୁଇଦେଶର ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସଂପର୍କ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ବାରୋପ କରିଛନ୍ତି। ସେ ମୋଜାମ୍ବିକର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କାର୍ଲୋସ ଅଗଷ୍ଟିନୋ ଦୋ ରୋସାରିଓଙ୍କ ସହିତ ଆଲୋଚନା କାଳରେ ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଏବଂ ନିରାପତ୍ତା ସହଯୋଗ କିପରି ବୃଦ୍ଧି ହେବ ସେନେଇ କଥାବାର୍ତ୍ତା କରିଥିଲେ। ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା ମୌଳବାଦ ଏବଂ ସନ୍ତ୍ରାସବାଦର ମୁକାବିଲା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଆଫ୍ରିକା ଭାରତର ସହଯୋଗ ଲୋଡିଛି।

ପୁଞ୍ଜିନିବେଶ ବ୍ୟତିତ ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ବାଣିଜ୍ୟିକ କାରବାର ଏଇ କିଛି ବର୍ଷରେ ଅଧିକ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ 2010ରୁ 2015 ମଧ୍ୟରେ ବାଣିଜ୍ୟ କାରବାର 5 ଗୁଣା ବଢି 2014-15ରେ 2.4 ବିଲିୟନ ଡଲାରରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ଭାରତ ମୋଜାମ୍ବିକକୁ ରିଫାଇନ୍ଡ ପେଟ୍ରୋଲଜାତ ପଦାର୍ଥ ତଥା ଔଷଧ ଅଧିକ ମାତ୍ରାରେ ରପ୍ତାନି କରୁଥିବାବେଳେ କୋଇଲା ଏବଂ କାଜୁ ଆମଦାନି କରିଥାଏ।

ପ୍ରକାଶ ଥାଉକି 2016 ଜୁଲାଇରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦିଙ୍କ ଆଫ୍ରିକୀୟ ରାଷ୍ଟ୍ର ଗସ୍ତ ପରେ ଦ୍ବିପକ୍ଷୀୟ ସଂପର୍କ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବାରେ ଲାଗିଛି। କେବଳ ମୋଜାମ୍ବିକରେ ନୁହେଁ ବରଂ ଶ୍ରୀ ମୋଦି 2014ରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ହେବା ପରେ ସମଗ୍ର ଆଫ୍ରିକୀୟ ରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଭାରତ ଏହାର ସଂପର୍କକୁ ସୁଦୃଢ କରିଚାଲିଛି। 2015ରେ ତୃତୀୟ ଭାରତ-ଆଫ୍ରିକା ସମ୍ମିଳନୀ ପରେ ଉଚ୍ଚ ସ୍ତରୀୟ ଗସ୍ତରେ ବୃଦ୍ଧି ଘଟିଛି। ଏହା ପରଠାରୁ ଭାରତ ପକ୍ଷରୁ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି, ଉପ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି, ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ବରିଷ୍ଠ ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ 29ଟି ଗସ୍ତ ଆଫ୍ରିକାକୁ ହୋଇ ସାରିଛି। ବର୍ତ୍ତମାନ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ରାମନାଥ କୋବିନ୍ଦ ପଶ୍ଚିମ ଆଫ୍ରିକାର ତିନୋଟି ଦେଶ ଗସ୍ତରେ ଅଛନ୍ତି।



ମୂଳଲେଖା: ଭିନିତ ୱାହି



ମର୍ମାନୁବାଦ: ରାମଚଂଦ୍ର ନାଥ