ଭାରତ-ରୁଷ ରଣନୀତିକ ଭାଗିଦାରୀତା

ଭାରତ ଓ ରୁଷ ମଧ୍ୟରେ 20 ତମ ବାର୍ଷିକ ଶିଖର ବୈଠକ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ବିଶ୍ଵ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଗତିଶୀଳତାରେ ‘ଏକ ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର, ଚିରସ୍ଥାୟୀ ତଥା ବିଶେଷାଧିକାର ପ୍ରାପ୍ତ ଭାଗିଦାରୀତାର ନିଦର୍ଶନ ଅଟେ | ଭାରତୀୟ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ସୁଦୂରତମ ପୂର୍ବ ଅଞ୍ଚଳ ବ୍ଳାଦିବୋସ୍ତୋକ ଠାରେ ପଞ୍ଚମ ପୂର୍ବ ଆର୍ଥିକ ମଞ୍ଚ ବୈଠକ ରେ ଯୋଗ ଦେବା ଲାଗି ଦୁଇଦିନିଆ ରୁଷ ଗସ୍ତରେ ଯାଇଥିଲେ | ଏହି ଅବସରରେ ସେ ରୁଷ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ବ୍ଳାଦିମିର ପୂତିନ ଙ୍କ ସହ ବାର୍ଷିକ ଶିଖର ବୈଠକରେ ମଧ୍ୟ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ |

ଅର୍ଥନୈତିକ ଫୋରମ ବୈଠକ ସମୟରେ ଭାରତ ଏହାର ଅର୍ଥନୈତିକ କୂଟନୀତି ଜାରି ରଖିବା ପାଇଁ ସୁଦୂର ପୁର୍ବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କର ବା ‘ଆକ୍ଟ ଫାର ଇଷ୍ଟ’ ନୀତି ଉପସ୍ଥାପିତ କରିଛି | ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ରୁଷ ର ସୁଦୂର ପୂର୍ବ ସମ୍ବଳ-ସମୃଦ୍ଧ ଅଞ୍ଚଳର ବିକାଶ ପାଇଁ 1 ବିଲିୟନ ଡଲାର ଋଣ ପ୍ରଦାନ ବିଷୟ ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି | ଏହି ନୀତି ସେହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଅଧିକ ନିବେଶ ତଥା ସହଯୋଗ ଲାଗି ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ କୁ ସହାୟତା କରିବ | ଭାରତ ହୀରା, କୋଇଲା ଓ ସୁନା ଖଣି କ୍ଷେତ୍ରରେ ନିବେଶ କରୁଛି |

ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ସବୁ ସମ୍ଭାବ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଦୃଢ ସହଯୋଗ ରହିଥିବା ସହ ପରସ୍ପର ମଧ୍ୟରେ ଅଦ୍ଵିତୀୟ, ଗୋପନୀୟ ତଥା ପାରସ୍ପରିକ ହିତସାଧନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅତୁଟ ସମ୍ପର୍କ ରହିଥିବା ପ୍ରତିଫଳିତ ହୋଇଛି | ଏହା ବ୍ୟତୀତ ସମାନ ସଭ୍ୟତାଗତ ମୂଲ୍ଯବୋଧ, ଘନିଷ୍ଠ ବନ୍ଧୁତା, ଆପୋଷ ବୁଝାମଣା, ବିଶ୍ଵାସ, ସମ ଧରଣର ରୁଚି ଏବଂ ଅର୍ଥନୈତିକ ପ୍ରଗତି ଓ ବିକାଶ ର ମୌଳିକ ପ୍ରସଙ୍ଗ ସଙ୍କ୍ରାନ୍ତୀୟ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ଭାରତ ଓ ରୁଷ କୁ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ତଥା ଆଞ୍ଚଳିକ ସ୍ତରରେ ନିକଟତର କରିବାରେ ସହାୟତା କରିଛି| ଦୁଇ ନେତା ଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆଲୋଚନା କାଳରେ ସାଙ୍ଘାଇ ସହଯୋଗ ପରିଷଦ ମୁଖ୍ୟ ଆଲୋଚ୍ୟ ବିଷୟ ହୋଇଥିଲା |

ଦେଶ ର ଏକ ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ମାମଲାକୁ ନେଇ ଭାରତ ଏହାର ନିକଟ ପଡୋଶୀ ଠାରୁ ଚାଲେଞ୍ଜ ର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେବା ସମେତ ଦୁଇ ଦେଶ ଅନେକ ଚାଲେଞ୍ଜ ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଥିବା ବେଳେ ବାର୍ଷିକ ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀ ସମୟରେ ଦୁଇ ନେତା ରାଜନୈତିକ ଦୁରଦୃଷ୍ଟି ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିଲେ | ତେବେ ଜାତିସଂଘ ସୁରକ୍ଷା ପରିଷଦ ରେ ରୁଷ ଭାରତକୁ ସମର୍ଥନ ଜଣାଇ ସମ୍ବିଧାନର ଧାରା 370 ର ଉଚ୍ଛେଦ ଭାରତର ଆଭ୍ଯନ୍ତରୀଣ ମାମଲା ବୋଲି ସ୍ପଷ୍ଟ କରିସାରିଛି |

20 ତମ ବାର୍ଷିକ ଶିଖର ବୈଠକରେ ଉଭୟ ନେତା ବାଣିଜ୍ୟ, ପ୍ରତିରକ୍ଷା, ମହାକାଶ, ଶକ୍ତି ଓ ସାମୁଦ୍ରିକ ସଂଯୋଗୀକରଣ ଆଦି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଦ୍ଵିପକ୍ଷୀୟ ସହଯୋଗ ନେଇ ପ୍ରମୁଖତା ର ସହ ଆଲୋଚନା କରିଛନ୍ତି |

ଅର୍ଥନୈତିକ ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ପୂତିନ ବାର୍ଷିକୀ ବାଣିଜ୍ୟ କାରବାର ପରିମାଣ 17 ପ୍ରତିଶତ ବୃଦ୍ଧି ହୋଇଥିବାରୁ ସନ୍ତୋଷ ବ୍ୟକ୍ତ କରିଛନ୍ତି | ଏହି କାରବାର 2018 ରେ 11 ବିଲିୟନ ଡଲାର ରେ ପହଞ୍ଚିଛି | ବୈଠକ କାଳରେ ଦୁଇ ନେତା ଆର୍ଥିକ ଓ ବାଣିଜ୍ୟ କାରବାର ଆହୁରି ବୃଦ୍ଧି କରିବା ପାଇଁ ଆଧାର ଭାବେ ଏକ ଦୃଢ, ବହୁପକ୍ଷୀୟ ବ୍ୟାପର ତଥା ଅର୍ଥନୈତିକ ସହଯୋଗ ଉପରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପ୍ରାଥମିକତା ଦେଇଥିଲେ | “ମେକ ଇନ ଇଣ୍ଡିଆ” କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ରୁଷ ର ଭାଗିଦାରୀ ଓ ରୁଷରେ ନିବେଶ ପ୍ରକଳ୍ପ ଗୁଡିକରେ ଭାରତୀୟ ଭାଗିଦାରୀ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଆମୂଳ ଚୁଳ ଆଲୋଚନା କରିଥିଲେ |

ଶକ୍ତି କ୍ଷେତ୍ରରେ ପ୍ରଚଳିତ ଶକ୍ତି ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ପ୍ରଶଂସା କରି ଭାରତ ଓ ରୁଷ ଉପକୂଳ କ୍ଷେତ୍ର ସମେତ ଦୁଇ ଦେଶରେ ତୈଳ ଓ ଗ୍ଯାସ କ୍ଷେତ୍ରର ଭୂ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଅନ୍ଵେଷଣ ଓ ମିଳିତ ବିକାଶରେ ସହଯୋଗ କରିବା ଲାଗି ପ୍ରତିଶୃତିବଦ୍ଧତା ଜାହିର କରିଛନ୍ତି | ସେମାନେ ସୁମେରୁ ଅଞ୍ଚଳ ରେ ଉତ୍ତରାଞ୍ଚଳ ସମୁଦ୍ର ପଥ ସମେତ ରୁଷ ରୁ ଭାରତକୁ ଶକ୍ତି ର ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ପ୍ରବାହ ଉପରେ ସହମତି ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି | ଭାରତ ସୁମେରୁ ଅଞ୍ଚଳରେ ରୁଷ ସହ ସହଯୋଗ କରିବା ଲାଗି ଇଚ୍ଛା ପ୍ରକଟ କରିଛି | 2019-24 ପାଇଁ ଉଭୟ ପକ୍ଷ ହାଇଡ୍ରୋକାର୍ବନରେ ସହଯୋଗ ପାଇଁ ଏକ ରୂପରେଖରେ ସ୍ଵାକ୍ଷର କରିଛନ୍ତି | ଆଗାମୀ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଶକ୍ତି କ୍ଷେତ୍ର ଏକ ନୂତନ ଶିଖରକୁ ଛୁଇଁବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି | ପରମାଣୁ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଆଗାମୀ 20 ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ରୁଷ ଦ୍ଵାରା ଡିଜାଇନ ଯୁକ୍ତ ଆଉ 12 ଟି ବିଦ୍ୟୁତ ଶାଖା ର ନିର୍ମାଣ କରାଯିବ |

ଏହି ବୈଠକ ସମୟରେ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଉତ୍ତର ଦକ୍ଷିଣ ପରିବହନ କୋରିଡର (ଆଇଏନଏସଟିସି) ଉପରେ ମଧ୍ୟ ବିଚାର ବିମର୍ଶ ହୋଇଛି | ପରିବହନ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଡିଜିଟାଲ ଜ୍ଞାନ କୌଶଳ ଓ ଉପଗ୍ରହ ନେଭିଗେସନକୁ ସାମିଲ କରିବା ସମେତ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ ଦସ୍ତାବେଜ କାର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରବାହ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଧ୍ୟାନ କେନ୍ଦ୍ରିତ କରାଯାଇଛି | ଚେନ୍ନାଇ ଓ ବ୍ଳାଦିବୋସ୍ତୋକ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ନୂତନ ଯୋଗାଯୋଗ ମାର୍ଗ ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଛି | ଆର୍ଥିକ ଓ ବାଣିଜ୍ୟ ନିବେଶ କ୍ଷେତ୍ର ଲାଗି ଏହା ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ସ୍ୱରୂପ ବୋଲି କୁହାଯାଉଛି|

ପ୍ରତିରକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଭାରତ ଜ୍ଞାନକୌଶଳ ର ହସ୍ତାନ୍ତରଣ ଓ ମିଳିତ ଉଦ୍ଯୋଗ ସ୍ଥାପନ ଅନ୍ତର୍ଗତ ରୁଷ ସାମରିକ ଉପକରଣ ଲାଗି ସ୍ପେଆର ପାର୍ଟ୍ସ ଓ ଉପାଦାନ ଗୁଡିକର ନିର୍ମାଣ କରିବ | ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସାମରିକ ସଙ୍କ୍ରାନ୍ତୀୟ ଉପକରଣ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସହଯୋଗ ଲାଗି ଏକ ରୂପରେଖ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ଲାଗି ରାଜି ହୋଇଛନ୍ତି |ମହାକାଶ ଉପରେ ଭାରତ ଘୋଷଣା କରିଛି ଯେ ଗଗନଯାନ ମାନବ ମିଶନ ପାଇଁ ଭାରତୀୟ ମହାକାଶଚାରୀ ମାନଙ୍କୁ ରୁଷ ରେ ତାଲିମ ଦିଆଯିବ | .

ସାଂସ୍କୃତିକ ଓ ପରସ୍ପର ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କ ସ୍ଥାପନ ଲାଗି ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଙ୍କ 150 ତମ ଜୟନ୍ତୀ ଅବସରରେ ରୁଷ ରେ ଏକ ସ୍ମାରକୀ ଡାକ ଟିକଟ ଉନ୍ମୋଚନ କରାଯାଇଥିଲା |

ମୋଟାମୋଟି ଭାବେ କହିବାକୁ ଗଲେ ବାର୍ଷିକ ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀ ଓ ପଞ୍ଚମ ପୂର୍ବ ଆର୍ଥିକ ମଞ୍ଚ ବୈଠକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସଫଳ ହୋଇଛି|ଏହା ନୂତନ ‘ଆକ୍ଟ ଫାର ଇଷ୍ଟ’ ନୀତିର ଶୁଭାରମ୍ଭ ସମେତ ସବୁ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବିକାଶକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଦେବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି |

ମୂଳ ଲେଖା : ଡଃ ଇନ୍ଦ୍ରାଣୀ ତାଲୁକଦାର , ରୁଷ ଉପରେ ରଣନୀତିକ ବିଶ୍ଳେଷକ

ଅନୁବାଦ : ରୀତା ଯୋଶୀ