ଭାରତ-ରୁଷ ମଧ୍ୟରେ ଦୀର୍ଘଦିନରୁ ବ୍ୟାପକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଘନିଷ୍ଠ ବନ୍ଧୁତ୍ବପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ସହଯୋଗ ର ସମ୍ପର୍କ ରହିଆସିଛି | ପୂର୍ବ ଅର୍ଥନୈତିକ ଫୋରମ ବୈଠକ ଓ ଭ୍ଲାଦିଭୋସ୍ତୋକରେ ଭାରତ-ରୁଷ ବାର୍ଷିକୀ ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀରେ ଯୋଗ ଦେବା ଲାଗି ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ଙ୍କ ରୁଷ ଗସ୍ତ ପୂର୍ବରୁ ଉଭୟ ଦେଶ ସେମାନଙ୍କ ଶକ୍ତି ସହଯୋଗ କୁ ଆହୁରି ମଜବୁତ କରି ଏକ ନୂତନ ଶିଖରରେ ପହଞ୍ଚାଇବା ଲାଗି ସ୍ଥିର କରିଛନ୍ତି | ରୁଷ କୁ ଗତ ସପ୍ତାହରେ ଭାରତର ପେଟ୍ରୋଲିୟ ଓ ପ୍ରାକୃତିକ ବାଷ୍ପ ମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନଙ୍କ ସଫଳ ଗସ୍ତ ଦ୍ଵାରା ଶ୍ରୀ ମୋଦୀ ଓ ବ୍ଳାଦିମିର ପୂତିନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶିଖର ବୈଠକ କରିବା ନେଇ ସ୍ଥିରିକୃତ୍ୟ ହୋଇଛି | ଶୀତଳ ଯୁଦ୍ଧ ଯୁଗ ପୂର୍ବରୁ ଭାରତ-ରୁଷ ମଧ୍ୟରେ ପାରମ୍ପରିକ ଓ ପରମାଣୁ ଶକ୍ତି ସହଯୋଗ ସମ୍ପର୍କ ରହିଆସିଛି ଏବଂ ଉଭୟ ଦେଶ ଏହି ଐତିହାସିକ ସହଯୋଗ ସମ୍ପର୍କ କୁ ଏକ ନୂତନ ଗତି ଦେବାକୁ ସ୍ଥିର କରିଛନ୍ତି |
ଏକ ବାକ୍ୟାଂଶ ଯାହା ଭାରତ ଓ ରୁଷ ର ବର୍ତ୍ତମାନ ର ଶକ୍ତି ନୀତି ଗୁଡିକୁ ଗୁରୁତ୍ଵର ସହ ଦର୍ଶାଇଥାଏ ତାହା ହେଉଛି “ବ୍ୟାପକ-ଆଧାର” କାରଣ ଉଭୟ ଦେଶ ବଜାର ନେଟୱାର୍କ କୁ ପରିବ୍ୟାପ୍ତ କରିବା ଓ ବିପଦର ଦୂରୀକରଣ ଲାଗି ବିକଳ୍ପ ଗୁଡିକର ଅନୁସନ୍ଧାନ କରୁଛନ୍ତି | ଭାରତ ମୁଖ୍ଯତଃ ଅସ୍ଥିରତା ଜାରି ରହିଥିବା ଉପସାଗରୀୟ ଅଞ୍ଚଳରୁ ଏହାର ଶକ୍ତି ଚାହିଦା ପୂରଣ କରିବା ଲାଗି ନିର୍ଭରତା ହ୍ରାସ କରିବା ପାଇଁ ଚାହୁଁଛି | ବାରମ୍ବାର କଟକଣା ଓ ବିପଦ ର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଥିବା ରୁଷ “ସେଲ ଗ୍ୟାସ’ କ୍ରାନ୍ତି ପରେ ଏକ ‘ବହୁ-ଧୃବିୟତା’ ର ନୀତି ଆପଣେଇଛି ଓ ଏସିଆରେ ବିକଳ୍ପ ଶକ୍ତି ବଜାର ପାଇଁ ଉପାୟ ବାହାର କରିବା ଦିଗରେ କାମ କରୁଛି | ଶ୍ରୀ ପ୍ରଧାନଙ୍କ ରୁଷ ଗସ୍ତ ସମୟରେ ଆପୋଷ ତାଳମେଳ ରଖି ଶକ୍ତି ସମ୍ପର୍କ କୁ ଆହୁରି ମଜବୁତ କରିବା ଓ ପାରସ୍ପରିକ ନିର୍ଭରତା ଉପରେ ମୁଖ୍ଯତଃ ଆଲୋଚନା ହୋଇଥିଲା | ଭାରତୀୟ ପେଟ୍ରୋଲିୟ ଓ ପ୍ରାକୃତିକ ବାଷ୍ପ ମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ପ୍ରଧାନ ବରିଷ୍ଠ ଅଧିକାରୀ ତଥା ଉଦ୍ଯୋଗ କ୍ଷେତ୍ରର ପ୍ରତିନିଧି ମାନଙ୍କୁ ନେଇ ଗଠିତ ଏକ ଉଚ୍ଚସ୍ତରୀୟ ପ୍ରତିନିଧି ଦଳର ନେତୃତ୍ଵ ନେଇଥିଲେ ଓ ରୁଷ ର ସରକାରୀ ଅଧିକାରୀ ଓ ବେସରକାରୀ କ୍ଷେତ୍ରର ପ୍ରତିନିଧି ମାନଙ୍କ ସହ ଅନେକ ଗୁଡିଏ ବୈଠକ କରିଥିଲେ|
ରୁଷ ଉପ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ୟୁରୀ ତୃଟନେଭ ଓ ଶକ୍ତି ମନ୍ତ୍ରୀ ଆଲେକଜାଣ୍ଡାର ନୋଭାକ ଙ୍କ ସହ ସାକ୍ଷାତ ଆଲୋଚନା ସମୟରେ ହାଇଡ୍ରୋକାର୍ବନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସହଯୋଗ ନେଇ ବ୍ୟାପକ ସମୀକ୍ଷା ହୋଇଥିଲା ଓ ରୁଷ ର ବିଶେଷତଃ ସୁଦୂରତମ ପୂର୍ବ ଅଞ୍ଚଳରୁ ତୈଳ ଓ ଗ୍ୟାସ ତଥା ଧାତୁଯୁକ୍ତ କୋଇଲା ଆମଦାନୀ କରିବା ଓ ଆପୋଷ ଶକ୍ତି କ୍ଷେତ୍ର ପୁଞ୍ଜି ବିନିଯୋଗ କୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଦେବା ନେଇ ଆମୂଳ ଚୂଳ କଥାବାର୍ତ୍ତା ହୋଇଥିଲା |
ଭାରତୀୟ ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ମସ୍କୋ ଗସ୍ତରୁ ପ୍ରମୁଖ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ପରିଣାମ ମିଳିଛି | ରୁଷ ଏକ ଓପେକ ପ୍ଲସ (ପେଟ୍ରୋଲିୟ ରପ୍ତାନି ଦେଶର ସଂସ୍ଥା ) ସଦସ୍ୟ ଭାବେ ଅଶୌଧୀତ ତୈଳ ଯୋଗାଣ ନିଶ୍ଚିତ କରିବା ଓ ବଜାର ଅସ୍ଥିରତା ତଥା ତୈଳ ଦର ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ରେ ସକ୍ରିୟ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିବ ବୋଲି ଭାରତ ଆଶା କରିଛି | ଗତ କିଛି ବର୍ଷ ଧରି ଏଭଳି ପରିସ୍ଥିତି ଉପୁଜିଥିବାରୁ ଉଭୟ ଦେଶର ଉତ୍ପାଦକ ଓ ଉପଭୋକ୍ତା ମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅଚଳାବସ୍ଥା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା | ଏହା ଉଲ୍ଲେଖ ଯୋଗ୍ୟ ଯେ ଭାରତ ଏହାର ଅଶୌଧିତ ତୈଳର ପାଞ୍ଚ ଭାଗରୁ ଚାରି ଭାଗ ଓପେକ ଦେଶ ଗୁଡିକରୁ ଆମଦାନୀ କରିଥାଏ ଓ ଉତ୍ପାଦନ ହ୍ରାସ ସହ ଭୂ-ରାଜନୈତିକ ଅସ୍ଥିରତା ଯୋଗୁଁ ଭାରତର ଅର୍ଥନୀତି ଉପରେ ଏହାର ପ୍ରତିକୂଳ ପ୍ରଭାବ ପଡିଛି | ଉଭୟ ଭାରତ ଓ ରୁଷ ର ଶକ୍ତି ମନ୍ତ୍ରୀ ଭ୍ଲାଦିଭୋସ୍ତୋକ ରେ ମୋଦୀ-ପୂତିନ ଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶିଖର ବୈଠକ ସମୟରେ ଏକ ବ୍ୟାପକ ଶକ୍ତି ସହଯୋଗ ରାଜିନାମା ରେ ସ୍ବାକ୍ଷରିତ ଲାଗି ରୂପରେଖ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଛନ୍ତି |
ଶକ୍ତି କୋରିଡର ରୁଷ ର ଶକ୍ତି ସମୃଦ୍ଧ ପୂର୍ବ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଭାରତ ସହ ସଂଯୋଗ କରିବ ଓ ଶକ୍ତି କ୍ଷେତ୍ର ପ୍ରକଳ୍ପ ରେ ଆପୋଷ ପୁଞ୍ଜି ବିନିଯୋଗକୁ ଆହୁରି ପ୍ରୋତ୍ସାହନ କରିବ | ତୈଳ ଓ ଗ୍ୟାସ ନିବେଶ କ୍ଷେତ୍ରରେ ରୁଷ ହେଉଛି ଭାରତର ସବୁଠୁ ବଡ ଗନ୍ତବ୍ୟ ସ୍ଥଳୀ | ଭାରତୀୟ ରାଷ୍ଟ୍ରାୟତ୍ତ କ୍ଷେତ୍ରର ଓଏନଜିସି ଓ ଆଇଓସିଏଲ ଭଳି ତୈଳ ଓ ଗ୍ୟାସ କମ୍ପାନୀ ରୁଷ ର ଶକ୍ତି ଫାର୍ମ ଓ ଶେଖଲିନ, ବେଙ୍କୋର ଓ ତାସ ୟୁରିଖ ରେ ପ୍ରକଳ୍ପ ଗୁଡିକରେ ବହୁ ପରିମାଣରେ ପୁଞ୍ଜି ବିନିଯୋଗ କରିଛନ୍ତି |
ରୁଷ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରେ ଦେଖିବାକୁ ଗଲେ ଏହା ସାଇବେରିଆ ଭଳି ଅଞ୍ଚଳରେ ଚୀନ ର ଶକ୍ତି ନିବେଶ ବିସ୍ତାରକୁ ମଧ୍ୟ ସନ୍ତୁଳିତ କରିଥାଏ | ଭାରତର ସରକାରୀ ଗ୍ୟାସ କମ୍ପାନୀ ଗେଲ ଇଣ୍ଡିଆ 2018 ରେ ରୁଷ ଗଜପ୍ରୋମ ଗୃପ ସହିତ ଏଲଏନଜି ର ଏକ ଦୀର୍ଘ ଅବଧି ଚୁକ୍ତି ଲାଗି ପୁନଃ ବୁଝାମଣା କରିଥିଲା | ଏହା ଉଲ୍ଲେଖଯୋଗ୍ୟ ଯେ ରୋଷନେଫ୍ଟ ଭଳି ରୁଷ ର କମ୍ପାନୀ ଏସାର ଅଏଲ ଭଳି ବଡ କମ୍ପାନୀଗୁଡିକ ରେ ଭାରି ନିବେଶ କରିଛି | ଭାରତ ମଧ୍ୟ ଏହାର ସିଟି ଗ୍ଯାସ ବଣ୍ଟନ ଓ ଏଲଏନଜି ପ୍ରକଳ୍ପରେ ନିବେଶ କରିବା ଓ ବିଭିନ୍ନ ଅନୁସନ୍ଧାନ, ଉତ୍ପାଦନ ଓ ପରିଶୋଧନ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପରେ ଭାଗ ନେବା ଲାଗି ନୋଭାଟେକ ଭଳି ରୁଷୀୟ ଫାର୍ମ ଗୁଡିକୁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଛି |
ଶିଖର ସ୍ତରୀୟ ବୈଠକ ପୂର୍ବରୁ ଶ୍ରୀ ପ୍ରଧାନ ଙ୍କ ଗସ୍ତ ଶକ୍ତି ସହଯୋଗ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କ କେତେ ନିବିଡ ରହିଛି ତାହା ସ୍ପଷ୍ଟ ଅନୁମେୟ ହେଉଛି | ଭ୍ଲାଦିଭୋସ୍ତୋକ ରେ ବିଂଶତମ ବାର୍ଷିକୀ ଶିଖର ବୈଠକ ଦ୍ଵିପକ୍ଷୀୟ ଶକ୍ତି କୂଟନୈତିକ ସ୍ତରରେ ଏକ ଦୃଢ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିବା ସହ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଶକ୍ତି ପରିଦୃଶ୍ୟରେ ଏକ ସକାରାତ୍ମକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି |
ମୂଳ ଲେଖା : ସତ୍ୟଜିତ ମହାନ୍ତି, IRS, ବରିଷ୍ଠ ଅର୍ଥନୈତିକ ବିଶ୍ଳେଷକ
ଅନୁବାଦ : ରୀତା ଯୋଶୀ
Comments
Post a Comment