ନାଇଜର ଓ ଟ୍ୟୁନିସିଆ ସହ ଭାରତର ସମ୍ପର୍କ ବୃଦ୍ଧି

ଆଫ୍ରିକୀୟ ଦେଶ ଉପରେ ଅଧିକ ଧ୍ୟାନ କେନ୍ଦ୍ରିତ କରିବା ଓ ସେମାନଙ୍କ ସହ ଘନିଷ୍ଠ କୂଟନୈତିକ ତଥା ଅର୍ଥନୈତିକ ସମ୍ପର୍କ ବୃଦ୍ଧି ଲାଗି ଭାରତର ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ ଏସ ଜୟଶଙ୍କର ଚଳିତ ସପ୍ତାହ ପହିଲାରେ ନାଇଜର ଓ ଟ୍ୟୁନିସିଆ ଗସ୍ତରେ ଯାଇଥିଲେ | ଜାତିସଂଘ ସୁରକ୍ଷା ପରିଷଦରେ ଅସ୍ଥାୟୀ ସଦସ୍ୟ ଭାବେ ଜାତିସଂଘରେ ଭାରତକୁ ସେମାନେ ସମର୍ଥନ ଜଣାଉଥିବାରୁ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ ଏହି ଆଫ୍ରିକୀୟ ରାଷ୍ଟ୍ର ଉପରେ ଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ଵ ଦେଉଛି |ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ ଏସ ଜୟଶଙ୍କର ଦାୟିତ୍ଵ ଗ୍ରହଣ କରିବା ପରେ ଆଫ୍ରିକାକୁ ଏହା ଥିଲା ତାଙ୍କ ପ୍ରଥମ ଗସ୍ତ | 

ଏହି ଗସ୍ତ କାଳରେ ଡଃ ଜୟଶଙ୍କର, ନାଇଜର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଶ୍ରୀ ମହାମଦୌ ଇସସୌଫୌଙ୍କ ସହ ସାକ୍ଷାତ କରିଥିଲେ | ଉଭୟ ନେତା ମିଳିତ ଭାବେ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସମ୍ମିଳନୀ କେନ୍ଦ୍ର ଉଦଘାଟନ କରିଥିଲେ | ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ସ୍ମୃତିଚାରଣ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଭାରତ ଦ୍ଵାରା ଆଫ୍ରିକାରେ ପ୍ରଥମ କେନ୍ଦ୍ର ସ୍ଥାପିତ କରାଯାଇଛି | ସମ୍ପ୍ରତ୍ତି ଜାତିର ଜନକ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ 150 ତମ ଜୟନ୍ତୀ ପାଳନ କରାଯାଉଛି | ଏହି କେନ୍ଦ୍ରର ସ୍ଥାପନ ଭାରତ-ନାଇଜର ବନ୍ଧୁତାପୂର୍ଣ୍ଣ ସମ୍ପର୍କ ପାଇଁ ଏକ ମାଇଲଖୁଣ୍ଟ ସଦୃଶ ତଥା ଆଫ୍ରିକା ପ୍ରତି ଭାରତର ଦୃଢ ଅଙ୍ଗୀକାରବଦ୍ଧତାର ସ୍ପଷ୍ଟ ପ୍ରତୀକ ଅଟେ | ଏହି ସମ୍ମିଳନୀ କେନ୍ଦ୍ରକୁ ଏକ ବିଶାଳ, ଆଧୁନିକ ଏବଂ ପରିବେଶ ଅନୁକୂଳ ସୁବିଧା ଗୁଡିକ ସହ ଡିଜାଇନ କରାଯାଇଛି, ଏଥିରେ 2000 ଜଣ ପ୍ରତିନିଧି ଭାଗ ନେବା ଭଳି ଏକ ହଲ ରହିଛି | ଏହି କେନ୍ଦ୍ରରେ ଆଫ୍ରିକୀୟ ସଂଘ (ଏ ୟୁ )ର ସଦସ୍ୟ ରାଷ୍ଟ୍ର ତଥା ଅନ୍ୟ ଉଚ୍ଚ ସ୍ତରୀୟ ସମ୍ମିଳନୀର ଆୟୋଜନ ଲାଗି ସବୁ ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି | 

ନିଆମେରେ ତାଙ୍କ ରହଣି କାଳରେ ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ ନାଇଜର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ବ୍ରିଗୀ ରଫିନିଙ୍କ ସହ ମଧ୍ୟ ସାକ୍ଷାତ ଆଲୋଚନା କରିଥିଲେ ସେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ପ୍ରତିପକ୍ଷ ଶ୍ରୀ କଲ୍ଲା ଅଙ୍କଔରାଓଙ୍କ ସହ ଅନେକ ଦ୍ଵିପକ୍ଷୀୟ, ଆଞ୍ଚଳିକ ତଥା ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଉପରେ ବ୍ୟାପକ ଆଲୋଚନା କରିଥିଲେ | ଉଭୟ ପକ୍ଷ ସନ୍ତ୍ରାସବାଦ ଶକ୍ତି ଗୁଡିକୁ ପ୍ରତିହତ କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ସମେତ ବିକାଶ ଓ ନିରାପତ୍ତା ଭଳି ଚାଲେଞ୍ଜ ଗୁଡିକ ନେଇ ଆପୋଷ ମତ ଆଦାନ ପ୍ରଦାନ କରିବା ସହ ଦ୍ଵିପକ୍ଷୀୟ ସମ୍ପର୍କର ରୂପରେଖକୁ ଆହୁରି ମଜବୁତ କରିବା ଲାଗି ରାଜିନାମା ଗୁଡିକରେ ସ୍ବାକ୍ଷରିତ କରିଛନ୍ତି |

ସମ୍ପ୍ରତ୍ତି କିଛି ବର୍ଷରେ ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଦ୍ଵିପକ୍ଷୀୟ ସମ୍ପର୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅନେକ ପ୍ରଗତି ଘଟିଛି | ଭାରତ ନାଇଜରକୁ ପରିବହନ, ବିଦ୍ୟୁତିକରଣ, ସୌର, ଶକ୍ତି ଓ ପାନୀୟ ଜଳ ପ୍ରକଳ୍ପ ଲାଗି ଋଣ ଆକାରରେ ସହାୟତା ପ୍ରଦାନ କରିଛି | ନାଇଜର ର ବହୁସଂଖ୍ଯାରେ ଅଧିକାରୀ ଭାରତୀୟ ବୈଷୟିକ ଜ୍ଞାନକୌଶଳ ଓ ଆର୍ଥିକ ସହଯୋଗ (ଆଇଟିଇସି) କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଭାରତର ଦକ୍ଷତା ବିକାଶ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରି ଏହାର ଉପଯୋଗ କରିଛନ୍ତି | ଭାରତ ମଧ୍ୟ ଗତ ଜୁଲାଇ ମାସରେ ନିଆମେ ଠାରେ ଆୟୋଜିତ ଏୟୁ ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀର ଆୟୋଜନ ଲାଗି ନାଇଜରକୁ ସମର୍ଥନର ହାତ ବଢାଇଥିଲା | 

ନାଇଜର, ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମଞ୍ଚରେ ବିଭିନ୍ନ ପଦ ପଦବୀ ପାଇଁ ଭାରତର ସଦସ୍ୟତା ପ୍ରତି ସମର୍ଥନ ଜଣାଇଆସିଛି | ଏହା ବିଶ୍ଵ ବହିର୍ଶୁଳ୍କ ସଂଗଠନର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ, ଅନୁପାଳନ ଓ ସୁବିଧା, 2020-2023 ଅବଧି ଲାଗି ବିଶ୍ଵ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନର ବାହ୍ୟ ଲେଖା ପରିକ୍ଷକ ଓ 2019-2022 ଅବଧି ଲାଗି ଆଇସିଏଓ ପରିଷଦର ସଦସ୍ୟତା ଲାଗି ଭାରତକୁ ସମର୍ଥନ ଜଣାଇଛି | ନାଇଜର ସହ ଭାରତର ବାଣିଜ୍ୟ କାରବାର 2016-17ରେ 81.27 ମିଲିୟନ ଡଲାର ରହିଥିବା ବେଳେ 2017-2018 ରେ 140.45 ମିଲିୟନ ଡଲାରରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲା | 2019-20 (ଏପ୍ରିଲ-ଅକ୍ଟୋବର)ରେ ନାଇଜରକୁ ଭାରତର ରପ୍ତାନି ପରିମାଣ 51.76 ମିଲିୟନ ଡଲାର ରହିଥିବା ବେଳେ ଭାରତକୁ ନାଇଜରର ରପ୍ତାନି ପରିମାଣ 0.34 ମିଲିୟନ ଡଲାର ରହିଛି | 

ଡଃ ଜୟଶଙ୍କରଙ୍କ ଟ୍ୟୁନିସିଆ ଗସ୍ତ ସମୟରେ ଦୁଇ ଦେଶ ସେଠାରେ ଏକ ସୂଚନା ଓ ଯୋଗାଯୋଗ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ବିଦ୍ୟା ଅଭିନବତା କେନ୍ଦ୍ର ସ୍ଥାପନ ଲାଗି ଏକ ଚୁକ୍ତି ସ୍ଵାକ୍ଷର କରିଛନ୍ତି | ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ ଟ୍ୟୁନିସିଆ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଶ୍ରୀ କାଇସ ସୟଦଙ୍କ ସହ ସାକ୍ଷାତ କରିବା ସହ ତାଙ୍କ ପ୍ରତିପକ୍ଷ ଶ୍ରୀ ସାବରୀ ବଚ୍ଚତୋବଜିଙ୍କୁ ଭେଟି ଆଳାପ ଆଲୋଚନା କରିଥିଲେ | ଏହି ବୈଠକରେ ଦୁଇ ନେତା ଦ୍ଵିପକ୍ଷୀୟ ଅର୍ଥନୈତିକ ସମ୍ପର୍କ ସମ୍ପ୍ରସାରିତ ଉପରେ ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ଦେବା ସହ ବହୁପକ୍ଷୀୟ ମଞ୍ଚରେ ମିଳିମିଶି କାମ କରିବା ଲାଗି ସହମତି ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ | ଟ୍ୟୁନିସିଆ ଫସଫେଟ୍ସ ପାଇଁ ଏକ ବିଶ୍ଵସନୀୟ ରାଷ୍ଟ୍ର ଭାବେ କାମ କରୁଛି |ଟ୍ୟୁନିସିଆର ବୈଶ୍ଵିକ ଫସଫୋରିକ ଏସିଡ ରପ୍ତାନି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଭାରତର ପ୍ରାୟ 50 ପ୍ରତିଶତ ଅଂଶ ରହିଛି | ଟ୍ୟୁନିସିଆର ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ମାନଙ୍କ ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ନିମନ୍ତେ 10 ଜଣ ବିଦ୍ୟାର୍ଥୀଙ୍କୁ ଭାରତୀୟ ସାଂସ୍କୃତିକ ସମ୍ପର୍କ ପରିଷଦ(ଆଇସିସିଆର)ର ଛାତ୍ରବୃତ୍ତି ଦେବା ସହ ଆଇଟିଇସି ଅନ୍ତର୍ଗତ ଅଧିକାରୀ ମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଦେବା ଲାଗି 100 ଟି ସ୍ଥାନର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଲାଗି ଭାରତ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଛି |

2017 ରେ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀରେ ଆୟୋଜିତ ଟ୍ୟୁନିସିଆ –ଭାରତ ଯୁଗ୍ମ କମିଟିରେ ଆଲୋଚନା ସମୟରେ ନିଆଯାଇଥିବା ନିଷ୍ପତ୍ତି ତଥା ସୁପାରିଶ ଗୁଡିକର ସମୀକ୍ଷା କରିବା ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ଏହି ଗସ୍ତକୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ମନେ କରାଯାଉଛି | ସେହି ସମୟରେ ଉଭୟ ପକ୍ଷ ଏକ ରୂପରେଖ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ସହ ସମାନ ସ୍ଵାର୍ଥ ରହିଥିବା ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରମୁଖ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଉପରେ ପୁଙ୍ଖାନୁପୁଙ୍ଖ ଆଲୋଚନା ହୋଇଥିଲା | ଉତ୍ତର ଆଫ୍ରିକୀୟ ଦେଶକୁ 1958 ମସିହା ପରେ କୌଣସି ଭାରତୀୟ ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଏହା ଦ୍ଵିତୀୟ ସରକାରୀ ଗସ୍ତ |

ଉଭୟ ନାଇଜର ଓ ଟ୍ୟୁନିସିଆ ଭାରତ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମହତ୍ବପୂର୍ଣ୍ଣ କାରଣ ସେମାନେ ଜାତିସଂଘ ସୁରକ୍ଷା ପରିଷଦର ଅସ୍ଥାୟୀ ସଦସ୍ୟ ଅଛନ୍ତି ଓ ଏହି ବନ୍ଧୁ ଆଫ୍ରିକୀୟ ରାଷ୍ଟ୍ର ମାନଙ୍କ ଠାରୁ ଭାରତକୁ ସବୁ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମଞ୍ଚରେ ସମର୍ଥନ ମିଳୁଛି | ସେମାନଙ୍କ ସହଯୋଗ ପାଇଁ ଭାରତର କୂଟନୈତିକ ସ୍ତରରେ ଏଥିପ୍ରତି ଭୂୟସୀ ପ୍ରଶଂସା କରିବା ସହ କୃତଜ୍ଞତା ଜ୍ଞାପନ କରାଯାଇଛି | 

ମୂଳ ଲେଖା : ବିନୀତ ୱାହୀ, ସାମ୍ବାଦିକ 

ଅନୁବାଦ : ରୀତା ଯୋଶୀ