ଆଫଗାନିସ୍ତାନ ଶାନ୍ତି ପ୍ରକ୍ରିୟା ଉପରେ ଭର୍ଚୁଆଲ ସମ୍ମିଳନୀ

କାବୁଲ, ଆଫଗାନିସ୍ତାନର ଶାନ୍ତି ପ୍ରକ୍ରିୟା ଉପରେ ଏକ ସପ୍ତାହ ବ୍ୟାପୀ ଭର୍ଚୁଆଲ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସମ୍ମିଳନୀର ଆୟୋଜନ କରୁଛି | ଦେଶରେ ବନ୍ଧୁତ୍ଵ ସ୍ଥାପନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଉପରେ ଜନମତ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ତଥା ଶାନ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଉପରେ ଆଲୋଚନା ଲାଗି ପ୍ରେସିଡେନ୍ସିଆଲ ପେଲେସ ଦ୍ଵାରା ଏହି ସମ୍ମିଳନୀର ଆୟୋଜନ କରାଯାଇଛି | ଏହି ସମ୍ମିଳନୀରେ 19ଟି ଦେଶ ଓ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସଂଗଠନର ପ୍ରତିନିଧି ମାନେ ଭିଡିଓ କନଫରେନ୍ସ ଜରିଆରେ ଯୋଗ ଦେବାର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ରହିଛି | ଇରାନ, ଭାରତ, ପାକିସ୍ତାନ, ଆଜାରବାଇଜାନ, ଇଜିପ୍ଟ, ଚୀନ, କାଜାଖସ୍ତାନ, କିରଗିଜସ୍ତାନ, କାତାର, ସାଉଦିଆରବ, ରୁଷିଆ, ତାଜିକିସ୍ତାନ, ତୁର୍କମେନିସ୍ତାନ, ଉଜବେକିସ୍ତାନ, ତୁର୍କୀ, ସଂଯୁକ୍ତ ଆରବ ଏମିରେଟ୍ସ, ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା, ଇସଲାମିକ ସହଯୋଗ ସଂଗଠନ ଓ ଜାତିସଂଘ ଆଦି ଏହି ଶିଖର ବୈଠକରେ ଯୋଗ ଦେବେ | ଦେଶର କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ ମହମ୍ମଦ ହାନିଫ ଅଟମାର ଏହି ସମ୍ମିଳନୀର ଆୟୋଜକ ହେବେ | ଆଫଗାନ ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ କହିଛି ଯେ ସପ୍ତାହ ବ୍ୟାପୀ ହେବାକୁ ଥିବା ଶିଖର ବୈଠକରେ ଏହି ଦେଶ ତଥା ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସଂଗଠନର ପ୍ରତିନିଧି ମାନେ ହିଂସା ହ୍ରାସ, ତାଲିବାନ ବନ୍ଦୀ ମାନଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରିବା, ଆନ୍ତଃ ଆଫଗାନ କଥାବାର୍ତ୍ତା ଆରମ୍ଭ କରିବା ଓ ଅସ୍ତ୍ରବିରତି ଆଦି ପ୍ରସଙ୍ଗ ଉପରେ ମୁଖ୍ୟତଃ ଆଲୋଚନା କରିବେ |

ଆଫଗାନିସ୍ତାନ ସରକାର ଦେଶରେ ଶାନ୍ତି ଓ ସ୍ଥିରତା ବଜାୟ ରଖି ଯୁଦ୍ଧର ପରିସମାପ୍ତି ଘଟାଇବା ଲାଗି ଆଫଗାନ ମଧ୍ୟରେ ତୁରନ୍ତ ବୁଝାମଣା ପ୍ରକ୍ରିୟା ଆରମ୍ଭ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରତିଶୃତିବଦ୍ଧ ଥିବା ବେଳେ ଶାନ୍ତି ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଏବେ ମଧ୍ୟ ଅନେକ ବାଧା ବିଘ୍ନ ଦେଖାଦେଉଛି | ଆନ୍ତଃ ଆଫଗାନ ବୁଝାମଣା ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ବିଳମ୍ବ ହେବାର ଏକ ମୁଖ୍ୟ କାରଣ ହେଲା ଚଳିତ ବର୍ଷ ଫେବୃଆରୀ ଶେଷ ବେଳକୁ ଆମେରିକା-ତାଲିବାନ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ବାକ୍ଷରିତ ରାଜିନାମାନୁଯାୟୀ 5,000 ବନ୍ଦୀ ମଧ୍ୟରୁ ଖଲାସ କରିବାକୁ ଥିବା 597ଜଣ ବନ୍ଦୀଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରିବା ଲାଗି ଆଫଗାନ ସରକାରଙ୍କ ଅସମ୍ମତି ପ୍ରକାଶ କରିବା | ଆଫଗାନ ସରକାରଙ୍କ କହିବାନୁଯାୟୀ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ 4,015 ଜଣ ତାଲିବାନ କଏଦୀଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରାଯାଇସାରିଲାଣି ଓ ଆଗକୁ ମଧ୍ୟ ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା ଜାରି ରହିବ ହେଲେ ଏହି 597 ଜଣ କଏଦୀଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ବହୁ ଗମ୍ଭୀର “ନୈତିକ ଅପରାଧ” ମାମଲା ରହିଥିବାରୁ ସେମାନଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ପୁନର୍ବିଚାର କରିବା ଆବଶ୍ୟକ | ଆଗାମୀ ସପ୍ତାହରେ ତାଲିବାନ ସହ ଆଫଗାନ ସରକାରଙ୍କ ବୁଝାମଣାକାରୀ ଟିମ ପ୍ରଥମଥର ଲାଗି ବୈଠକ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ଦେଶରେ ସାଧାରଣ ଲୋକ ଓ ନିରାପତ୍ତାବାହିନୀକୁ ଲକ୍ଷକରି ପ୍ରତିଦିନ ଆକ୍ରମଣ, ବୋମାବିସ୍ଫୋରଣ ଓ ହତ୍ୟା ଆଦି ହିଂସାତ୍ମକ ଘଟଣା ଜାରି ରହିଛି | 

ଚଳିତ ବର୍ଷ ଫେବୃଆରୀ 29ରେ ଆମେରିକା-ତାଲିବାନ ମଧ୍ୟରେ ଚୁକ୍ତିନାମା ସ୍ବାକ୍ଷରିତ ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ କଏଦୀ ମାନଙ୍କୁ ଖଲାସ କରିବା ପ୍ରସଙ୍ଗ ନେଇ ତାଲିବାନ ଓ ଆଫଗାନ ସରକାରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମତପାର୍ଥକ୍ୟ ଥିବାରୁ ଆଫଗାନିସ୍ତାନରେ ଶାନ୍ତି ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ବାଧା ପହଞ୍ଚିଛି | ମାର୍ଚ୍ଚ 10 ତାରିଖର ଆନ୍ତଃ ଆଫଗାନ କଥାବାର୍ତ୍ତା ଆରମ୍ଭ କରିବା ପାଇଁ ସମୟ ଧାର୍ଯ୍ୟ ହୋଇଥିଲେ ସୁଦ୍ଧା ଏହା ଅସମ୍ଭବ ପରି ମନେ ହେଉଥିଲା | ମୋଟାମୋଟି ଭାବେ କହିବାକୁ ଗଲେ କୋଭିଡ-19 ମହାମାରୀ ସଂକ୍ରମଣ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବ୍ୟାପୁଥିବା ସମୟରେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଘାନୀ ଓ ତାଙ୍କ ପ୍ରତିଦ୍ଵନ୍ଦୀ ଅବଦୁଲ୍ଲା ଅବଦୁଲ୍ଲାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରାଜନୈତିକ ଅଚଳାବସ୍ଥା , ସହାୟତା ହ୍ରାସ ପାଇବାର ବଢୁଥିବା ଆଶଙ୍କା ତଥା ନିରନ୍ତର ହିଂସାକାଣ୍ଡ ଦେଶର ଶାନ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠା ମାର୍ଗକୁ ଆହୁରି ଜଟିଳ କରିଦେଇଛି | 

ପରିଶେଷରେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ପଦ ପ୍ରତିଦ୍ଵନ୍ଦୀ ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ କ୍ଷମତା ବଣ୍ଟନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଚୁଡାନ୍ତ ହୋଇଛି | ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅନୁଯାୟୀ ଘାନୀ, ଅବଦୁଲ୍ଲା ଅବଦୁଲ୍ଲାଙ୍କ ସହ ସମାନ ସଂଖ୍ୟକ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ବଣ୍ଟନ କରି ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଦାୟିତ୍ଵ ତୁଲାଇବେ ଓ ତାଲିବାନ ସହିତ ଶାନ୍ତି କଥାବାର୍ତ୍ତାରେ ନେତୃତ୍ଵ ନେବେ | କାବୁଲରେ ରାଜନୈତିକ ଅଚଳାବସ୍ଥାର ଅବସାନକୁ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସମୁଦାୟ ଦ୍ଵାରା ସର୍ବସମ୍ମତି କ୍ରମେ ସ୍ଵାଗତ କରାଯାଇଥିଲା ଓ ଆନ୍ତଃ ଆଫଗାନ ବୁଝାମଣା ପ୍ରକ୍ରିୟା ଆରମ୍ଭ କରିବା ଲାଗି ଏହି ନେତା ଦ୍ଵୟ ତାଙ୍କ ପ୍ରତିବଦ୍ଧତା ପ୍ରକଟ କରିବେ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଇଥିଲା |

ଆଫଗାନିସ୍ତାନରେ ବର୍ତ୍ତମାନର ରାଜନୈତିକ ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ କେବଳ ତାଲିବାନକୁ ହିଁ ଅଧିକ ଫାଇଦା ମିଳୁଥିବା ସ୍ପଷ୍ଟ ପ୍ରତୀୟମାନ ହେଉଛି | ଆଫଗାନିସ୍ତାନର ରାଜନୈତିକ ଦୃଶ୍ୟପଟରେ ଆଜିର ସନ୍ଦର୍ଭରେ ସେମାନେ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ବୈଧ ପ୍ଲେୟାର ଭାବେ ଊଭା ହୋଇଥିବା ଯୋଗୁଁ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସମୁଦାୟ ଏହି ଗୋଷ୍ଠୀ ସହ କଥାବାର୍ତ୍ତା ଲାଗି ଆଗ୍ରହ ଦେଖାଉଛନ୍ତି | ଅବଶ୍ୟ ଏହି ଗୋଷ୍ଠୀ ଆମେରିକା ସହ ଏକ ଚୁକ୍ତି କରିବାରେ ମଧ୍ୟ ସଫଳ ହୋଇଛି, ଯିଏକି ପୂର୍ବରୁ ଏହି ସଂଘର୍ଷରେ ଏହାକୁ ଏକ ଅଂଶୀଦାର ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ମନା କରିଦେଇଥିଲା | କିନ୍ତୁ ଜାତିସଂଘ ରିପୋର୍ଟରେ କୁହାଯାଇଛି ଯେ ତାଲିବାନର ସାମରିକ ଚରମପନ୍ଥୀ ମାନେ ଅଣ-ତାଲିବାନ ଗୋଷ୍ଠୀ ସହ ରଣନୀତିକ ମେଣ୍ଟ ସ୍ଥାପନ କରିଛନ୍ତି ଓ ଆଫଗାନିସ୍ତାନରେ ବିଶୃଙ୍ଖଳା ସୃଷ୍ଟି କରିବା ଜାରି ରଖିଛନ୍ତି | ହକ୍କାନୀ ନେଟୱାର୍କ ଇସ୍ଲାମିକ ଷ୍ଟେଟ ଅଫ ଖୋରାସାନ ସହ ସହଯୋଗ କରି ମାର୍ଚ୍ଚ ମାସରେ କାବୁଲ ଗୁରୁଦ୍ୱାରା ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ଭଳି ଆକ୍ରମଣ କରିବା ପାଇଁ ବୈଷୟିକ ସହାୟତା ଯୋଗାଉଛନ୍ତି |

ଆଫଗାନିସ୍ତାନର ଘଟଣାକ୍ରମ ଉପରେ ଭାରତ ତୀକ୍ଷଣ ନଜର ରଖିଛି ଓ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏକ ସତର୍କତା ମୂଳକ ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିଛି | ତରବାରିଆ ଭାବେ ସ୍ବାକ୍ଷରିତ କୌଣସି ପ୍ରକାର ଚୁକ୍ତିନାମା ଉପରେ ସନ୍ଦେହ ଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ରାଜିନାମା ପ୍ରତି ସ୍ଵାଗତ ଜଣାଇଥିଲା | ଏହା ଘାନୀ ସରକାରଙ୍କୁ ସମର୍ଥନ ଜଣାଇଛି ଓ ଆଫଗାନିସ୍ତାନରେ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ରାଜନୈତିକ ଢାଞ୍ଚାକୁ ତାଲିବାନ ମାନ୍ୟତା ଦେଉ ବୋଲି ଚାହେଁ | ଆଫଗାନର ସାଧାରଣ ନାଗରିକଙ୍କୁ ସହାୟତା କରିବାର ନୀତି ଅନୁକରଣ କରି ଭାରତ, କରୋନା ମହାମାରୀ କାୟା ବିସ୍ତାର କରିଚାଲିଥିବା ସମୟରେ ଏହି ଦେଶକୁ ଔଷଧ ପତ୍ର, ଚିକିତ୍ସା ଉପକରଣ ତଥା ଖାଦ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀ ନିରନ୍ତର ଯୋଗାଇ ଆସୁଛି | 

ଡଃ ସ୍ମିତା, ଆଫଗାନିସ୍ତାନ-ପାକିସ୍ତାନ ବ୍ୟାପାରୀୟ ରଣନୀତିକ ବିଶ୍ଳେଷକ 

____________