କୋଭିଡ-19 ମଧ୍ୟରେ ପାକିସ୍ତାନର ଆର୍ଥିକ ସଂଘର୍ଷ

ପାକିସ୍ତାନ ଦୁଇ ଦୁଇଟି ସମସ୍ୟାର ସାମ୍ନା କରୁଛି | ପ୍ରଥମତଃ ସେଠାରେ କୋଭିଡ-19 ମହାମାରୀ ଏବଂ ଦ୍ଵିତୀୟରେ ଅତ୍ୟଧିକ ଆର୍ଥିକ ଦୁଃସ୍ଥିତି | ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମୁଦ୍ରା ପାଣ୍ଠି ପାକିସ୍ତାନକୁ 6 ବିଲିଯନ ଡଲାର ବେଲଆଉଟ ପ୍ୟାକେଜ ଦେବା ସମୟରେ ଲଗାଇଥିବା କଠିନ ସର୍ତ୍ତ ଯୋଗୁଁ ପାକିସ୍ତାନ ପୂର୍ବରୁ ହିଁ କଠିନ ଆର୍ଥିକ ସଂକଟ ଦେଇ ଗତି କରୁଥିଲା | ଗତ ବର୍ଷ ବଜେଟରେ ପାକିସ୍ତାନ ଜିଡିପିର 0.6 ଭାଗ ଏକ ପ୍ରାଥମିକ ନିଅଣ୍ଟର ଲକ୍ଷ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିଥିଲା |

ପାକିସ୍ତାନକୁ ଟିକସ ରାଜସ୍ଵ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିବାରେ ବାରମ୍ଵାର ସଂଘର୍ଷ କରିବାକୁ ପଡୁଛି | ଆଇ.ଏମ.ଏଫର ବେଲଆଉଟ ପ୍ୟାକେଜର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସାର୍ବଜନୀନ ବିତ୍ତକୁ ଉନ୍ନତ କରିବା ତଥା ଟିକସ ନୀତି ଏବଂ ପ୍ରଶାସନିକ ସୁଧାର ମାଧ୍ୟମରେ ସାର୍ବଜନୀନ ଋଣରେ ହ୍ରାସ ଆଣିବା ଓ ଅଧିକ ସମାନତା ତତା ପାରଦର୍ଶିତାକୁ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ଥିଲା | ଏହି ବେଲଆଉଟର ପ୍ରଥମ ଅଂଶ ଜାରି କରି ଆଇ.ଏମ.ଏଫ କହିଥିଲା ଯେ ପାକିସ୍ତାନର ଉର୍ଜା କ୍ଷେତ୍ର ତଥା ରାଷ୍ଟ୍ରାୟତ ଉଦୌଗରେ ଖର୍ଚ୍ଚରୁ ଭରଣାର ଏକ ଯୋଜନା ଦୁର୍ଲଭ ସରକାରୀ ସମ୍ଵଳକୁ ଖାଲି କରିବାବାଲା ଅର୍ଦ୍ଧ ରାଜକୋଶୀୟ ଘାଟାକୁ କମ କରିବାରେ ସାହାର୍ଯ୍ୟ କରିବ | ଏହି କାରଣରୁ ଦେଶରେ ବିଦ୍ୟୁତ ଖର୍ଚ ଏବଂ ପେଟ୍ରୋଲିୟମ ଉତ୍ପାଦ ଖର୍ଚରେ ବୃଦ୍ଧି ହୋଇଛି |

ଆଇ.ଏମ.ଏଫର ଏହି ବେଲଆଉଟ ପ୍ୟାକେଜ ଯୋଗୁଁଅତ୍ୟାବସ୍ୟକ ସାମଗ୍ରୀର ମୂଲ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ହେଲା | ବର୍ତ୍ତମାନ ପାକିସ୍ତାନରେ 1,10,000 ଲୋକ କରୋନାରେ ସଂକ୍ରମିତ ସେଥିମଧ୍ୟରୁ 35 ହଜାର ଲୋକ ଆରୋଗ୍ୟ ଏବଂ 2216 ଜଣ ପ୍ରାଣ ହରାଇଛନ୍ତି କୋଭିଡ-19 ମହାମାରୀ ଦେଶର ଆର୍ଥିକ ସ୍ଥିତିକୁ ଆହୁରି କରାପ କରିଛି |

ଏପରି ଅବସ୍ଥାରେ ସରକାରୀ କର୍ମଚାରୀମାନଙ୍କ ବେତନକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ଆଇ.ଏମ.ଏଫ କହିଛି, କିନ୍ତୁ ପାକିସ୍ତାନ ଏପରି କରିବ ନାହିଁ ବୋଲି ଜଣାଇଛି | ଜୁନ 12ରେ ପାକିସ୍ତାନ ବଜେଟ ଉପସ୍ଥାପନ କରିପାରେ | ଇମରାନ ଖାନ ସରକାର ଖର୍ଚ୍ଚ ଏବଂ ଆମଦାନି ଉପରେ ସନ୍ତୁଳନ ବଜାୟ ରଖିବାରେ ସଂଘର୍ଷ କରୁଛି| କୁହାଯାଇଛି ଯେ ଆଇ.ଏମ.ଏଫର ମାଇକ୍ରୋଇକୋନୋମି ଢାଞ୍ଚା ଅନୁଯାୟୀ ସରକାର ପରବର୍ତ୍ତି ବଜେଟ ଉପସ୍ଥାପନ କଲେ ବେଲଆଉଟ ପ୍ୟାକେଜର ବିସ୍ତାରିତ ସୁବିଧା ହାସଲ ହୋଇ ପାରିବ |

ଚଳିତ ବର୍ଷର ବଜେଟ ପାକିସ୍ତାନର ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ କଷ୍ଠସାଧ୍ୟ ବର୍ଷ ଥିଲା | କାରଣ ଉଚ୍ଚ ମୁଦ୍ରାସ୍ଫିତିର ପରିଣାଣ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଭୋଗିବାକୁ ପଡିଚି |

ମୁଦ୍ରାସ୍ଫିତିର ଚାପକୁ କମ କରିବା ପାଇଁ ପାକିସ୍ତାନ ଷ୍ଟେଟ ବ୍ୟାଙ୍କ ସୁଧ ହାରକୁ ବଢାଇଥିଲା କିନ୍ତୁ ଏହା ହାନିକାରକ ହେଲା | କାରଣ ଏହାଦ୍ଵାରା ମୁଦ୍ରାସ୍ଫିତି ଆହୁରି ବଢିଗଲା | ମୁଦ୍ରା ସ୍ଫିତି ବଢି 12 ବର୍ଷ ମଦ୍ୟରେ ସବୁଠୁ ଅଧିକ 14.6 ଭାଗରେ ପହଞ୍ଚି ଯାଇଥିଲା | ଏପରିକି ଷ୍ଟେଟ ବ୍ୟାଙ୍କ ଏହି ହାରକୁ 13.25 ଭାଗକୁ ବଢାଇ ଦେଇଥିଲା |

ଏପଟେ କରୋନା ଯୋଗୁଁ ଚାହିଦା କମିବା କାରଣରୁ ବ୍ୟାଙ୍କ ମାନେ ସୁଧ ହାରକୁ 8 ଭାଗକୁ ହ୍ରାସ କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହେଲେ | କରୋନା ପରେ ପାକିସ୍ତାନ କିପରି ନିଜର ଅର୍ଥ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ପରିଚାଳନା କରିବ ତାହା ଦେଖିବା କଥା | ମୋଟ ଉପରେ କହିବାକୁ ଗଲେ ଆଗକୁ ପାକିସ୍ତାନ ପାଇଁ ଆର୍ଥିକ ପଥ ସୁଗମ ନହୋଇ ପାରେ |

ମୂଳ ଲେଖା: କୌଶିକ ରାୟ